Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
197r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad Coloſſenſes III

ta in ſpeciali. Et primo pure carnalia. Secundo mediaibi. Et auariciā ⁊c. Inter carnalia maxime concupiſcentia inclinat ad luxuriā vbi eſt actꝰ turpis. Et hoc vl̓ ẜmnaturā animalis non ratiōis. quia om̄e peccatū eſt contrariū rationi. Et ideo dicit Fornicationē. Tob̓. 4. Attende tibi ab omni fornicatione ⁊cͣ. Vel contra naturamet ſic dicit: Immundiciā. Itē delectatio eſt īmunda. Unde dicit libidinē. Itē concupiſcentia praua. Unde dicit.Concupiſcentiā malā. Item ponit peccata media. Etmo auariciā cuius obiectū eſt corporale ſcilicet peccunia complet̉ in delectatione ſpirituali ſcilicet dominio talium. Et ideo cōmunicat carnalibꝰ peccatis Et ſubdit.Que eſt idolorū ſeruitus Ephe. 5. Aut auarus. quod ēidoloꝝ ſeruitusⁱ. Sed nūquid auaricia ex ſuo genere eſtſpecies idolatrie. auarꝰ peccat tanꝙͣ idolatra? Reſpondeo dicendū eſt. Non ẜm ſpeciē ſed ẜm ſimilitudinē. qͥaauarus ponit vitaꝫ ſuam in pecunia. Idolatra eſt qn̄ qͥsexhibet alicui ymagini honorē debitū deo. Auarus aūthonorē debitū deo exhibet pecunie. qꝛ tota ſua vita circa hoc eſt. Quia vero auarus intēdit circa pecuniamſe habere vt ad deum ſicut idolatra ideo eſt minꝰ peccatum. Deinde cum dicit Propter que venit ⁊c. Oſtēdit rationē quare vitāda ſunt hec peccata. Et eſt duplexUna que mouet omnes. alia que ſpecialiter iſtos Prima eſt vindicta dei. quia propter carnalia venit ira id ēvindicta dei in filios diffidentie. id eſt peccatores diffidunt de deo. quia luxuria eſt filia deſperationis. qꝛ multi ex deſperatione ſpiritualiū dant ſe totaliter carnalibꝰ.Ael diffidentie. quia quantū eſt de ſe non eſt confidendūvt corrigantur. et ideo venit ira dei ſicut in Gen̄. 6. et. 7de ſodomitis et in diluuio. 18. et. 19. Alia ratio eſt. qꝛ illi aliquando fu erunt tales Vnde dicit. In quibꝰ vosambulaſtis aliquando ſcilicet de malo in peius. Et ponit hanc rationē propter duo ſcilicet et propter quod petrus dicit. 1. Pet̓. 4. Sufficit preteritū tempus ad voluntatē gentiū conſumandā qui ambulauerunt in luxurijs ⁊c. Ael qꝛ experti eſtis in eis non eſt vtilitas ſedconfuſio. Ro. 6. Quem ergo fructū habuiſtis tunc in ill̓in quibus nunc erubeſcitis?Lectio ſecunda.Unc autē depōite vos om̄ia. irā.nindignationē. maliciā. blaſphemiāturpē ſermonē de ore veſtro. Nolite mentiri inuicē: expoliātes vos veteremhominē actibus ſuis. induētes nouum qui renouat̉ in agnitionē dei ſcd̓m imaginē eius qui creauit: vbi eſt gentilis iudeus. circūciſio prepuciū. barbarusſcitha. ſeruus liber. ſed omnia in omnibus chriſtus.Supra apoſtolus monuit fideles contra vitia carnalia:hic monet eos contra vitia ſpiritualia. Et prīo pōit vniuerſalem ammonitionē. Secundo per partes diſtinguitDicit ergo aliquando ambulaſtis in illis: ſed nūc deponite omnia non ſolū carnalia ſed omnia. i. Pe. 2. Deponentes omnē maliciā omnē doluꝫ et ſiml̓ationes: et inuidias: et detractiones ⁊c. Diſtinguit aūt vitia ſpiritualia in duo. Primo in peccatum cordis. Secūdo oris ibi.Glaſphemie ⁊c. Et primo ponit irā. Ira em̄ viri iuſticiam dei non operatur. et hec eſt deponenda. Secūdo indignationē que oritur ex ira. que eſt quando quis reputat aliquem indignuꝫ eoꝝ que habet vel vt cōparet̉ alij.

Eſa. 27. Indignatio non eſt mihi. Maliciam que conſequitur ad hec duo ſcilicet quando quis molitur maluꝫproximo inferre Iac̄. 1. Abijcientes omnem īmundiciaꝫ abundantiā malicie in manſuetudine ⁊c. Deind̓ ponit peccata pertinētia ad peccatū oris. Et ſunt tria genera peccatoꝝ oris. Per hoc em̄ peccatū deſignat̉ inordīatio mentis. Et primo in cōparatione ad deū. hec ē blaſphemia. Leū. 24. Educ blaſphemuꝫ extra caſtra. et ponant omnes qui audierunt manus ſuas ſuper caput eius lapidet eum populꝰ vniuerſus ⁊c. Et ſic quecūqꝫ blaſphemia eſt peccatū mortale. Sed quid ſi fit ſubito? Reſpōdeo dicēdū eſt ſi fit ſubito ita percipit ſe blaſphemare. non peccat mortaliter. Sed credo ꝙͣtumqꝫ ſubito. ſi tamē percipit dicit verba blaſphemie peccat mortaliter. Secundo deſignat īordinationē circacupiſcentiā dicens: Turpē ſermonē de ore veſtro Eph̓.4. Omnis ſermo malus ex ore veſtro non procedat ⁊c.Tertio inordinationem contra proximū et hoc eſt mendacium. prouer. 19. Qui loquitur mendatiū effugiet Deinde dicit Expoliantes ⁊cͣ. Oſtendit rationemquare ſunt vitanda predicta vitia. quia ſcilicet depoſitavetuſtate debet indui nouitas. Mat. 9. Nemo mittitmiſſurā panni rudis in veſtimentū vetus ⁊c. Et prīo ponit depoſitionē vetuſtatis. Secundo aſſumptionē nouitatis ibi Et induentes ⁊c. Dicit ergo Deponite hoc expoliantes ⁊c. Naꝫ hoc inueterat̉ per peccatū Hebre. 8.Qd̓ aūt antiquat̉ et ſeneſcit prope interitū eſt Et hec vetuſtas ꝓpinquat corruptioni. quia peccatū eſt via ad corruptionē. Itē per peccatū perditur virtus et decor ſpiritualis: que quidē vetuſtas eſt introducta per peccatumprimi parentis Ro. 5. Sicut em̄ per vnū hominē peccatum in hūc mundū intrauit per peccatuꝫ mors: ita inomnes homines pertranſijt in quo omnes peccauerunt.Hunc ergo vetereꝫ hominem id eſt vetuſtatem peccati.Ro. 6. Uetus homo noſter ſimul crucifixus eſt vt deſtruatur corpus peccati. vt vltra non ſeruiamus peccato ⁊c.Exuite actibus ſuis. Ephe. 4. Deponite vos ẜm priſtinā cōuerſationē veterē hominē qui corrumpit̉ ẜm deſideria erroris ⁊cͣ. Nouus homo eſt animus interius renouatus. quia homo ante gratiā habet mentē interioreꝫpeccato ſubiectā. Et quando reparat̉ per gratiā habꝫ nouitatē. psͣ. Renouabitur vt aquile iuuētus tua ⁊c. Gal̓.vlti. In chriſto ieſu neqꝫ circūciſio neqꝫ prepuciuꝫ aliqͥdvalet: ſed noua creatura ⁊c. Noua creatura eſt gratia innouans: ſed adhuc vetuſtas remanet in carne. Sed ſi ſequaris iudiciū noui hominis: tunc induis nouū hominēſi vero cōcupiſcis ẜm deſideria carnis induis vetuſtateꝫEphe. 4. Induite nouum hominē qui ẜm deū creatusē in iuſticia et ſanctitate ꝟitatis. Deinde dicit Et induentes ⁊c. Deſcribit nouū hominē Et primo oſtēdit renouationis modū. Secundo vbi renouetur. Tertio ẜmquid renouatur Oſtendit ergo interior homo vetꝰignorantiā dei renouat̉ per fidem et agnitionē dei. 2.rinthioꝝ .3. In eandē ymaginē tranſformamur a claritate in claritate tanꝙͣ a dn̄i ſpiritu Sed vbi eſt hec renouatio? Ibi ſcilicet vbi eſt ymago dei que non eſt in potētiis ſenſitiue partis ſed in mente Vnde dicit ẜm imaginēid ē ipſa dei imago que eſt in nobis renouatur et hoc ẜmymaginē eius ſcilicet dei qui creauit eum Dicitur auteꝫnouus creatus. quia anima rationalis non eſt ex traduceſed a deo creata. Deinde dicit Ubi eſt ⁊cͣ. Oſtēdit hanc innouationē eſſe omnibus communē: al̓stineret ad hominem inquantum homo. Et hoc qꝛ factaeſt ẜm aliquid quod conuenit omnibꝰ. Quintuplex autem hic cadit diſtinctio inter homines. Una ẜm ſexumcorporeum: hāc excludit dicens: Ubi eſt maſculusA iij

A iij