Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
176r
Einzelbild herunterladen
 

ī epiſtolam ad Epheſios IIII

mecum ſunt miniſtrauerūt manꝰ iſte. ⁊c. Itē. 2. Theẜ.3. Ip̄i em̄ ſcitis quē admodum oporteat vos imitari nosqm̄ inquieti fuimus inter vos neqꝫ gratis panē manducauimus ab aliquo ſed in labore fatigatiōe nocte acdie laborantes ne quē veſtrū grauaremijs ⁊c. Vnde notandū ē opus manuale ad tria inducit̉. Prīo ad neceſſitatē victus acquirendaꝫ. Gen̄. 3. In ſudore vultus tuiveſceris pane tuo. Et qui habet vnde licite viuattenet manibꝰ laborare. 2. Theẜ. 3. Si qͥs vult oꝑari manducet. Quaſi dicat. Sicut qui comedit ī neceſſitate peccat: ita ſi laborat. Et ſic ponit̉ hic ad excludendū furtū. Quandoqꝫ vero inducit̉ contra ociū qꝛmulta mala docuit ocioſitas. Eccl̓. 33. Et qui habentvitam ocioſaꝫ tenent̉ manibꝰ laborare. 2. Theẜ. 3. Audiuimus quoſdā inter vos ambulare inquiete nihil operantes ſed curioſe agentes. His autē qui huiuſmōi ſuntdenunciamus obſecramꝰ in dn̄o ieſu xp̄o vt ſilentiooperantes ſuū panē māducent. qn̄qꝫ enī inducit̉ ad carnis macerationē domationē. Vnde ponit̉ īter alia oꝑacōtinentie. 2. Coꝝ. I1. In laboribus: in vigilijs: in ieiunijs ⁊c. Triplex ergo ē iniungendi laborē corporaleꝫſed prima oībus neceſſaria eſt hoc de neceſſitate precepti qꝛ alijs modis poteſt excludi ociū: ſimiliter laſciuiacarnis pōt alio domari refrenari ſufficit qūocūqꝫfiat. Sequit̉ qd̓ bonū eſt. qd̓ dupliciter pōt intelligi.Uel in vi accuſatiui ſic conſtruet. Magis autē laboretoperando manibꝰ quidē non illicita: ſed qd̓ bonum ē.Gal̓. vlt. Bonū autē facientes deficiamꝰ. Eſa. primoQuieſcite agere peruerſe diſcite bene facere. Vel pōt intelligi in vi noīatiui laboret ⁊c. qd̓ bonū eſt: quaſi hec ſit quare laborandū ē. Quaſi dicat. ſolū ē neceſſariūlaborare: īmo etiā bonū eſt laborare vt laborās poſſit viuere vt habeat vnde tribuat neceſſitatē patienti. Ecc.29. Fenerare ꝓximo tuo in tēpore neceſſitatis illius ⁊c. Deinde dicit. Omnis ſermo malus ⁊c̄. Ponit pertinentia ad veterē hominē in deordinatiōe ad aliuꝫ: facit duo: quia pͥmo ꝓhibet vetuſtatē inducit nouitatemSecūdo inducit exemplū in principio qͥnti capituli ibi.Eſtote ergo ⁊c. Ad ꝓximū autē pōt quis male ſe haberedupliciter. Uno modo ledendo eum verbis malis. Aliomodo malis exēplis quo ꝓhibet primū. Scd̓o ſecundūibi. Et nolite contriſtare ⁊c. Prima iterū in duas. Primo ꝓhibet vetuſtatē. Scd̓o inducit ad nouitatē ibi. Sꝫſi quis ⁊c. Dicit ergo. Oīs ẜmo malus ⁊cͣ. Sermo orispretendit annunciat que ſunt in anima: qꝛ voces ſūt note paſſionū anime. Ille ē bonꝰ ſermo qui indicat bonamdiſpoſitionē interiorē. malus vero qui malā. Triplicit̓aūt homo ordinat̉ interius ſcꝫ ad ſe: vt ſcꝫ omnia ſintrationi ſubiecta: ad deū vt ſit ei ſubdita ad ꝓximū quādo diligit eum vt ſeip̄m. Eſt ergo qn̄qꝫ ſermo malus qn̄indicat hominē inordinatū in ſe: hic ē ſermo falſus eiꝰqui aliud loquit̉ aliud intēdit. ſimiliter ſermo inutilis vanus. Itē eſt ſermo malus qui indicat hoīem inordinatum contra deū ſicut ꝑiuria blaſphemie hmōi. Iteꝫqn̄ ē cōtra ꝓximū ſuuꝫ ſicut iniurie doli fallacie. Etdicit. Oīs ſermo malus ex ore vr̄o ꝓcedat. Oīs ꝟoequipollet huic ſigno nullꝰ. Sap̄. 1. Cuſtodite ergo vosa murmuratiōe nihil prodeſt a detractiōe parcite lingue qꝛ ſermo obſcurus inuacuū ibit. qꝛ certe deū nonpterit oīs cogitatꝰ abſcondit ſe ab eo vllus ſermo:vt d̓r Eccl̓. 42. Nunc ergo vos deponite omnē iram indignatiōem maliciā: plaſphemiā: turpē ſermonē de orevro. Col̓. z. Sequit̉. Sed ſi quis bonꝰ eſt ⁊c. inducitad nouitatē qꝛ ſermo bonꝰ bene dicendꝰ eſt locopore. Prouer. 15. Sermo oportunꝰ ē optimꝰ. Si quiser gd̓ loquit̉ quaſi ſermones dei. 1. Pet̓. 4. Et ad quid

ſubdit. Ad edificationem fidei .i. vt corroboret̉ fides incordibus infirmoꝝ. 1. Coꝝ. 14. Oīa ad edificationē fiant. hoc vt det gr̄am audientibꝰ ſcꝫ ſi talis bonus ſermo ſit ꝓbatus vel talis ſermo eſt conferens. qꝛ frequenter homo ex bono ſermone: virtutē boni ſermonis auditi cōpūctus diſponit̉ ad gr̄am. Act̉. 10. Adhuc loquēte petro verba hec cecidit ſpūs ſanctꝰ ſuꝑ oēs qui audiebant verbū. Sic loquebat̉ dn̄s: de quo d̓r Luc̄. 4. Mirabant̉ ex verbis gr̄e ꝓcedebant de ore ipſiꝰ Eccl̓. 10.Uerba oris ſapientis gratia.Lectio decima.T nolite contriſtare ſpm̄ ſanctū deiin quo ſignati eſtis in die redemptionis. Oīs amaritudo ira indignatio clamor blaſphemia tollat̉ a vobis omni malicia. Eſtote autem inuicē benigni: miſericordes: donantes inuicē ſicut erdeus in xp̄o donauit vobis.Supra monuit apl̓s abſtinere a ꝟbis infectiuis: hic monet abſtinere a verbis factis turbatiuis ſeu contriſtatiuis ꝓximoꝝ. Circa qd̓ duo facit. Prīo ꝓhibet qd̓ pertinet ad vetuſtatē. Scd̓o ꝑſuadet qd̓ ꝑtinet ad nouitateꝫibi. Eſtote aūt inuicē benigni ⁊c. Prima iteꝝ in duas.qꝛ pͥmo ꝓhibet qd̓ ad vetuſtatē ꝑtinet ī generali. Scd̓oin ſpēali. ibi. Omnis amaritudo ⁊cͣ. Dicit ergo. Nolitecontriſtare ſpirituꝫ ⁊c. Contra. ſpiritus ſanctus eſt deusin quo cadit paſſio aliqua nec triſticia. Rn̄deo ſpūsſanctꝰ d̓r ꝯtriſtari qn̄ ꝯtriſtat̉ ille in quo ē ſpūs ſanctꝰ Luce. 10. Qui vos ſpernit me ſpernit. Eſa. 63. Ip̄i autē adiracūdiā ꝓuocauerūt afflixerūt ſpm̄ ſcm̄ eiꝰ conuerſus ē eis ī inimicū Vel dicendū eſt ē methaphorica locutio. Sicut em̄ deꝰ d̓r iraſci ꝓpter ſil̓itudinē effectꝰ itaetiā d̓r cōtriſtari: qꝛ ſicut qn̄ aliquis cōtriſtat̉ recedit atriſtante: ita ſpūs ſcūs a peccante. Et ſic ē ſenſus. Nolite cōtriſtare ſpm̄ ſcm̄ dei .i. nolite fugare vl̓ expellere pctm̄i. Sap̄. 1. Spūs ſanctꝰ em̄ diſcipline effugiet fictū aufert ſe a cogitationibꝰ ſunt ſine ītellectu corripietur a ſuꝑueniente iniqͥtate. Igit̉ ē cōtriſtandꝰ ſpūs ſāctus hoc ꝓpt̓ bn̄ficiū ſubiūgit. In ſignati eſtis .i.reformati eſtꝭ ab alijs diſtīcti Qui aūt hēbit hoc ſignūſecū hēbit vitā eternā. ergo ē cuſtodiēdꝰ nullo modo ꝯtriſtādus qꝛ ſine eo ē vita eterna. 2. Coꝝ. 1. Quiſignauit nos deꝰ dedit nobis pignus ſpūs. Et qn̄? Indie redēptiōis .i. baptiſmi. Io. 3. Niſi qͥs renatꝰ fuerit exaqͣ ſpū ſcō ⁊c. Act 1. Vos baptizabimī ſpū ſcō poſtmultos hos dies. Dicit aūt redēptiōis qꝛ ī baptiſmo fit ꝑticeps redēptōis facte xp̄m. Sequit̉. Oīs amaritudo ⁊c. Vbi on̄dit in ſpāli ꝑtinēt ad vetuſtatē. Qn̄qꝫ em̄ homo contriſtat amicū ſuum ex ira: aliqn̄ ex induſtria. Sꝫ in ira ē triplex gradus: qꝛ in corde ſicut tātuꝫinteriꝰ iraſcit̉. In ꝓlatiōe: ſicut dicit racha. In contumelie ꝓlatione ſicut dicit fatue. Prīo ergo ponit qd̓tinet ad irā cordis. Scd̓o qd̓ ꝑtinet ad inordinatā ꝓlationē. Tertio qd̓ ꝑtinet ad ꝯtumeliam. In ira aūt cordisiſta ſe cōſequunt̉. Prīo qꝛ ira ē effectꝰ triſticie hec ī ſacra ſcpͥtura d̓r amaritudo. 1. Re. 1. eēt āna amaro aīo oraret deū flēs ⁊c Et dicit oīs amaritudo ⁊c. ē permemoriā iniurie p̄terite Eccl̓. 21. ē ſenſus vbi abuudat amaritudo. Scd̓o qꝛ ſtatim appetit vindictā. dic̄.Et ira ē appetitꝰ vindicte. Iac̄. i. Ira enī viri dei iuſticiam non operat. Et qꝛ iratꝰ indignū reputat qd̓ ei ꝑcat indignū eſſe ſine punitione tranſeat. ideo ſequitur.Et indignatio. Sed quantū ad inordinatā prolationem