Explanatio ſancti Thome
Prologus.HOLEGEValcaſtra gladio ſuo ⁊cͣ. 1. Macha .3.Hec verba congruūt materie huiꝰẜepiſtole ad coloſſenſes: quia totusſtatus huius vite eſt in pugnatiōemilitantiū: quoꝝ habitacula caſtradicunt̉ Iob. 7. Militia eſt vita hominis ſuper terrā. ideo habitacula fideliū noīe caſtrorūfigurant̉. Unde eccleſia ſimilitudinē habet caſtroꝝ. Geneẜ. z2 Caſtra dei ſunt hec ⁊c. Hec caſtra tripliciter impugnant̉. A quibuſdā quaſi obſidentibus qui manifeſteſe erigūt contra eccleſiā. Apoc. 20. Aſcenderūt ſuper latitudinē terre ⁊ circuierūt caſtra ſanctoꝝ ⁊ ciuitatē dilectā ⁊c. Ab alijs latenter decipit̉ ſicut ab hereticis Ro.vlti. Per dulces ſermones ⁊ benedictiōes ſeducūt corda hominū ⁊c. 2ͤ. tymoth. 3. Mali autē homīes ⁊ ſeductores ꝓficient in peius errātes ⁊ in errorē mittētes ⁊c.A quibuſdā ſcꝫ domeſticis per diuerſas corruptelaſ peccatoꝝ que ſunt ex corruptiōe carnis. Gal̓. 5. Caro cōcupiſcit aduerſus ſpiritū ⁊ ſpūs aduerſus carnē ⁊cͣ. Ephe.vlti. Non eſt nobis colluctatio aduerſus carnē ⁊ ſanguinē: ſed aduerſus principes ⁊c. Prelati eccleſie ſunt duces. p̄s. Principes iuda duces eoꝝ ⁊c. Ad quoꝝ officiūpertinet cōtra oīa predicta caſtra eccleſie munire. Cōtrapeccata quidē per exhortatiōes. Eſa. 58. Annūcia populo meo ſcelera eoꝝ ⁊ domui iacob peccata eoꝝ. Contra hereticos per ſanā doctrinā. Tyt. 1. Amplectentemeū qui ẜm doctrinā eſt fidelē ſermonē ⁊c. Cōtra perſecūtores exemplo. ſcꝫ patienter tolerādo ſicut paulus protexit gladio ſpirituali. qꝛ in ſuis epiſtolis corripiebat peccata. cōfutabat hereſes. animabat ad patientiā. De primo ephe. 5. Fornicatio autē ⁊ oīs immūdicia aut auaritia. nec nominet in vobis ⁊c. De ſecūdo tyth. 3. Hereticū hominē poſt primā ⁊ ſecundā correctionē deuita ⁊c.De tertio. 2º. coꝝ. 11. Per totū patet qūo animabat adpatientiā. Et ſic tangunt duo in verbis ꝓpoſitis ſcꝫ eccleſie ſtatus cū dicit̉. Caſtra. ⁊ apoſtoli ſtudiū ibi. Protexit. In caſtris autē debet eſſe ſollicitudo ad mala vitāda. Deutro. 23. Ut ſint caſtra tua ſancta ⁊ nihil in eis appareat feditatis. Item ordo ad ducē ⁊ ad ſe. Canti. 7º.Quid videbis in ſunamite niſi choros caſtroꝝ? Geneẜ.32. Caſtra dei ſunt hec. Item terror ad hoſtes. Can. 6.Terribilis vt caſtroꝝ acies ordinata ⁊c. Sed apoſtolꝰcirca protectionē erat ſollicitus tanꝙͣ paſtor cuius eſt dirigere oues diligenter ne errent. Ioh. 10. Ante eas vadit ⁊c. Et ſic apoſtolus faciebat. Phil̓. 3º. Imitatoresmei eſtotē ſicut ⁊ ego xp̄i ⁊c. Item paſcere abundāter nedeficiant. 5ᵉ. petri. 5º. Paſcite qui in vobis eſt dn̄i gregem ⁊c. Et ſic apoſtolus faciebat. 1ᵉ. corinth. 3º. Tanꝙͣparuulis lac dedi vobis. Item defendere potēter ne pereant Eccl̓. 7. Noli velle fieri iudex niſi valeas virtuteirrumpere iniquitates ⁊c. 1. Regū. 17. Paſcebat ſeruꝰtuus patris ſui gregem: ⁊ veniebat leo vel vrſus ⁊c̄. Etideo dicit ꝙ apoſtolus ꝓtegebat caſtra. id eſt eccleſiamdei gladio quod eſt verbū dei vt dicit̉ Epheẜ. 6º. Heb.4º. Uiuus eſt enim ſermo dei et efficax ⁊ penetrabilioromni gladio ancipiti ⁊c. Sic ergo materia huius epiſtole eſt hec: quia in epiſtola ad epheſios oſtendit modumeccleſiaſtice vnitatis. In epiſtola ad philippenſes oſtēdit eius ꝓfectum ⁊ confederationē. In hac autem agitde eius cōuerſatione contra hereticos qui deprauauerūt eos ſeducendo ⁊c.Capitulum primū.
Aulus apoſtolus ieſu xp̄i per volūtatem dei et tymotheus fraterhis qui ſunt coloſſis ſanctis ⁊ fiIdelibus fratribus in xp̄o ieſu.Diuidit̉ autē hec epiſtola in ſalutationē ⁊ tractatū. ibi.Gratias ⁊c. Item primo ponunt̉ perſone ſalutātes. Secūdo perſone ſalutate ibi. His qui ſunt ⁊c. Tertio bonaoptata ibi Gr̄a vobis ⁊c. Circa primū pͥº ponit̉ principalis perſona. Scd̓o adiūcta ibi. Et tymotheus ⁊c. Principalis primo tangit̉ ex noīe paulus. id eſt humilis Tales em̄ percipiūt ſapientiā. Mat. 11º. Abſcondiſti hec aſapiētibus ⁊ prudentibus: ⁊ reuelaſti ea paruulis. Et iōdocet eam. Secūdo ab officio. ſcꝫ apl̓s. id eſt miſſus. ſcꝫad ꝓcurandū ſalutē fideliū. Actuū. 13. Segregate mihibarnabā ⁊ ſaulū in opus quo aſſumpſi eos ⁊c. Ioh. 20.Sicut miſit me pater ⁊ ego mitto vos ⁊c. Et apl̓us noncuiuſſibet ſed ieſu xp̄i cuius gloriā querit. nō ſuijpſius.2ͤ. coꝝ. 4. Non enim noſmetip̄os predicamus ſed ieſuꝫxp̄m dominū noſtrū. nos autē ſeruos veſtros per ieſum⁊c. Sed quidā peruenerunt ad officiū ex ira dei propterpeccatū populi Iob. 34. Qui regnare facit hoīem ypocritā ꝓpter peccata populi. Oſee. 13. Dabo tibi rege infurore meo. At ideo dicit. Per voluntatē dei. ſcꝫ eiꝰ beneplacitū. Iere .3. Dabo vobis paſtores iuxta cor meuꝫ⁊ paſcent vos ſciētia ⁊ doctrina ⁊c. Perſona adiūcta eſttymotheus. vt ſcꝫ in ore duoꝝ vel triū ſtet omne verbū.vt dicit̉ Deutro. 17º. Prouerb̓. 18º. Frater qui iuuat̉ afratre quaſi ciuitas firma ⁊c. Perſone ſalutate ponuntibi. His ⁊c. Sancti dicunt̉ maiores Luce .1. Seruiamꝰilli in ſanctitate ⁊ iuſticia corā ipſo ⁊c. Fideles dicunturminores qui ſaltē verā fidem tenēt. qꝛ ſine fide impoſſibile eſt placere deo. vt dicit̉ Heb. 11ꝰ. Uel ſanctis. id eſtin baptiſmo ſanctificatis. ⁊ fidelibus. id eſt permanētibus in fide accepta. Prouer. 28. Uir fidelis multū laudabit̉ ⁊cͣ. ¶ Deinde ponūtur bona optata ſcꝫ gratia queeſt principiū omnis boni. Rom̄. 3. Iuſtificati gratis pergratiā ip̄ius ⁊c. Pax que eſt finale bonū oīm. p̄s. Quipoſuit fines tuos pacē ⁊c. Et per cōſequens optat om̄iabona media. Et hoc a deo. p̄s. Gratiā ⁊ gloriā dabit dominus ⁊c. Patri dn̄i noſtri ieſu xp̄i. ſcꝫ per naturā. ſednoſtro per gratiā. Et dn̄o ieſu xp̄o. ⁊ ſic patre noſtro ſcꝫdeo ī trinitate. ⁊ dn̄o ieſu xp̄o ꝙͣtū ad naturā aſſumptā.Lectio ſecunda.Ratias agimus deo ⁊ patri dominig Inoſtri ieſu xp̄i ſemper ꝓ vobis orātes. audiētes fidem veſtram in xp̄oieſu ⁊ dilectionem quaꝫ habetis in ſanctosomnes propter queꝫ que repoſita eſt vobisin celis: quam audiſtis in verbo veritatiseuangelij quod peruenit ad vos ſicut et invniuerſo mundo eſt ⁊ fructificat ⁊ creſcit ſicut in vobis ex ea die qua audiſtis ⁊ cognouiſtis gratiā dei in veritate: ſicut didiciſtisab epaphra chariſſimo cōſeruo noſtro quieſt fidelis ꝓ vobis miniſter xp̄i ięſu. Quietiam manifeſtauit nobis dilectionem veſtram in ſpiritu.Hic accedens ad propoſitū incipit epiſtolarē tractatū: ⁊primo cōmendat euangelij veritatē. Scd̓o ꝯtra ꝯtrariātia ꝓtegit veritatē ſtatus huius in 2º. cap. ibi. Volo em̄ſcire vos ⁊c. Circa primū duo facit. Primo comendat