Explanatio ſancti Thome

teſtates. Gregorius vero ordinat eos ſicut hic habetur.qꝛ in ſecūda ierarchia ponit dn̄ationes pͥncipatus ⁊ poteſtates. in tertia vero virtutes archangelos ⁊ angelos.¶ Sed ſciendum eſt ꝙ ſicut Gregorius ⁊ Dionyſius dicunt hec dona ſpūalia ex quibus nominant̉ hij ordinescōmunia ſunt omnibꝰ. tamē quidā nominant a qͥbuſdaꝫquidā ab alijs. cuius ratio accipit̉ ex dictis platonicoꝝ.qꝛ omne quod conuenit alicui conuenit tripliciter. quiaaut eſſentialiter aut participatiue. aut cauſaliter. Eſſentialit̓ quidē qd̓ cōuenit rei ẜm ꝓportionē ſue nature. ſicut homini rationale. Participatiue autē quod exceditſuam naturā. ſed tamē aliquid de illo participat ſed imperfecte ſicut intellectuale homini qd̓ eſt ſupra rationale ⁊ eſt eſſentiale angelorum. ⁊ idem aliquid participathomo. Cauſaliter vero quod conuenit rei ſuꝑeminēterſicut homini artificialia. qꝛ in eo nō ſunt ſicut ī materiaſed ꝑ modum artis. Unūquodqꝫ autē denominat̉ ſolumab eo quod conuenit ei eſſentialiter. Unde homo non dicitur intellectualis nec artificialis: ſꝫ rationalis. De dictis autē donis in angelis ea que conueniunt ſuperioribus eſſentialiter: inferioribꝰ conueniūt participatiue. q̄vero inferioribꝰ eſſentialiter cōueniūt: ſuperioribus cauſaliter cōueniunt. Et ideo ſuꝑiores denominant̉ a ſuperioribus donis. Supremū autē in creatura ſpūali eſt ꝙattingat deū ⁊ quodāmodo participet eum. Et ideo denominant̉ ſuperiores ex hoc ꝙ attingunt deum. Cherubin qͣſi ſcientes deū. Seraphin qͣſi ardentes vel accendentes. Throni quaſi habentes in ſeipſis deuꝫ. Tripliciter em̄ aliquid poteſt alio participare. Uno modo accipiendo ꝓprietatē nature eius. Alio mō vt recipiat ip̄mꝑ modū intentionis cognitiue. Alio modo vt deſeruiataliqualiter eius virtuti. ſicut aliqͥs medicinalem artem amedico. Vel qꝛ accipit in ſe medicine artem. vel accipitcognitionē artis medicinalis. vel qꝛ deſeruit arti medicine. Primū eſt maius ſecundo. ⁊ ſecundū tertio. In ſacra aūt ſcriptura ſignificat̉ aliqͥd diuinū ꝑ igneꝫ. Deut̓..4. Dominꝰ deus tuꝰ ignis conſumēs eſt ⁊c. Et ideo ſupremus ordo dicit̉ ſeraphin quaſi ardentes deo et continentes aliquam diuinam ꝓprietatem. Secundus ordoeſt cherubin conſequentes eum cognitiue. et throni eiꝰꝟtuti deſeruiētes. Alij aūt ordines nō nominant̉ ex attingendo deū. ſed per aliquaꝫ eius operationē. Et aliqͦvt dirigentes. ⁊ ſic ſunt dominationes. alij exequentes.Et horum quidā vt principaliores vt principatus. psͣ.Preuenerūt pͥncipes ⁊c. Alij ẜm executionē. ⁊ ſic ſuntexequentes ſupra ſpūales creaturas. vt ſunt poteſtatesqui arcent demones. ſupra naturalia ſunt virtutes quemiracula faciūt. ſupra homines ſunt archangeli ad magna. angeli ad minima. Et ſic cōcludendo dicit. Omniaꝑ ipſum ſicut ꝑ cauſam effectiuam. ⁊ in ipſo ſicut cauſaꝫexemplarem. Io. 1. Omnia ꝑ ipſum facta ſunt ⁊cͣ. Sedqꝛ poſſet aliquis dicere. Nunqͥd om̄ia ſunt eterna. ideoapoſtolus quaſi reſpondens ad hoc dicit. ꝙ nō. ſed ipſeeſt ante omnia ſcꝫ tempora et res alias. prouer. 8. Dominus poſſedit me in initio viarū ſuarum anteꝙͣ quicꝙͣfaceret a principio ⁊c. Uel ante dignitatem. psͣ. Quisſimilis deo ⁊c. ¶ Quantū ad conſeruationem dicit. Etomnia in illo conſtant id eſt conſeruantur. Sic enim ſehabet deus ad res ſicut ſol ad lunam. quo recedente deficit lumen lune. Et ſic ſi deus ſubtrahat ſuam virtutema nobis: in momēto deficerent oīa Heb. j. Portans omnia verbo virtutis ſue.Lectio quinta.T ipſe eſt caput corporis eccleſiequi eſt principium primogenitus

ex mortuis: vt ſit in omnibus ipſe primatum tenens. Quia in ipſo complacuit omnem plenitudinem diuinitatis inhabitare ⁊ per eum reconciliari oīa in ipſum pacificans per ſanguinem crucis eius ſiue quein terris ſiue que in celis ſunt. Et vos cumeſſetis aliquando alienati ⁊ inimici ſenſu inoperibus malis. nunc autē reconciliauit incorpore carnis eius per mortem exhiberevos ſanctos ⁊ immaculatos ⁊ irreprehenſibiles coram ipſo: ſi tamen ꝑmanetis in fidefundati ⁊ ſtabiles ⁊ immobiles a ſpe euangelij qd̓ audiſtis qd̓ predicatū eſt in vniuerſa creatura q̄ ſub celo eſt.Poſtꝙͣ apoſtolus cōmendauit chriſtum ꝑ comꝑationēad deum ⁊ ad totam creaturā: hic cōmendat ipſum in cōparatione ad eccleſiaꝫ. Et pͥmo generaliter. Secūdo ſpecialiter ꝙͣtum ad coloſſenſes ihi. Et vos cum eſſetis ⁊c.Tertio quantū ad ſuam ꝑſonam ſingulariter ibi. Cuiusfactus ſum ⁊c. Crca primuꝫ duo facit. quia pͥmo ꝓponithabitudinem xp̄i ad totam eccleſiam. Secundo exponitibi. Qui eſt pͥncipium ⁊c. Dicit ergo. Iſte in quo habemus redemptione chriſtus eſt ⁊ pͥmogenitꝰ creature. Sꝫẜm ꝙ hmōi factꝰ ē caput eccleſie. Duo occurūt hic exponenda. Et pͥmo quō corpus ſit eccleſia. ⁊ ſecundo quōxp̄us eſt caput. Eccleſia dicit̉ corpꝰ ad ſimilitudinē vnihoīs. ⁊ hoc duplicit̓. ſcꝫ et ꝙͣtum ad diſtinctiōꝫ mēbroꝝEph̓. 4. Dedit quoſdā quidē apl̓os: quoſdā aūt ꝓph̓as⁊c. Et ꝙͣtum ad ſeruitia q̄ licꝫ ſint diſtincta tn̄ vnuꝫ ſeruitˡ alteri. i. Corin. 12. Pro inuicē ſollicita ſint membraGal̓. 6. Alt̓ alteriꝰ onera portate ⁊c. Itē ſic̄ ꝯſtituit̉ vnūcorpꝰ ex vnitate aīe: ita eccl̓ia ex vnitate ſpūs. Eph̓. 4.Unū corpꝰ ⁊ vnꝰ ſpūs .1. corin. 10. Unꝰ panis ⁊ vnū corpus multi ſumꝰ ⁊c. Itē eſt alia ꝯſideratio mēbroꝝ ad caput ⁊ eccl̓ie ad xp̄m. Ipſe em̄ xp̄s ē caput eccl̓ie. psͣ. Tuexaltas caput meū ⁊c. ¶ Et exponit qͥd eſt eēcaput dicēsQui ē pͥncipiū ⁊c̄. Caput eī reſpectu alioꝝ mēbroꝝ hēttria pͥuilegia. Prīo qꝛ diſtinguit̉ ab alijs ordīe dignitatis: qꝛ eſt pͥncipiū ⁊ p̄ſidens. Secūdo in plenitudine ſenſuū qͥ ſunt oēs in capite. Tertio in qͦdā influxu ſenſus etmotꝰ ad mēbra. Et iō pͥmo on̄dit quō xp̄s eſt caput ratione dignitatis. Scd̓o rōne plenitudinis gr̄aꝝ ibi. Quiain ipſo complacuit ⁊c. Itē tertio rōne influentie ibi. Etꝑ eū ⁊c. Eccleſia quidē hꝫ duplicē ſtatū: ſcꝫ gr̄e in pn̄ti ⁊gl̓ie in futuro ⁊ eſt eadē eccl̓ia. ⁊ xp̄s eſt caput ẜm vtrūqꝫſtatum. qꝛ pͥmus in gr̄a ⁊ pͥmꝰ in gl̓ia. Quantū ad pͥmūdicit. Qui eſt pͥncipiū: qꝛ nō ſolū eſt in gr̄a ẜm ꝙ hō. ſedetiā oēs ſunt iuſtificati ꝑ fidē xp̄i Ro. 5. Per obediētiaꝫvniꝰ hoīs iuſti ꝯſtituunt ml̓ti. Et iō dicit. Qui eſt pͥncipiū ſcꝫ iuſtificationis ⁊ gr̄e in tota eccl̓ia. qꝛ in ve teri teſtamento ſunt aliqͥ iuſtificati ꝑ fidem xp̄i Io. 8. Ego pͥncipiū qͥ ⁊ loquor ⁊c. psͣ. Tecū pͥncipiū ⁊c̄. Item eſt pͥncipium ꝙͣtum ad ſtatū glorie. Ideo dicit. Primogenitusex mortuis. Quia em̄ reſurrectio mortuorū ē quaſi quedam ſecunda generatio: qꝛ homo in ea ad vitam eternaꝫreparat̉ Matth̓. 19. In regeneratione cū ſederit filiꝰ hominis ⁊c. et p̄ om̄ibus pͥmus eſt chriſtus. ideo eſt pͥmogenitꝰ ex mortuis id ē eoꝝ qͥ ſunt geniti ꝑ reſurrectionē.Sꝫ ꝯtra de lazaro Io. 11. Rn̄deo. dicit̉ ꝙ iſti ⁊ alij nō reſurrexerūt ad illā vitā immortalē: ſed ad mortalē. ſꝫ xp̄sreſurgens ex mortuis iam non morit̉ ⁊c. vt dicit̉ Ro. 6.Apoc̄. i. Primogenitus mortuorū ⁊c. j. corin. 15. Nūc