Explanatio ſancti Thome
et femina. quia non differunt mente ſed ẜm ſexum corporeum. Secundo ꝑ nationes. ⁊ hanc excludit ibi Gentil̓⁊ iudeus. Iſti em̄ ex fidelibus. illi ex infidelibus. ⁊ tamēvterqꝫ mente rationales. Ro. 3. An iudeoruꝫ deus tm̄?Nonne ⁊ gentiū? Immo ⁊ gentiū. Tertia ẜm ritū certū⁊ propriū. qꝛ quidā legis ꝓfeſſionē. ⁊ quidā ritū eundeꝫnon habebāt Ro. 10. Idē dn̄s omnium ⁊c. Alia ẜm linguam ibi Barbarus ⁊ ſcitha. Scithia eſt verſus ſeptentrionē. barbarietas aūt extraneitatē dicit. Unde barbari quaſi extranei. Et ſimplicit̓ eſt barbarꝰ qui extraneuseſt ab homine inꝙͣtum homo. ⁊ hoc eſt inqͣtū rationalis⁊ ideo illi barbari ſunt qui nō regunt̉ rōe ⁊ legibꝰ. ⁊ id̓obarbari naturalit̓ ſunt ſerui ⁊ in xp̄o non differunt. qꝛ ⁊ſi ius ciuile non habēt. tamē legē habēt xp̄i. Alia ẜm cōditiones. quia quidā ſerui quidā liberi. in xp̄o autē ſuntom̄es ſimiles Iob. 3. Paruus ⁊ magnus ibi ſunt ⁊c. Ergo nō ſunt hee differētie in xp̄o. ſed eſt omnia in omnibꝰxp̄s. Nō em̄ eſt circūciſio niſi per xp̄m. ⁊ libertas ꝑ xp̄mſi non es liber: libertas tua eſt xp̄s. Si nō circūciſus circūciſio tua eſt xp̄s et ſic de alijs. Et in omnibus. qꝛ om̄ibus beneficia ſua dat.Lectio tertia.Aduite vos ergo ſicut electi dei ſācti ⁊ dilecti viſcera miſericordie benignitatem. humilitatē. modeſtiā.patientiā ſupportantes inuicē ⁊ donantesvobiſmetipſis ſi quis aduerſus aliquē habet querelā ſicut et dn̄s donauit vobis. ita ⁊vos. Super omnia aūt hec charitatē habete quod eſt vinculū ꝑfectiōis: ⁊ pax xp̄i exultet in cordibꝰ vr̄is in qua ⁊ vocati eſtis invno corpore ⁊ grati eſtote. Uerbū xp̄i habitet in vobis habūdanter in om̄i ſapiētia docētes ⁊ cōmonētes voſmetip̄os in pſalmis⁊ hymnis ⁊ canticis ſpiritualibꝰ: in gr̄a cantātes in cordibus vr̄is deo. Omne qd̓cunqꝫfacitis in verbo aut in opere: omnia in nomine dn̄i noſtri ieſu chriſti gr̄as agētes deoet patri per ipſum.Supra apoſtolus induxit fideles ad vitandū mala: h̓ inducit eos ad operandū bona. et pͥmo ad oꝑa ꝑticulariuꝫvirtutū. Secūdo ad opera virtutū principaliū ꝑficientiūaīas ibi. Suꝑ omnia ⁊c. Et primo cōmemorat eoꝝ cōditionē. Secundo ſubdit virtutū cōnumerationē ibi Uiſcera miſericordie ⁊c. Dicit ergo Si induiſtis nouū hominē debetis induere noui hominis ꝑtes ſcꝫ virtutes Ro.13. Abijciamus ergo opera tenebraꝝ: et induamur armalucis ⁊c. Quibus induimur: quando quicqͥd exteriꝰ apparet eſt virtutibus ornatū. Sed quibus virtutibꝰ? Aliter induunt̉ milites: aliter ſacerdotes. Ergo induite vobis conueniētia veſtimenta. ¶ Electis et ſanctis. Et qd̓dicit electis pertinet ad remotionē a malo. qd̓ dicit ſanctis ad donū gratie. 1. coꝝ. 6. Abluti eſtis: ſed ſanctificati eſtis. Leū. II. ⁊. 19. Sancti eſtote: qꝛ ego ſanctus ſumdn̄s deus veſter ⁊c. Ꝙ dicit Dilecti ꝑtinet ad p̄paratione̓ future gl̓ie. Ioh̓. 13. In finē dilexit eos .ſ. vite eterneEt deſcribit hic veſtimēta q̄ ꝓtegunt nos in aduerſis etꝓſꝑis. 2. cor. 6. Per arma militie a dextris ⁊ a ſiniſtris⁊c. Et pͥmo q̄ habēda in ꝓſperis. Secūdo q̄ in aduerſisibi. Patientiā ⁊c̄. In ꝓſꝑis aliqͥd debemꝰ: ⁊ pͥmo ꝓxīomiſericordiā. Et ideo dicit. Uiſcera miẜicordie. Luc̄. 1.
Per viſcera miẜicordie dei nr̄i ⁊c. Phil̓. 2. Si qua viſcera miſerationis ⁊cͣ. id ē miſericordiā ex affectu ꝓcedētē. Ad omnes vero conſequēter eſt habēda benignitasq̄ eſt quaſi bona igneitas Ignis em̄ liquefacit et effluerefacit humida. Si in te eſt bonus ignis: liq̄facit quicquidhumiditatis habes et diſſoluet. Hanc facit ſpūſſanctus.Sap̄. 1. Benignus eſt ſpiritus ſapientie Ephe. 4. Eſtote aūt inuiceꝫ benigni: miſericordes ⁊c. In corde debeshumilitatē Eccl̓. 3. Quanto magnꝰ es humilia te in omnibus ⁊c. In exterioribus debes modeſtiā: q̄ ponit modū ne in ꝓſperis excedas Phil̓. 3. Gaudete in dn̄o ſemper: iteꝝ dico gaudete. modeſtia veſtra nota ſit om̄ibushominibus. In aduerſis tria ſunt arma habēda. ſcꝫ patientia que facit ꝙ animus ꝓpter aduerſa nō amoueaturab amore dei et rectitudine iuſticie. Luc̄. 21. In patientia veſtra poſſidebitis animas vr̄as ⁊cͣ. Sed quia quandoqꝫ contingit ꝙ aliqͥs a iuſticia nō declinat ꝙͣtuꝫ eſt deſe. tn̄ aliorū mores ſunt ei īportabiles. ideo dicit. Supportātes inuicē. 2. De. 2. Habitās apud eos qui de diein diē iuſtā animā iniquis operibꝰ cruciabāt ⁊c. Ro. 15.Debemus nos firmiores ībecillitates infirmoꝝ ſuſtinere ⁊c. Tertio condonationē ibi. Et donātes id eſt parcetes. 2. coꝝ. 2. Nā ⁊ ego qd̓ donaui. ſi quid donaui ꝓpt̓vos in ꝑſona xp̄i ⁊cͣ. Condonat aūt quis iniuriā qn̄ nonhabet rancorē ad eū: nec malū contra ip̄m ꝓcurat. Sedqn̄ neceſſitas puniendi eſt: tunc puniēdus eſt. Et additrationē ſicut et dn̄s Eccl̓. 28. Homo homini ſeruat iraꝫ⁊ a deo querit medelā ⁊c̄. Mat. 18. Omne debitū dimiſi tibi ⁊c. Et poſt. Nonne ergo oportuit et te miſereri cōſerui tui ſicut ⁊c. ¶ Deinde cū dicit Suꝑ om̄ia ⁊c. Inducit ad principales virtutes ꝑficientes alias. Et principalior eſt charitas inter virtutes. ſapiētia vero inter donaCharitas quidē informat omnes virtutes: ſapientia vero dirigit. Primo igit̉ inducit ad primū. Secūdo ad ſecundū ibi. Verbū xp̄i ⁊c. Primo inducit ad charitatemhabendā. Secūdo ad charitatis effectus ibi. Et pax ⁊c.Dicit ergo. Suꝑ omnia induatis charitatē q̄ omnibꝰ p̄dictis maior eſt. vt dicit̉. r. coꝝ. 13. Super om̄ia id ē magis ꝙͣ omnia. quia eſt finis omniū virtutū .i. thi. 1. Finisaūt precepti eſt charitas ⁊c. Uel ſuꝑ omnia debemꝰ habere charitatē. quia eſt ſuper omnia alia. 1. coꝝ. 12. Adhuc excellentiorē viā vobis demonſtro ⁊cͣ. Et hoc qꝛ ſine ipſa nihil valent alia. Ei hec charitas figurat̉ ꝑ tunicam inconſutilē. Ioh̓. 19. Et ratio huius quare eſt habēda eſt. quia ē vinculū. ẜm glo. per om̄es virtutes homoperficitur. ſed charitas cōnectit eas adinuicē ⁊ facit easperſeuerantes. et ideo dicitur vinculum. Uel ex naturaſua eſt vinculum. quia eſt amor qui eſt vniens amatumamanti. Oſee. I1. In funiculis adam traham eos in vinculis charitatis ⁊c̄. Sed addit Perfectiōis. quia ē vnūquodqꝫ perfectū quando adheret fini vltimo ſcilicet deoquod facit charitas. ¶ Deinde cū dicit. Et pax ⁊c. Monet ad actus charitatis. Et ponit duos actus ſcilicet pacem ⁊ gratitudinem. et tertiū innuit ſcilicet gaudiū. Dicit ergo. Et pax xp̄i ⁊c. Ex charitate mox oritur pax queeſt ſcd̓m Auguſtinuꝫ tranquillitas ordinis ſibi a deo inſtituti quod facit charitas. Qui em̄ aliquē diligit concordat cum eo in voluntate. psͣ. Pax multa diligentibꝰlegeꝫ tuam ⁊c. ¶ Exultet quia charitatꝭ effectus eſt gaudium quod ſequitur ex pace. Prouerbioꝝ. 12. Qui pacis ineunt conſilia ſequitur eos gaudium ⁊c. Sed nō dicit ſimpliciter pax. quia eſt pax mundi quam deus nō venit facere ſꝫ xp̄i quam fecit int̓ deū ⁊ homineꝫ. Mar. 9.Pacē habete int̓ vos: quā ānūciauit. Lu. vl. Stetit ih̓sī medio eoꝝ ⁊ dixit eis. Pax vob̓ ⁊c̄. Et debetꝭ hr̄e qꝛ iniſta vocati eſtis ⁊cͣ. x. cor. 7. In pace vocauit nos deus.