in epiſtolam Tad Timotheum IIII

III.

excludit cauſam opinatā. Secundo aſtruit verā ibi. Siaūt ⁊c. Tertio aſſignat rationē ibi. Que eſt eccleſia ⁊c̄.Circa primū ſciendū eſt ꝙ poſſet thimotheus credere ꝙexquo ſcripſit decetero eū nō viſurus eſſet. al̓s ſuꝑfluumvideretur eū litteris monere. Et ideo dicit hoc ſcripſitibi ⁊c. Et nominat eū filiuꝫ. quia ſibi chariſſimus erat .1.coꝝ. 4. Ideo miſi ad vos thimotheū qui eſt filius meuschariſſimus ⁊c. Et dicit ſperas. quaſi non certus. 2. Iohannis. Plura habens vobis ſcribere nolui per cartaꝫ⁊ atramentū. ſpero em̄ me futurum apud vos ⁊ os ad osloqui ⁊c. Scribo igitur licet ſpem habeā. qꝛ ſpes in longum ꝓtrahi poteſt. ꝓuer. 16. Hominis eſt p̄parare animū et domini linguā gubernare ⁊c. Et ideo dicit. Si autē tardauero ⁊c̄. 1. theẜ. 2. Sed ſathanas impediuit nosEgo igit̉ ſcribo vt ſi tardauero ſcias quō oporteat te ī domo dei ꝯuerſari. psͣ. Habitare facit vniꝰ moris in domo.⁊c. ¶ Deinde cū dicit. Que eſt eccl̓ia ⁊c. Aſſignat rationē quare ſit ſic cōuerſandū in ea. Et aſſignat rationē huius cauſe que eſt duplex. Primo cōmendādo ipſam eccleſiā. Secūdo ꝟitatē eccl̓ie ibi. Et māifeſte ⁊c. Circa pͥmum duo facit. qꝛ primo cōmendat eccl̓iam ex ꝑte eiꝰ cuius eſt eccl̓ia. Secūdo ex veritate ipſius eccl̓ie ibi. Colūna ⁊c. Ex parte eius cuius eſt eccl̓ia qꝛ eſt dei viui. Eccleſia quaſi adunatio. quia in eccl̓ia eſt adunatio fideliuꝫRo. 8. Quos vocauit ⁊cͣ. Et adunant̉ in deū. Ioh̓. 17.Ut ⁊ ip̄i in nob̓ ſint vnū ⁊c. Et ideo dicit q̄ ē dei. Et addit viui. ad diſtinctionē alioꝝ deoꝝ ad quos congregantur gentes. Nam hij ſunt mortui. ſed deus eccl̓ie eſt vinus. Ioh̓. 5. Sicut pater habet vitā in ſemetipſo ⁊c. Eſtergo ſic in ea cōuerſandū vt ſpiritualit̓ viuamꝰ. psͣ. Domū tuā dn̄e decet ſanctitudo ⁊c̄. Secūda rō eſt ex ꝟitate eccl̓ie. Naturale eſt em̄ homini vt deſideret cognitiōꝫveritatis cū ſit perfectio intellectus. Und̓ Aug. dicit ꝙbeatitudo eſt finis hominis que nihil aliud eſt ꝙͣ gaudiūde veritate. Hoc innotuit ph̓is ꝑ creaturas Ro. 1. Sedin hoc vacillabant. qꝛ non habebāt certitudinē veritatꝭ.tum qꝛ erant corrupti erroribus. tum qꝛ vix inuenit̉ apd̓eos ꝙ in veritate concordent. Sed in eccl̓ia eſt firma cōgnitio ⁊ veritas. Und̓ dicit columna Ecc̄. 24. Thronꝰmeus in colūna nubis ⁊c. Ecc̄. 26. Colūne auree ⁊c. Etdicitur aurea. qꝛ in ſe ſancta. Et firmamentū ſcꝫ ꝙͣtuꝫ adalios. quia non poſſunt firmari in veritate niſi per eccl̓ieſacramēta. Luc̄. 22. Tu aliquādo conuerſus confirma⁊c. psͣ. Ego cōfirmaui colūnas eius. Si igitur eccl̓ia cōgregat in deo ⁊ dat cognitionē veritatis debemꝰ eſſe inea. ¶ Deinde cū dicit. Et manifeſte ⁊c. Cōmēdat caputeccl̓ie. Et primo xp̄m ad cuius manifeſtationē apparuitSecundo de eius exaltatione agit ibi Aſſumptꝰ ⁊c. Cōmendat autē xp̄m duplicit̓. Primo quātū ad naturā diuinā. Secūdo quātū ad humanā ibi. Quod manifeſtatū eſt ⁊c̄. Dicit ergo Et manifeſte ⁊cͣ. Quia ſacramentūidē eſt qd̓ ſacrū ſecretū. Nihil autē tā ſecretū ꝙͣ id quodin corde gerimus. Multo ergo magis qd̓ in corde dei etſecretum eſt et ſacrū. 1. coꝝ. 2. Que ſunt dei nemo nouitniſi ſpiritꝰ dei ⁊c. Eſa. 24. Secretū meū mihi. ſecretummeum mihi Eſa. 45. Tu es deus abſconditus. Et hoceſt verbū dei in corde patris. psͣ. Eructauit cor meū verbum bonū ⁊c. Hoc ſiquidē ſacramentū eſt ſacramentumpietatis. ſecretū autē hominis aliqn̄ eſt vanū. psͣ. Dn̄sſcit cogitationes hominū qm̄ vane ſunt. Inꝙͣtū ergo eſtreſtauratiuū mundi eſt pietatis Itē magnū quia eſt verꝰdeus cuius magnitudinis nō eſt finis. Hoc ergo ſecretūquod latet in corde patris factum eſt hō. Et ideo deſcribit ip̄m. Secundo ꝙͣtum ad naturā humanā ⁊c. Et primo ꝙͣtū ad carnē. Secundo ꝙͣtum ad animā. Quātumad primū dicit. Quod manifeſtatum eſt in carne. Sicut

verbū quod latꝫ in cord̓ māifeſtat̉ ꝟbo ſenſibili. ita ꝟbūdei in corde dei latebat. ſed in carne manifeſtatum Ioh̓.1. Uerbum caro factū eſt ⁊c. Quantū ad animā dicit. Iuſtificatum eſt in ſpiritu. Hoc dupliciter exponit̉. Primone credat̉ ꝙ caro prius ſit concepta dicit ꝙ non. qꝛ in ſpiritu. id eſt per ſp̄mſanctum cōceptus eſt Mat. 1. Quodem̄ ex ea natū eſt de ſpirituſancto eſt. Et Luc̄. 1. Qd̓ em̄ex te naſcetur vocabit̉ filius dei. Et hoc qꝛ ſpiritꝰ ſanctꝰſuperueniet in te ⁊c. Uel in ſpirituſancto humano de qͦIoh̓. 19. Emiſit ſpiritum. Et ſic eſt mani feſtatū in carnequod tamē eſt cum ſpiritu. Et dico ſpiritu iuſtificato. ſcꝫquia iuſtus eſt abſqꝫ omni macula. ¶ Deinde cum dicitApparuit ⁊c. Oſtendit eius māifeſtationē. et primo factā angelis. Secundo hominibus ibi Predicatū ⁊c. Dicit ergo ſacramentū illud quod apparuit ⁊c. excludit etiam cognitionē angelorū ⁊c. Illud autem dicit̉ apparerequod in poteſtate ſua habꝫ videri ⁊ nō videri: et nō ſubeſt poteſtati videntis. Vnde non dicit̉ lapis apparet mihi. ſed video lapidē. Si ergo angelus in ſua natura haberet ꝙ videret verbū. nō diceretur verbū apparere ſibiſed ꝙ ipſe videret cum vellet. Et ideo dicit apl̓s ꝙ apparuit angelis. qꝛ non in ſua natura viderunt ip̄m. Etverum eſt ꝙ a principio apparuit angelis qn̄ ex conuerſion ad ſe deificauit ip̄os: ſed qn̄ eſt incarnatū multa miſteria innotuerunt angelis que non cognouerant antea.Et ideo dicit Beda ꝙ in natiuitate apparuit angel̓ claritas q̄ non antea in veritate viſa eſt hominibus. Et hocdupliciter. Primo ꝙͣtum ad miniſterium apoſtolorum.Secundo quantū ad cognitionē populoꝝ quibꝰ manifeſtatur. Olim ſiquidē ſolis iudeis māifeſtabat̉. ſed nuncin gentibus. Et ideo dicit Predicatū eſt gentibꝰ Mat.vl. Euntes ergo docete om̄es gētes ⁊c. psͣ. Annunciateinter gentes gloriā eius ⁊c. Et hoc efficaciter. qꝛ creditūeſt mundo. Et hoc dn̄s orabat Ioh̓. 17. Et hoc maximemirum eſt ꝙ ꝑ ſimplices pauperes ⁊ impotentes totusmundus eſt conuerſus .1. coꝝ. 1. Nō multi ſapiētes ⁊cͣ.Et hoc vt nō glorietur omnis caro ⁊c. Secundo manifeſtat ꝙ ſola veritas dei hoc facit. qꝛ aſſumptum eſt in gloria chriſtus. ſcilicet quia manifeſtatus aſſumptus eſt incelis Mar. vltimo. Dominus quidē ieſus poſtꝙͣ locutꝰeſt eis aſſumptus eſt in celum ⁊c. Phil̓. 2. Et omnis lingua confiteatur quia dominꝰ noſter ieſus chriſtꝰ in gloria eſt dei patris.Capitulū quartū.Piritus autē manifeſte dicit qͥain nouiſſimis temporibus diſcedent quidā a fide attendētes ſpiritibus erroris ⁊ doctrinis demonioꝝ in ypocriſi loquentiū mendaciū: ⁊ cauteriatā habentiū ſuā cōſcientiā: ꝓhibentiūnubere: abſtinere a cibis quos deus creauitad percipiendū cū gratiarūactione fidelibꝰ⁊ his qui cognouerūt veritatē. Quia om̄iscreatura dei bona eſt ⁊ nihil reijciēdū qd̓ cūgratiarūactione percipitur. Sanctificat̉ em̄per verbū dei ⁊ orationē.Superius inſtruxit thimotheum de pertinentibꝰ ad ordinationē eccleſie in ſpiritualibus. Secundo quantumad documenta fidei: cultum dei ⁊ diſpoſitionē miniſteriorum: hic inſtruit eum de ordinatione eccleſie quantumad exteriora. Et primo quantum ad cibos. Secundo ꝙͣtum ad ſtatus hominum ⁊ diuitias ibi. Quicūqꝫ ſub iu-

N iij