epiſtolam ad Coloſſenſes I
aūt chriſtus reſurrexit a mortuis pͥmitie dormientiū. Ethoc vt in omnibꝰ ſit ipſe pͥncipatum tenens. quantū addona gratīe qꝛ ipſe eſt pͥncipium quantum ad dona glorie. qꝛ ipſe eſt pͥmogenitus. Ecc̄. 24. In omni gente etin omni populo pͥmatum habui ⁊c̄. ¶ Deinde cum dicitQuia in ipſo ⁊c. oſtendit dignitatem capitis quantū adplenitudinem gratiarū omniū. Alij em̄ ſancti habuerūtdiuiſiones gratiarum: ſed xp̄s habuit om̄es. Ideo dicit.Quia in ipſo ⁊cͣ. Singula verba pondus ſuuꝫ habent.¶ Cōplacuit deſignat ꝙ dona homīs xp̄i nō erant ex facto ſeu meritis vt dicit fotinus. ſed ex diuine voluntatiscomplacentia aſſumentis hunc hominē in vnitatem ꝑſone. Matth̓ 3. Hic eſt filius meus ⁊c. Item dicit omnēquia alij habent hoc donum: alij aliud. Io. j3. Om̄ia dedit in manus eius. Item dicit plenitudinē. quia aliquisaliquod habuit donuꝫ: ſed non plenitudinē eius ſeu virtutis. quia forte in illa in aliquo defecit. Sꝫ Io. 1. dicit̉de chriſto. Uidimus eum plenū gratie et veritatis. Ecc̄.24. In plenitudine ſanctoꝝ detentio mea ⁊c. Item dicit Habitare. Alij em̄ acceperunt vſum gratie ad tempꝰquia ſpūs ꝓphetarum non ſemꝑ adeſt ꝓphetis. ſed inchriſto eſt habitualiter quia ſemꝑ ad votum in chriſto ēdominiū huius plenitudinis Io. j. Super queꝫ viderisſpūm deſcendentē ⁊ in eo manentē ⁊c. ¶ Deinde cuꝫ dicit. Et per eum ⁊c. oſtendit chriſtuꝫ eſſe caput eccleſie ratione influxus. Et hec eſt tertia ratio capitis. Et primooſtendit influxum gratie. Secūdo exponit qd̓ dilexeratibi. Pacificans ⁊c. Dicit ergo pͥmo. dico ꝙ complacuitnon ſolū ꝙͣtum ad hoc ꝙ haberet in ſe. ſed etiam ꝑ vt eūad nos deriuaret. Vnde dicit. Et per eum reconciliarioīa in ipſuꝫ. 2. corin. 5. Deus erat in xp̄o mūdū reconcilians ſibi. Exponit autē qualis ſit iſta recōciliatio ⁊ quomodo omnia reconciliata. In reconciliatione auteꝫ ſuntduo conſideranda. Primo in quo conueniunt qui reconciliantur. diſcordes em̄ diuerſas habent volūtates. Reconcil̓iati auteꝫ conſentiunt in aliquo vno Et ſic volun.tates prius diſcordes concordant in xp̄o. Et huiuſmodivoluntates ſunt et hominū et dei ⁊ angelorum. Hominūqꝛ chriſtus hō eſt. dei qꝛ deus eſt. Itē diſcordia erat int̓iudeos qui volebant legeꝫ. ⁊ gentiles qͥ nō volebāt legēſꝫ vtroſqꝫ xp̄s ꝯcordat: qꝛ ex iudeis ē. ⁊ qꝛ abſoluit obſeruātias legꝭ. Et hec concordia ē facta ꝑ ſanguinē ⁊c. Int̓deum em̄ ⁊ hominē cauſa diſcordie fuit pecccatū. Interiudeos ⁊ gentes lex. Chriſtus ꝑ crucem deſtruxit pecccatum ⁊ impleuit legem. Et ita remouit cauſam diſcordie.Heb̓. 12. Acceſſiſtis ad ſyon montem ⁊ ciuitateꝫ dei viuentis hieruſalem ⁊c. Et ſic reconciliati ſumus: Et iſtaſunt ſiue que in celis vt angeli et deus: ſiue que in terrisſcꝫ iudei et gētiles. Ideo chriſto nato dicit̉ Luc. 2. Gloria in altiſſimis deo et in terra pax hominibus ⁊c̄. Itemin reſurrectione dixit. Pax vobis ⁊c. vt habetur Io. 20Eph̓. .2. Ipſe em̄ eſt pax noſtra qui fecit vtraqꝫ vnum ⁊cͣ¶ Deinde cum dicit. Et vos ⁊c. ponit̉ cōmendatio chriſti per dona eis collata. Ubi pͥmo cōmemorat ſtatuꝫ preteritum. Secundo xp̄i beneficium ibi. Nunc autem ⁊cͣ.Tertio quid exigat̉ ab eis ibi. Si tamen ⁊c̄. Status em̄preteritus habuit tria mala. Quantū em̄ ad intellectuꝫerant ignorantes. quantum ad affectum inimici iuſticie.quantum ad actum in multis peccatis. Quantū ad primum dicit. Alienati ⁊c. quantū ad ſecundum. Et inimici ſenſus ẜm vnam litteram: ⁊ oſtendit defectum ſapientie quam predicabant iudei de vno deo. Io. 3. Dilexerunt magis tenebras ꝙͣ lucem. Sed nunquid tenebant̉ad legem moyſi?. Dicendum eſt ꝙ ſic quantutū ad cultum vnius dei. Uel alienati ſenſu id ē ex electione contradicentes ex malicia Iob. 34. Qui quaſi de induſtria
receſſerunt ab eo. Quantū ad tertium dicit. In operibꝰmalis Io. 3. Erant em̄ eoꝝ opera mala ⁊c. ¶ Deinde cūdicit. Nunc autē. ponit beneficia chriſti. Et primū eſt reconciliatio in corpore eius. Et dicit corpus carnis nō ꝙaliud ſit corpus ⁊ aliud caro. ſed ad oſtendendū ꝙ accepit corpus in eſſe nature Io. 1. Et verbum caro factū eſt⁊c. Item carnis id eſt mortale Ro. 8. Deus filium ſuummittens in ſimilitudinem peccati ⁊c̄. Secundum eſt ſanctificatio. Vnde dicit. Exhibere vos ſanctos Heb̓. 13. Ieſus vt ſanctificaret populum ſuum ⁊c. Tertium eſt ablutio a peccatis ibi. Et īmaculatos Heb̓. 9. Sanguis chriſti qui ꝑ ſpūmſanctū ſemetipſum obtulit deo emundabitconſcientiam noſtram ⁊c. ¶ Item quantū ad futura ibiIrreprehenſibilis. 2. Pe. 3. Satagite immaculati ⁊ inviolati ei inueniri in pace ⁊c. Et addit. Coram ipſo. 1.Reg. 16. Homo videt que foris patent. dominus autemintuet̉ cor. Exigit a nobis firmitatē fidei ⁊ ſpei. Ideo ſubiungit dicens. Si tamē ꝑmanetis ⁊c. Ides eſt ſicut fundamentum ex cuius firmitate tota firmat̉ eccleſie ſtructura. Item ſtabiles in ſpe quaſi non moti a ſeipſis. ⁊ immobiles quaſi non excidentes a ſpe per alios. A ſpe inquāeuangelij id eſt quam dat euangelium de bonis regnicelorum Matth̓. 4. Penitentiam agite appropinquabit em̄ regnum celoruꝫ ⁊c. Nec eſt excuſatio qꝛ eſt predicatum: videlicet ꝑ apoſtolos. Utitur preterito ꝓ futuroꝓpter certitudine eiꝰ. Vel om̄i creature noue ſcꝫ fidelibus quibus paratum erat.Lectio ſexta.Uius factus ſum ego paulus miniſter: qui nunc gaudeo in paſſionibus pro vobis: ⁊ adimpleo eaque deſunt paſſionum chriſti in carne meapro corpore eius quidem eccleſia. Cuius factus ſum ego miniſter ſcd̓m diſpenſationeꝫdei que data eſt mihi in vobis: vt impleamverbis dei myſterium quod abſconditū fuit a ſeculis ⁊ generationibus: nunc autē manifeſtatum eſt ſanctis eius quibus voluitdeus notas facere diuitias glorie ſacramenti huius in gentibꝰ quod eſt chriſtus in vobis ſpes glorie quem nos annunciauimus.corripientes omnem hominem ⁊ docentesin omni ſapientia: vt exhibeamus omnemhominem perfectum in chriſto ieſu in quo⁊ laboro certando ſcd̓m operationem eiusquā operat̉ in me in virtute.Poſtꝙͣ cōmendauit chriſtū in comparatione ad deum ⁊ad vniuerſam creaturam: ad totam eccleſiam: ⁊ ad ipſoscoloſſenſes: hic cōmendat euꝫ in comparatione ad ſeipſum. oſtendēs ſe eiꝰ miniſtrū. Et pͥmo ponit miniſteriū.Secundo oſtendit fidelitatem in miniſtrando ibi. Quinunc gaudeo ⁊c. Tertio miniſterij magnitudinē ibi. Cuius factus ſum ⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ predicatuꝫ eſt invniuerſa creatura cuius euangēij factus ſum miniſter p̄dicandi. non mea auctoritate. ſed predicationi miniſterium exhibens. 1. Corin. 4. Sic nos exiſtimet homo vtminiſtros chriſti ⁊ diſpēſatores ⁊c̄. Sꝫ eſt miniſter fidelis. qd̓ patet qꝛ non refugit pati pericula quin diligēterexeqͣt̉. Un̄ pͥmo on̄dit qͦ affectu ſuſtinet paſſiones. Scd̓oqͦ fructu ibi. Adimpleo ⁊c. Affectu quidē leto: qꝛ nunc