in epiſtolam ad Coloſſenſes I.

hic cōmendat actorē huiꝰ gratie ſcꝫ xp̄m. Et primo percōꝑatiōꝫ ad deū. Scd̓o generalit̓ ꝑcōparationē ad totācreaturā ibi. Primogenitꝰ ⁊c. Tertio ſpecialit̓ ꝑ cōꝑaratiōꝫ ad eccleſiā ibi. Et ipſe ē caput ⁊c. Circa primū nonduꝫ eſt ꝙ deus dicit̉ inuiſibilis. qꝛ excedit capacitatē viſionis cuiuſcūqꝫ intellectus creati. ita ꝙ nullus intellectus creatus naturali cognitione poteſt ꝑtingere ad eiꝰeſſentiam Iob. 36. Ecce deus magnus vincens ſcientiānoſtram. 1. Ti. vltimo. Lucem habitat inacceſſibilē ⁊c.Uidet̉ ergo a beatis ex gratia nō ex natura. Ratio huiꝰaſſignat a dionyſio: qꝛ omnis cognitio terminat̉ ad exiſtens id ē ad aliquā naturā participantē eē. Deus aūt ēipſum eſſe non participatū. ergo eſt incognitus. Huiusergo dei inuiſibilis filius eſt imago. Sꝫ videndū eſt quōdicat̉ imago dei ⁊ quare dicat̉ inuiſibilis. Et quidem deratione imaginis ſunt tria ſcꝫ ꝙ ſit ibi ſimilitudo. ꝙ deducta ſit vel expreſſa ex eo cuꝫ quo ē ſimilitudo. ⁊ ꝙ deducta ſit in aliquo pertinente ad ſpeciem vl̓ ſignum ſpeciei. Si em̄ ſint duo ſimilia quoꝝ vnum non deriuet̉ abalio neutrum dicimus alterius imaginē. ſicut ouum nōdicit̉ imago oui. Et ideo ab imitando dicit̉ imago. Itemſi ſit ſimile. ſed non quantū ad ſpeciem vel ſignū ſpeciettunc nec imago dicit̉. ſicut in homine multa ſunt accidētia vt color quantitas ⁊ huiuſmodi. et ẜm nullum horuꝫdicit̉ imago. Sed ſi figuram eius accipiat: ſic poteſt eſſeimago: qꝛ figura eſt ſignum ſpeciei. filius aūt eſt ſimilispatri. et pater ſimilis filio. ſed filiꝰ habet hoc a patre: pater autē non a filio. Et ideo ꝓprie loquendo dicimꝰ filiūimaginem patris. ⁊ non econuerſo. qꝛ deducit̉ et deriua.tur hec ſimilitudo a patre. Iteꝫ hec ſimilitudo ē ẜm ſpeciem. quia filius in diuinis repreſentat̉ aliquo modo: ſꝫdeficienter ꝑ verbum mentis noſtre. Verbū autem mentis noſtre eſt qn̄ formamꝰ actu formā rei cuius noticiā habemus. et hoc ſignificamus verbo exteriori. Et hoc verbum ſit conceptū eſt quedam rei ſimilitudo quā in mente tenemus. ⁊ ſimile ẜm ſpeciem. Et ideo verbū dei imago dei dicit̉. ¶ Quantū ad ſecundū ſciendū eſt ꝙ arriani hoc verbun male intellexerunt iudicantes de dei imagine ẜm imagines q̄ fiebant ab antiqͥs vt viderēt in eischaros ſuos ſubtractos ſibi. ſicut ⁊ nos facimus imagines ſanctorū: vt quos non videmus in ſubſtantia videamus in imagine. Et ideo dicunt ꝙ inuiſibile eſt ꝓpriumpatri. filiꝰ autē eſt pͥmū viſibile in qͦ manifeſtat̉ bonitaspr̄is: qͣſi pr̄ ſit vere īuiſibilis. filiꝰ ꝟo viſibil̓ ⁊ ſic alteriꝰeſſent nature. Hoc autē excludit apl̓us ad Heb̓. 1. dicēs.Qui cum ſit ſplendor glorie ⁊ figura ſubſtantie eius ⁊c.Et ſic eſt imago non ſolum dei inuiſibilis: ſed etiam ipſeinuiſibilis eſt. ſicut pater Col̓. 1. Qui eſt imago inuiſibilis del. ¶ Deinde cum dicit. Primogenitus ⁊c. cōmendat xp̄um ꝑ comparationē ad creaturam. Et primo facithoc. Secundo exponit ibi. Quia in ipſo ⁊c. Circa primum ſciendū eſt ꝙ arriani ſic intelligunt quaſi dicat primogenitus: qꝛ ſit pͥma creatura. ſed hic non eſt ſenſus vtpatebit. Et ideo duo ſunt videnda: ſcꝫ quomō hec imago ſit genita. ⁊ quomō primogenita creature. Quantuꝫergo ad primum ſciendū eſt ꝙ in vnaquaqꝫ re generatioeſt ẜm moduꝫ ſui eſſe ⁊ ſue nature. Alius em̄ modus generationis eſt in hominibꝰ ⁊ alius in plantis ⁊ ſic de aliis. Natura autē dei eſt ipſum eſſe intelligere. ⁊ ſic oportet ꝙ eius generatio vel conceptio intellectualis ſit generatio vel conceptio nature eius. In nobis autē conceptio intelligibilis non eſt conceptio nature noſtre. qꝛ innobis aliud eſt intelligere ⁊ natura noſtra. Et ideo cumhec imago ſit verbum ⁊ conceptio intellectus oportet dicere ꝙ ſit germē nature ⁊ ſic de neceſſitate genitus: quiaaccipit naturam ab alio. ¶ Secūdo dicenduꝫ eſt quomō

dicat̉ primogenitꝰ. Deus em̄ non alio ſe cognoſcit ⁊ creaturam. ſed om̄ia in ſua eſſentia ſicut in pͥma cauſa effectiua. Filius autē eſt conceptio intellectualis dei ẜm ꝙcognoſcit ſę. ⁊ ꝑ conſequens omnē creaturā. Inquantūergo gignit̉ videt̉ quoddam verbū repreſentans totamcreaturam ⁊ ipſum eſt pͥncipiū om̄is creature. Si em̄ nōſic gigneret̉ ſolum verbum patris eſſet pͥmogenitus patris: ſed nō creature. Ecc̄. 24. Ego ex ore altiſſimi prodij pͥmogenita ante oēm creaturam ⁊c. ¶ Deinde cumdicit: Quia in ipſo ⁊c. exponit qd̓ dixerat ſcꝫ ꝙ ſit pͥmogenitus. qꝛ ſcꝫ eſt genitus vt pͥncipium creature. Et hocquantū ad tria. Primo quantū ad rerū creationē. Scd̓oquantū ad earum diſtinctioneꝫ ibi. In celis ⁊cͣ. Tertioquantū ad conuerſationē in eſſe ibi. Et omnia in ipſo ⁊cͣDicit ergo eſt pͥmogenitus creature qꝛ eſt genitus vt pͥncipiū oīs creature. Et ideo dicit. Quia in ipſo ⁊c. Circaquod ſciendū eſt ꝙ platonici ponebāt ydeas dicentes ꝙquelibet res fiebat ex eo ꝙ participabat ydeā: puta hoīsvel alicuius alterius ſpeciei. Loco oīm harū ydearū noſhabemus vnum ſcꝫ filiū verbuꝫ dei. Artifex em̄ facit artificium ex hoc ꝙ facit illud participare formaꝫ apud ſeconceptam quaſi inuoluens eam exteriori materie. ſicutſi dicat̉ ꝙ artifex facit domū ꝑ formaꝫ rei quā hꝫ apud ſeconceptam. Et ſic deus om̄ia in ſua ſapientia dicit̉ facere. qꝛ ſapientia dei ſe habet ad res creatas ſicut ars edificatoris ad domū factam. Hec autē forma ⁊ ſapientia eſtverbū. et ideo oīa in ipſo condita ſunt ſicut in quodā exemplari. Gen̄. 1. Dixit et facta ſunt: qꝛ in verbo ſuo eterno creauit om̄ia vt fierent. ¶ Quantum autē ad diſtinctionē ſciendū eſt ꝙ aliqui ſicut manichri errauerunt dicentes hec corpora terrena quia corruptibilia facta eſſe amalo deo. celeſtia vero quia incorruptibilia a bono deoſcilicꝫ patre chriſti. Sed mentiunt: quia in eodem ſuntvtraqꝫ creata. Ideo dicit. In celis ⁊c. Et eſt hec diſtinctio ẜm partes nature corporee. Gen̄. 1. In pͥncipio id ēin filio creauit deus ⁊c. Platonici etiam dicunt ꝙ deusper ſe creauit creaturas inuiſibiles ſcilicet angelos. ⁊ ꝑangl̓os creauit naturas corꝑeas. Sꝫ hoc excludit qꝛ dicit. Uiſibilia et inuiſibilia. De pͥmo Heb̓. 11. Fide intelligimus eſſe aptata ſecula vt ex inuiſibilibꝰ viſibilia fierent. De ſecundo autem Ecc̄. 43. Pauca vidimus operum eius. Omnia autem dominus fecit ⁊c. Hec autemdiſtinctio eſt ſcd̓m creaturarū naturā. Tertia diſtinctioeſt ordinis et gradus in inuiſibilibus cum dicit: Siuethroni ⁊c. Platonici etiam errant hic: dicebant enim inrebus diuerſas eſſe perfectiones et quālibet attribuebātvni primo principio. et ſcd̓m ordines earum perfectionum ponebant ordines principiorū ſicut ponebant primum ens a quo participant omnia eſſe. et aliud principium ab iſto ſcilicet primum intellectum a quo omnia participāt intelligere. ⁊ aliud principiuꝫ vitam a quo om̄iaparticipant viuere. Sed nos non ſic ponimꝰ: ſed ab vnoprincipio res habent quicquid in eis perfectiōis eſt. Etideo dicit. Siue throni ⁊c. Quaſi dicat. Nō dependētab alijs principijs oidinatis: ſed ab ipſo vno ſolo verbodei. Sed quid eſt quod dicit. Ephe. 1. Ipſum dedit caput ⁊c. Vbi quedam diuerſitas videtur eſſe ab iſtis. Solutio. Hic enim enumerat deſcendēdo: quia oſtendit ꝓgreſſum creature a deo. ibi aſcendendo: quia oſtendit ꝙfilius dei ſcd̓m ꝙ hō ſuper omnes creaturas eſt. Sed tn̄ibi pͥncipatus ponunt̉ ſub poteſtatibus. ⁊ virtutes interdominationes et poteſtates: hic principatus ſuper poteſtates: et pͥncipatus mediū inter dn̄ationes ⁊ poteſtates. Et ẜm hoc diuerſe ſunt ſentētie gregorij ⁊ dionyſij.Dionyſius em̄ ordinat eos ẜm ꝙ dicit̉ ad epheſios. qͥain ſecunda ierarchia ponit dominationes virtutes ⁊ po-