Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
216r
Einzelbild herunterladen
 

epiſtolam Tad Timotheum IIII

IIII

inquantum diabolus poſt peccatum hominis accepiſſetpoteſtatem ſuper eos quia exquo homo peccauit accepitin hominē poteſtatem eorum que ſunt eius. Sed perxp̄m eſt ablata hec poteſtas hec vocatur ſanctificatio.Unde omnia quecunqꝫ benedicimus exorcizant̉ primovbi ē oratio expellens diabolum. Et ideo dicit. Sanctificatur enim per verbum dei: id eſt per chriſtum qui omnes ſanctificat. Ioh. 17. per orationem fidelium. Iac̄.vlt. Multū valet dep̄catio iuſti aſſidua. Lectio ſecunda.Ec proponēs fratribꝰ bonꝰ eris miniſter xp̄i ieſu. enutritꝰ verbis fidei bone doctrine quā aſſecutꝰ es Ineptas aūt aniles fabulas deuita. Exerceaūt teip̄m ad pietatē. corporalis exercitatio ad modicū vtilis ē. Pietas aūt ad oīavtilis ē: ꝓmiſſionē habēs vite nunc ē future. Fidelis ſermo acceptione dignusIn hoc enī laboramꝰ maledicimur qꝛ ſperamus in deum viuum qui eſt ſaluator omnium hominū: maxime fideliū.Supra reprobauit ſuperſticioſam ciborū abſtinentiam:hic mandat timotheo vt doctrinam p̄miſſam proponat fidelibus: primo oſtendit quid debet proponere. Scd̓oquid debet vitare ibi. Ineptas autem ⁊cͣ. Proponit ergo duas rōnes quare debet ꝓponere p̄miſſa. Unam excōmiſſo ſibi officio. Secunda ex eius educatione. Dicitergo. Hoc quod dixi ſupra ſcilicet omnis creatura eſtbona nihil reijciendū eſt ⁊cͣ. Proponēs ⁊c. Timotheus enim conſtitutꝰ erat in officio miniſterij chriſti: qꝛomnes habentes officium predicandi regendi conſtituūtur miniſtri xp̄i. pͥme Coꝝ. 4. Sic nos exiſtimet homo vt miniſtros xp̄i ⁊c. Ille autem ē bonus miniſterſequitur intentionem domini ſui: xp̄s autē hoc docuit.Mat. 15. Nihil qd̓ intrat in os coinquinat ⁊c. Et hocofficium requirit illud. Item ip̄a educatio hoc requirit:Prouer. 22. Adoleſcens iuxta viam ſuam etiā cum ſenuerit recedet ab ea ⁊cͣ. Et ideo incōueniens ē aliqui nutriti veritate doctrine recedant ab eius veritate.Unde recedens a doctrina qua eccleſia ſuos ꝑuulos inſtruit non ē bonus miniſter xp̄i. Et ideo dicit. Enutritꝰverbis fidei ⁊c̄. Verbum enim dei ē ſpūale nutrimētumquo ſuſtentat̉ anima ſicut corpus per cibum. Deutero.8. Non in ſolo pape viuit homo ſed in omni verbo qd̓cedit de ore dei ⁊c. Hoc verbū fidei inſtruit primo circacredenda: ſic dicit̉. Enutritus verbis fidei. Secundocirca agenda: ſic dicit. Vnde ſubiūgit. Et bone doctrine. Vel fidei verbum quā ſimplices habent bone doctrine quā ſpūales magiſtri. Deīde dicit. Ineptas⁊cͣ. oſtendit quid vitandū ſit quia fabule inepte inanesFabula enim ẜm ph̓m ē compoſita ex miris fuerunt inprincipio inuente vt dicit ph̓s in poetria: quia intentiohominū erat vt inducerent ad acquirendum virtutes etvitandū vitia. Simplices autem melius inducunt̉ rep̄ſentationibus ꝙͣ rōnibus. Unde ī miro bene rep̄ſentato videtur delectatio: quia ratio delectat̉ in collatiōe Etſicut rep̄ſentatio in factis ē delectabilis: ita rep̄ſentatioin verbis: hoc ē fabula ſcꝫ dicere aliqua rep̄ſentādomouere volens ad aliquid. Sed antiqui habebant aliquas fabulas accōmodatas aliquibus veris qui verita-

tem occultabant in fabulis Duo ergo ſunt in fabula.ſcꝫ contineat verum ſenſū rep̄ſentet aliquid vtile. Itē conueniat illi veritati. Si ergo ꝓponat̉ fabula nonpōt rep̄ſentare aliquā veritatē ē inanis: ſed que proprie repreſentat ē inepta ſicut fabule de talmuth. Deinde cum dicit. Exerce te ⁊c. excluſa ſuꝑſtitioſa abſtinētia: hic comparat abſtinentiam virtuoſam alijs virtutibus. Et ſciendum ē iſte timotheus erat homo valdeabſtinens. Vnde dicit infra. 5. modico vino vtaturforte vt ſit ſollicitus de his ad miſericordiā pertinent.quia qui non parcunt ſibi frequenter nec alijs parcunt.Et ideo inducit eum vt pietatem preferat abſtinētie. Etprimo inducit eum ad pietatem. Secundo prefert abſtinentie ibi. Nam corporalis ⁊c̄. Tertio confirmat qd̓dam dictum ibi. Promiſſionem ⁊c. Quarto dat formādocendi pietatem ibi. Precipe hec ⁊c. Dicit ergo. Exerge teipſum ad pietatem. Pietas ē per quam parētibꝰpatrieqꝫ beniuole officium impendimꝰ: ſicut religio perquā cultū debitum deo exhibemꝰ. Pietas enim importat quandam affectionem ad ſuum principiū. Principium autem generationis ē pater patria. Et ideo oportet homo circa eos ſit beniuolus. Pater autem omnium eſt deus. Malach. pͥmo. Si ego pater vbi ē honormeus. Et ideo nomen pietatis ē deriuatum ad cultumdei: vt dicit Auguſtinꝰ quarto de ciuitate dei. Uude euſebia eſt idem quod pietas. Iob. 28. Ecce pietas ipſaeſt ſapientia ẜm aliam tranſlationem vbi noſtra ſic habꝫEcce timor domini ip̄a ē ſapiētia ⁊c Tit̓. primo. In agnitione veritatis que ē ẜm pietatem. Sed quantū ad terrenam pietatem competit pietati vt homo ſit beniuoluſcompatriotis: ſed quantum ad chriſtianam pietatem requiritur vt homo omnibus hominibus ſit beniuolus: qꝛomnes ſumus eiuſdem patrie. Et ideo pietas ſumit̉ promiſericordia. Cum ergo dicit. Exerce teipſum ad pietatem: pōt accipi ẜm pertinet ad cultum dei ad operamiſericordie exhibenda. Glo. ad pietatem id eſt ad cultum omnipotentis dei opera miſericordie. Et dicit exerce. non fac: quia exercitium dicit promptitudinem. ethoc ideo: quia exercitatus facit leuius: delectabiliꝰ ſtabilius. Prouerb̓. 24. Diligenter exerce agrum tuum. Deinde cum dicit. Nam corporalis ⁊c. prefert eamabſtinentie. Et primo oſtendit ad quid valet exercitatiocorporalis. Secundo ad quid pietas ibi. Pietas autem.⁊c. Corporalis exercitatio ieiunij huiuſmodi in ſua natura non ſunt bona: ſed penalia. ſi homo non peccaſſetnihil horum fuiſſet. ſed ſunt bōa medicinalia. Sicut em̄reubarbarum ē bonum inquantum releuat a colera. ſiciſta inquantum comprimunt concupiſcentias. ergo adiſtud modicum ſunt vtilia. prime Corinthioꝝ. 9. Caſtigo corpus meum in ſeruitutem redigo. ⁊c. Col̓. 3.Mortificate membra veſtra que ſunt ſuper terram. ⁊c̄.Et ideo ſi homo eſſet in ſtatu in quo poſſet peccareindigeret ieiunio huiuſmodi. Vnde Chriſoſtomus ſuper Mat. Venit ieſus ⁊c. dicit ohānes purꝰ indigebat medicina ieiunij. xp̄s deꝰ erat purꝰ. hmōi indigebat. ergo ad modicū vtilis ē qꝛ tm̄ ad morbuꝫpctī carnal̓ ſpūal̓ qꝛ aliqn̄ ꝓpt̓ abſtinētiā iracūdiāinanē gloriā hmōi incurrit Deīde dic̄. Pietas āt⁊c. p̄fert abſtinētie pietatē accipit̉ hic vtroqꝫ .ſ. procultū dei miſcd̓ia ē ad oīa vtilis qꝛ ad oīa pctā delēda Ecc.3. Ignē ardētē extinguit aqua: el emoſyna reſiſtit pctīs. Itē ad bona ꝓmouēda. Eccl̓. 17. Elemoſynahoīs qͣſi ſacculꝰ ⁊c. Itē ꝓmerētur ſpālem dei miſcd̓iam.Mat. 5. Btī miſericordes quoniam ipſi miſericordiamconſequentur. Et ideo ad hoc deſignandum dominusMat. 25. ſpecialiter cōmemorat opera miſericordie qd̓