Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
181r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam ad Epheſios VI.

dam vero poteſtas. in quibuſdā vero dei miniſterinꝫ. innominibꝰ em̄ cherubin ſeraphin thronoꝝ importat̉conuerſio ad deum. Demones autē auerſi ſunt a deo. etideo eis non competūt hec nomina. Item quedā nomīaimportant ordinē ad miniſteriū dei ſicut angeli archāgeli. iſta etiā noīa non competunt demonibus niſi cuꝫadiuncto ſcꝫ ſathane. Tertio etiam qꝛ virtutes et dn̄ationes important ordinē ad ſeruitiū dei. ideo eis nonueniunt hec nomina. ſed tm̄ iſta duo cōmunia ſunt bonis malis ſcꝫ pͥncipatus poteſtates. Sunt ergo potentes magni. ideo habent magnū exercitū contra quēhabemus pugnare aduerſus mundi rectores tenebrarūharum ſcꝫ peccatorū. ſupra. 5. Eratis em̄ aliquādo tenehre ⁊c. qꝛ quicqͥd eſt tenebroſum totuꝫ eſt de ordine iſtorum ſubiectū eis. Gloſa. Mali homīes ſunt equi: diaholi equites. ergo occidamus equos poſſideamꝰ Io. 1At tenebre eum non cōprehenderunt. Sunt etiā aſtuti: qꝛ contra ſpūalia nequitie id eſt cōtra ſpūales neqͥtias.emphatice loquendo qd̓ intelligit̉ plenitudo nequitieDicit autē ſpūalia nequitie qꝛ quanto eſt altior ẜm naturam tanto quādo conuertit̉ ad malum eſt peior nequior. Unde ph̓us dicit homo malus eſt peſſimꝰ animalium. Et ideo dicit. ſpūalia nequitie. qꝛ ſpūales neqͥſſimi ſunt. Et dicit in celeſtibus duplici de cauſa. Vel vton̄dat virtutē auanthagiū quā tangit ſuꝑandi nos. qꝛnos in t̓ra: ipſi aūt ī alto ſcꝫ ī aere iſto caliginoſo. habent partem meliorē Luc. 8. Volucres celi comederuntillud. Vel dicit in celeſtibus. qꝛ celeſtibus eſt iſta pugna hoc debet animare nos ad pugnā.Lectio quarta.Ropterea accipite armaturaꝫ deivt poſſitis reſiſtere in die malo:in omnibus perfecte ſtare. Stateergo ſuccincti lumbos veſtros in veritate:induti loricam iuſticie calciati pedes inparationem euangelij pacis. In omnibꝰ ſumentes ſcutum fidei in quo poſſitis omniatela nequiſſimi ignea extinguere: galeamſalutis aſſumite: gladium ſpūs quod eſtverbum dei.Supra expoſuit apl̓us qd̓ dictū ē inſidijs diaboli: hicmonet nos de armatura ſumēda. Et circa hoc facit duoPrimo concludit ex premiſſis armature neceſſititatem.Secūdo armoꝝ diuerſitatē deſcribit ibi. State ergo ⁊cͣDicit ergo. habetis hoſtes malos nequiſſimos potentes re ardua pugnantes. qꝛ celeſtibus: propte reaaccipite armaturā dei id eſt armemini ſpūalibus armis.2. corin. 10. Arma militie nr̄e ſunt carnalia: ſꝫ potentia deo ad deſtructionē munitionū ⁊c. Et hoc vt poſſitisreſiſtere. 1. Pe. 5. Cui reſiſtite fortes in fide. ⁊c. Iac. 4.Reſiſtite diabolo fugiet a vob̓. Quātomagꝭ em̄ ei cedit̉ tanto plus inſeqͥt̉. In die malo. Et hoc ꝓpt̓ mala in die fiunt. ſupra. 5. Redimentes tēpus qm̄ dies mali ſunt. Ecc̄. 7. Diem malam precaue ⁊c. Item accipitenon ſolum ad reſiſtendū: ſed etiam ad ꝓficiendū. Et inomnibus ꝑfecti ſtate id eſt in aduerſis proſperis īmobiliter ſtatē. Iac. 1. Sitis ꝑfecti in nullo deficiēces. Dehoc. I. Pe. 1. Perfecti ſperate in eam que offert̉ vobisgratiam ⁊c. Sed nunqͥd om̄es debent perfecti eſſe. Reſpondeo. duplex eſt ꝑfectio. Una ſufficientie quā habet ẜm eſt neceſſariū ad ſalutē ſicut illd̓. Diliges dn̄mdeum tuum ex toto corde tuo. quaſi dicat. Vt nihil ſit in

corde tuo quod ſit contra deuꝫ. Et hoc eſt de neceſſitateſalutis. Iac. 1. Vt ſitis ꝑfecti integri in nullo deficientes ⁊c. Alia eſt perfectio totalis abundātie eſt ꝑfectiopatrie que eſt conſūmata gloria in hoc ꝑfectus totalit̓inhereat deo. Matth̓. 22. In reſurrectione neqꝫ nubentneqꝫ nubent̉: ſed ſunt ſicut angeli dei in celo. Et de hacloq̄bat̉ apl̓us Phil̓. 3. iam acceperim aut iamꝑfectus ſim. Et paulopoſt. Fratres ego non arbitror mecomprehendiſſe. Alia eſt media ſcꝫ cōſilij qua homo nititur ſe abſtrahere ab his ire ad illas. Deinde dicit. State ergo ⁊c. Deſcribit diuerſitatē armoꝝ. Eſt aūttriplex genus ſpūalium armoꝝ ad ſimilitudinē corporalium. quorum quedam ſunt ſimilia indumento ad tegendum. quedā vero ad ꝓtegenduꝫ: quedā ad impugnādum. Indumēto autē tria ſunt neceſſaria. Primo cingatur. Et quātū ad hoc dicit. State ergo ſuccincti lumbos veſtros ⁊c. Sed prius induit ſe homo ꝙͣ ſe cingat.Apoſtolus autē accipit hec ẜm ordinē armature ſpūalisIn bello autē ſpūali prius eſt neceſſe cōcupiſcentias carnis reſtringere ſicut vicinꝰ hoſtis eſt pͥus vincendꝰ. hocautē fit reſtrictionem lumborū in quibꝰ viget luxuriaqd̓ ſit temperantiā que gule luxurie contrariat̉ Luc.12. Sint lumbi veſtri precincti ⁊c. Iob. 38. Accinge ſicut vir lumbos tuos. ⁊c. Sed in veritate id ē in rectitudine intentionis non ſimulate. Alia lr̄a habet in charitate .i. corī. vltimo. Om̄ia veſtra in charitate fiant. Secundo monet vincere cupiditates rerum. Duplex auteꝫinuenit̉ armatura contra eas: ſcꝫ iuſticia abrenūciatiorerum temporaliū. Et ideo pͥmo p̄cepit vt eas non iniuſte vſurpemꝰ qd̓ facit iuſticia. Et ideo dicit. Induite loricam iuſticie ſcꝫ quam homo abſtinet a rebus alienisDicit̉ autē iuſticia lorica: qꝛ ſicut lorica tegit mēbra: itaiuſticia virtutes om̄es. Sap̄. 5. Induet thorace iuſticiam accipiet galea iudicium certū. Item vt rerumtemporalium curam ſuꝑfluā deponamꝰ. qꝛ dum his nimis intendimꝰ habemꝰ pedes paratos ad diuina negocia myſteria annūcianda. Et ꝓpter hoc dicit. Calciati pedes id eſt affectꝰ diſpoſiti in p̄paratione euāgelijpacis. In ſignuꝫ huiꝰ miſit apl̓os dn̄s. Marci. 6. calciatos ſandalijs habent ſubtus ſoleas quod ſignificat̉eleuatio mentis a terrenis apperti ſunt ſuperius: qd̓ſignificat̉ promptitudo ad diuinā ſapientiā. Dicit auteꝫpacis. qꝛ euangeliuꝫ pax nobis annūciat̉. Matth̓. 10.In quācūqꝫ domū intraueritis dicite pax huic domui.Item ſecundo ſunt arma ad ꝓtegendū. Duo autē in nobis ſunt ꝓtegenda que ſunt principia vite. ſcꝫ pectus inquo eſt cor. caput in quo eſt cerebruꝫ. Pro pectore aūteſt ſcutum. Et ideo dicit. In omnibꝰ ſumentes ſcutū fidei. qꝛ ſicut ſcutū ſupponit̉ om̄ibꝰ armis: ita fides om̄ibus alijs virtutibꝰ. Alia ſunt em̄ arma virtutū moraliūſcꝫ temꝑantie id eſt ſuccinctio lumboꝝ iuſticie id ē induitio lorice. ſed hoc genus armoꝝ ſcꝫ ſcutum eſt virtutis theologice ſcꝫ fidei. qꝛ ſicut ſcutū repellūt̉ tela: ita fidem om̄ia contraria habet̉ victoria. Heb̓. 11. Sancti fidem vicerūt regna. Sed virtutes morales vincimꝰ poteſtates terrenas. Et ideo ait. In poſſitis oīatela ignea nequiſſimi extinguere. ſcꝫ diaboli: cuius telaſunt quedā īmiſſiones angelos malos. Ignea ſunt qꝛadurētia prauis ꝯcupiſcētijs. psͣ. Suꝑcecidit ignis ⁊cͣ.Hec aūt fidem extinguunt̉ tēptationes pn̄tes tranſitorias extinguit bona ſpūalia et̓na que ꝓmittit ſacraſcriptura. Vnde dominus Math̓. 4. diabolo temptantiproijciebat opponebat auctoritates ſacre ſcripture. Etſic debemꝰ facere: ſi temptat de gula ẜm illud Deut. ę.Non in ſolo pane viuit homo. Uel illud. eſt regnūdei eſca potus. Ro. 14. Si de luxuria mechaberꝭ