in epincolam ad MHilippenſes Ir.

III.

uerſe doctrine ſeminationē ibi. Malos operarios. qꝛ infideliter in vinea dn̄i laborant: nec bonuꝫ ſemen in agromittūt. Mat. 13. Inimicus homo hoc fecit ⁊c. 2. thy. 2.Cura teip̄m ꝓbabilē exhibere deo ⁊c. Tercio diſſenſionis ibi. Conciſionē. Et hoc verbo vtit in eoꝝ ſugillationē. Predicant em̄ circumciſionē que nō poteſt ſtare cūgratia xp̄i. Gal̓. 5. Si circūcidimini xp̄s nihil vobis ꝓderit. Vnde alludens vocabulo dicit. Conciſionē quaſinō circūciſionē ſed conciſionē habeant. ¶ Deinde cū dicit. Nos aūt ⁊c. oſtendit quomō vitant̉ a ſanctis. Et primo quomō ab oībus. Secūdo qūo ab ipſo ibi. Qua ꝓpter ⁊c. Dicit ergo. Ego dico ꝙ illi ſunt cōciſio ſed nosvera circūciſio. Qui ſpiritu ⁊c̄. Eſt aūt duplex circūciſioſcꝫ corporalis ⁊ ſpūalis. Ro. 2. Non em̄ qui in manifeſto iudeus eſt: neqꝫ que in manifeſto in carne eſt circūciſio. ſed qui in abſcondito iudeus eſt. et circūciſio cordisin ſpiritu non littera ⁊c. Circūciſio em̄ carnis eſt que eſtde ſuꝑfluo carnis. ſed circūciſio ſpiritus per quā ſpirituſſanctus abſcindit ſuꝑfluas interiores cōcupiſcētias. Etideo dicit. Nos ſumus ⁊c. i. qui interius circūcidit nosdeo. Ro. 2º. Teſtis eniꝫ eſt mihi deus cui ſeruio in ſpūmeo in euāgelio filij eius ⁊c. 1º. coꝝ. 14. Pſallā ſpiritupſallā ⁊ mente. orabo ſꝑiritu orabo ⁊ mēte ⁊c. Data eſtaūt circūciſio vt oſtendit Rom̄. 4. Vt ſignū fidei abraeoſtenderet̉. vt ſcꝫ eius fides oſtenderet̉ vera que fuit fides de futuro femine. Gal̓. 3. Abrae dicte ſunt ꝓmiſſiones ⁊c. Eſt ergo circūciſio ſignū fidei abrae de xp̄o. Illeergo circūcidit qui interius per ſpiritūſanctū renouat̉ inxp̄o qui eſt veritas circūciſionis. Col̓. 2º. Circūciſi eſtiscircūciſione nō manufacta in expoliatiōe corꝑis carnis.ſed in circūciſione xp̄i ⁊c. Et non habētes fiduciā in carne. id eſt in carnali circūciſione qꝛ dicit̉ Io. 6. Spirituseſt qui viuificat caro aūt nō ꝓdeſt quicꝙͣ. Sumit̉ aūt caro aliqn̄ in nobis ꝓ carnali cōcupiſcentia. qn̄qꝫ pro carnis cura. qn̄qꝫ pro carnis abſtinētia. ⁊ vtrūqꝫ debemuscircūcidere nec in eis gloriari. ¶ Deinde cū dicit. Quāꝙͣ ego ⁊c. ponit exemplū propriū. ⁊ primo premittit eminentiā ſuaꝫ quā habebat in ſtatu legali. Secūdo oſtēditquomō eam cōtempſit ibi. Sed que ⁊c. Primū ꝓponitprimo in generali. Scd̓o explicat per partes ibi. Circūciſus ⁊c. Circa primū duo facit. qꝛ primo oſtendit fiduciā quā habuit in legalibus dicēs: Non debemus habere fiduciā in legalibus quanꝙͣ habeā. id eſt poſſeꝫ habere ſi vellē quia in quo quis audet inſipiētia dico: audeo⁊ ego ⁊c. vt dicit̉. 2ᵉ. corinth. 11. Et hoc etiā excellētiusquia ego magis. 2ᵉ. coꝝ. 11. Vt minus ſapiēs dico plusego ⁊c. Et hoc totū facit vt efficatius deſtruat obſeruationes legales. Multi em̄ contempnūt que neſciūt. ⁊ hocnō valet. Sed tūc qn̄ aliqͥs habet ⁊ cōtempnit ⁊ nō gloriat̉ in eis. Sic ſi apl̓s nō habuiſſet locū in ſtatu legaliūpoterat dici ꝙ ideo ad ſtatū euāgelij venit. Et ideo oſtēdit per hoc eminentiā ſuā in ſtatu illo. Et primo quantūad genus. Scd̓o quantū ad ꝯuerſationē ibi. Scd̓m legē⁊c. Quantū ad primū tripliciter. quantū ad generis ſacramentū. quia circūciſus octaua die. Gen̄. 17. Vt ſit ſignū federis inter me ⁊ vos ⁊c. Et dicit octaua die. quiahec erat differētia inter ꝓſelitos ⁊ eos qui erāt de genere abrae qꝛ illi nō octaua die ſed iam adulti qn̄ ꝯuertebātur. ſed iſti ẜm legem octauo die. Gen̄. 17. Infans octodieruꝫ circūcidet̉ ex vobis ⁊c. Sic ergo nō vt proſelitusſed vt vere iſraelita fuit. Scd̓o quantū ad ip̄m genus. ⁊primo quantū ad gentē cum dicit. Ex genere iſrael. Exabraā enim due gentes deſcenderūt. Una per yſaac. etalia per yſmael. De primo due. Vna per eſau. ⁊ alia periacob. Sed alie due ſcꝫ eſau ⁊ yſmaelite nō ſunt cōſecute hereditatē. ſed ſolus lacob qui ⁊ iſrael. Ideo dicit Ex

genere iſrael. 2ᵉ. corinth. 11. Iſraelite ſunt ⁊ ego. Itemquantū ad tribū qꝛ in tribū iſrael erant quidā de ancillisſcꝫ de bala ⁊ zelfa. quidā de liberis. ſcꝫ lya ⁊ rachel. Etinter iſtos quidā ſemper erāt in cultu dei. ſcꝫ leui. iuda.⁊ beniamin. Alie temꝑe ieroboā conuerſe ſunt ad ydola. Et ideo tribus beniamin priuilegiata erat: qꝛ in fide⁊ dilectiōe vxoris ⁊ in ea templū. Deutro. 33. Beniamīamātiſſimus dn̄i habitabit cōfidenter in eo. quaſi in thalamo tota die morabit̉ ⁊ inter humeros illius requieſcet⁊c. Gen̄. 49. Beniamī lupus rapax mane comedet predam ⁊ veſpere diuidet ſpolia. Quo figurabat̉ paulus qͥfuit qn̄qꝫ cōtra eccleſiā. Tercio quantū ad nomen ⁊ linguā cum dicit. Hebreus. Aliqui dicūt ꝙ hebreus dicit̉ab abraā. ⁊ hoc dicit Augꝭ. ſed poſtea retractat. Sed dicit̉ ab heber. de quo Gen̄. 11. Ꝙ aūt non ab abraā patetqꝛ etiā abraā dicit̉ hebreus Gen̄. 14. Nūciauit abra hebreo. Dicit glo. ſuper Gen̄. 11. ꝙ tꝑe heber diuiſum eſtlabiū gentiū oīm. ⁊ illa lingua remāſit in familia heber⁊ in cultu vnius dei. et inter oēs hebreos. natus eſt etiāex parētibus hebreis ⁊ ideo dicit. Ex hebreis. ¶ Deinde oſtendit ſuā eminentiā quo ad cōuerſationē. Et primo quantū ad ſectā cum dicit. Scd̓m legem phariſeus.Apud iudeos ſiquidē erant tres ſecte. ſcꝫ phariſeoꝝ. ſaduceoꝝ. ⁊ eſſeoꝝ. Sed phariſei magis ad veritatē accedebāt. qꝛ ſaducei negabāt reſurrectionē neqꝫ angelos.neqꝫ ſpiritus. phariſei aūt vtrūqꝫ cōfitent̉. vt dicit̉ Act.23º. Et ideo in hoc cōmendabilior eſt ſecta phariſeoꝝ.Quomō autē phariſeus fuerit dicit̉ Act. 26. Quoniāẜm certiſſimā ſectā noſtre religionis vixi phariſeus ⁊c.Secūdo quantū ad emulationē quā habuerūt iudei: licet nō ſcd̓m ſcientiā in perſequēdo xp̄ianos. Ideo dicitPerſequēs eccleſiā dei. Gal̓. 4º. Qui perſequebat̉ nosaliqn̄. nunc aūt euangelizat fidē quā aliqn̄ expugnabatEt act. 26. Et ego quidē exiſtimauerā me aduerſus nomen ieſu nazareni debere multa cōtraria agere qd̓ ⁊ fecihieroſolymis. Et multos ſanctoꝝ ego in carceribus incluſi ⁊cͣ. 1ᵉ. coꝝ. 15. Non ſum dignus vocari apl̓us quoniā perſecutus ſum eccleſiā dei. Tercio quantū ad innocentiā cōuerſatiōis. Ideo dicit. Scd̓m iuſticiā ⁊c. Heciuſticia ꝯſiſtit in exterioribus. ſed iuſticia fidei eſt cordisAct. 15. Fide purificās corda eoꝝ. Nam quantū ad iuſticiā exteriorē apl̓us innocenter vixit. At ideo dicit. Sine querela. Non aūt ait ſine peccato. qꝛ querela eſt peccatū ſcandali ꝓximoꝝ in his que ſunt exteriora. Luce.o1º. Incedentes in oībus mandatis ⁊ iuſtificatiōibus domini ſine querela ⁊c. Et ideo nō eſt contrariū qd̓ diciturEphe. 2. In quibus ⁊ nos ambulauimus qꝛ verā iuſticiā fidei que facit hominē purū nō habuit ſed ſolū legis.¶ Deinde cū dicit. Sed que mihi ⁊c. oſtendit ꝯtemptūſue eminētie in legalibus. ⁊ primo oſtendit ꝓpter quidlegalia ꝯtempſit in generali Secūdo in ſpēali ibi. Verūtn̄ ⁊c. Dicit ergo Hec que fuerūt ⁊c. i. reputabā magnaſcꝫ ꝙ phariſeus ⁊c. Hec ſū arbitratus ꝓpter xp̄m mihidetrimēta. id eſt reputo ꝙ ſunt mihi in detrimentū. Legales em̄ obſeruantie que tꝑe legis erant efficaces poſtxp̄m facte ſunt noxie. Et ideo dicit detrimenta. Et finishuiꝰ eſt xp̄us. Et ideo dicit. Propter xp̄m. Et exponitquia primo ꝓpter chriſtū cognoſcendū. Secūdo ꝓpterxp̄m adipiſcendū. Quantū ad primū dicit. Uerūtamenexiſtimo omnia detrimenta eſſe verū eſt ſi eis inniteret̉.Et hoc quod aliquādo feci reputo mihi detrimentuꝫ. ethoc ꝓpter deſideriū recte ſcientie xp̄i dn̄i mei. 1. corin.2. Nihil reputaui me ſcire niſi ieſum xp̄m ⁊ hunc crucifixū ⁊c. Et hoc ꝓpter eminentē ſcientiā ⁊c. quia hec ſuperat omnes alias ſcientias. Nihil em̄ melius poteſt ſciri ꝙͣ verbū dei in quo ſunt oēs thezauri ſapientie ⁊ ſciē-