Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
175v
Einzelbild herunterladen
 

Explanatio ſancti Thome

ieſum xp̄m. Ro. 13. Que aūt ſit renouatio on̄dit dicit:Qui ẜm deū creatꝰ ē ⁊c. Hoc aūt pōt intelligi triplicit̓.Uno ſic vt lyqui referat̉ ad ſpm̄ .i. ſpūs ē mēs nr̄a creatꝰ eſt a deo ſcꝫ in originali iuſticia ſcꝫ ī ſui nouitate. Uel recreatus noua creatiōe vt eſſet iuſtus. ſupra. 2.Creati in xp̄o ieſu in oꝑibus bonis. Vel ly pōt referriad nouum hoīem ſcꝫ xp̄m Et tunc cōſtruet̉ ſic. Qui creatus ē .i. formatꝰ in vtero virginis ẜm deū .i. ſemīe humano ſꝫ ſpū ſcō. Vel creatꝰ ē ẜm eſſe gr̄e plenitudinis hoc in iuſticia quo ad hoīes in ſcītate quo ad deum: ethoc veritatis falſitatis. Luc̄. 2. In ſcītate iuſticia.Uel vt ſcītas ſit ī corde. veritas ī ore: iuſticia in oꝑe.Lectio octaua.Ropter qd̓ deponentes mendaciuꝫloquimini veritatē vnuſquiſqꝫ cumproximo ſuo: qm̄ ſumus inuicēbra. Ir̄aſcimini nolite peccare. Sol occidat ſuper iracundiam veſtram. Nolite locum dare diabolo.Supra poſita generali monitiōe vt nouitatē induerent:hic apl̓s ponit p̄cepta ſpālia. Circa qd̓ duo facit. Prīo īhibet eis pctā interiora corrūpentia ſpm̄. Scd̓o pctā exteriora corrūpunt carnē ibi. Fornicatio aūt ⁊c. Prīa īduas. Prīo ꝓhibet pctā ī deordinatiōe ꝓpria cōſiſtūtScd̓o pctā cōſiſtunt ī deordinatione alteriꝰ ibi. Oīsſermo malꝰ ⁊c. Prīa iteꝝ in tres: qꝛ pͥmo ꝓhibet pctm̄corrūpens rōnale. Scd̓o pctm̄ deordinās iraſcibilē ibi.Iraſcimī nolite peccare ⁊c. Tertio pctm̄ ꝑtinēs adcupiſcibilē ibi. Qui furabat̉ ⁊c. Circa pͥmum tria facit.rīo qꝛ vnū iſtoꝝ ꝓhibet. Scd̓o inducit ad aliud. Tertio rōnem aſſignat. Prohibet ergo illud. pͥmo qd̓ ad veterē hoīeꝫ ꝑtinet ita vt iſta lr̄a ſit expoſitiua huiꝰ qd̓ p̄dixerat. Induite nouū hoīeꝫ: ad quē induendū pͥmo ꝓhibet mēdaciū qꝛ hoc pctm̄ oris: corrūpit̉ veritas rōnis.Un̄ dicit. Propt̓ qd̓ ſcꝫ nouū hoīeꝫ induendū deponentes mendaciū: qꝛ vt d̓r in p̄s. Perdes om̄s qui loquunt̉mendaciū .ſ. ꝑnicioſū. Et poſtea inducit ad nouitateꝫdicens Zach̓. 4. Loqͥmini veritateꝫ vnuſqͥſqꝫ ꝓximoſuo. Et quare? Qm̄ ſumꝰ inuicē mēbra. Mēbra em̄ ſeinuiceꝫ diligūt ſe iuuāt mutuo ī veritate. Ro. 12. Unūcorpꝰ ſumꝰ in xp̄o: ſinguli aūt alter alterius membra. Sequit̉. Iraſcimī ⁊c. vbi ꝓhibet pctm̄: corrūpens iraſcibileꝫ. Circa qd̓ tria facit. Prīo ponit monitiōeꝫ. Secūdo exponit ibi. Sol occidat ⁊c̄. Tertio rōnemreddit ibi. Nolite locū ⁊c. Monitiōeꝫ aūt ponit dicit.Iraſcimī ⁊c. Qd̓ pōt exponi dupl̓r. qꝛ duplex ē ſpēs irequedā bona: q̄dā mala. Mala qͥdem qn̄ inordinate tendit in vindictā ſcꝫ contra iuſticiā: bona vero qn̄ in vindictā debitā qn̄ ſcꝫ qͥs iraſcit̉ qn̄ oꝫ qͥbus ꝙͣtū oportet.Et de vtraqꝫ pōt exponi. Si de mala: ſic eſt ſenſus.p̄cipit ſꝫ ꝑmittit. Quaſi dicat. Si ſic eſt motus ire inſurgat qd̓ humanū eſt nolite peccare .i. nolite perduceread effectū ꝯſenſū. pͥme Coꝝ. 10. Temptatio vos app̄hendat niſi hūana qꝛ certe qui alit̓ iraſcit̉ fratri ſuo reꝰerit iudicio: vt d̓r Mat. 5. De hac ira monebat Ioſephfratres ſuos Gen̄. 45. Ne iraſcimī in via. Si aūt exponat̉ de bona ſic tenet ſolum ꝑmiſſiue vt pͥmo ſed imperatiue: iraſcimī ſcꝫ cōtra pctā vr̄a: qm̄ duplex eſt vindicta quam appetit. Una de ſeip̄o peccāte: ſic pnīaeſt quedā vindicta quā facit capit de ſeip̄o. Et heceſt bona ira: de hac dicit̉ īperatiue. Iraſcimī ſcꝫ cōtrapctā vr̄a: nolite peccare ſcꝫ decetero: nec talia ꝯmittereꝯtra iteꝝ oporteat iraſci. credūt aliqͥ ſecurepoſſit ſibi jpſi iraſci ꝓpter pctā ſua ſed ꝓximo ſuo pro

pter ſua ſed eſt ita ſicut contra ſeipſum poteſt quis iraſci propter peccata propria ita proximo ſuo proter ſuaergo iraſcimini cōtra vitia aliena: hoc cum zelo. Numeri. 25. Phinees auertit iram meam a filijs iſrl̓: quiazelo meo cōmotꝰ eſt cōtra eos. Sic helyas. 3. Regꝭ. 19.Zelo zelatꝰ ſū dn̄o deo exercituū quia dereliq̄rūt pac dn̄i filij iſrl̓ ⁊c. Et nolite peccare p̄ueniendo rōneꝫ ſedpotiꝰ ſeqn̄do. Iac .i. Sit aūt oīs velox ad audienduꝫtardus aūt ad loqn̄dū tardus ad irā ⁊cͣ. Sequitur:Sol occidat ⁊c. vbi exponit qd̓ dixerat ẜm tresdictas expoſitiōes pōt triplicit̓ exponi. quia ſi de malaira tunc ſic. Sol ⁊c. i. ꝑſiſtatis in ira ꝯcepta: ſed anteſolis occaſum deponatis qꝛ lꝫ ꝑmittat̉ motus ꝓpter fragilitatē ꝑmittit̉ mora. Si de bona hoc ꝯtra pctāpria: tunc ſic. Sol id ē xp̄s. Mal̓. 4. Oriet̉ vobis timentibꝰ nomē meū ſol iuſticie ⁊c. occidat ſuꝑ iracūdiamvr̄am .i. ſuꝑ pctā vr̄a: quibꝰ iteꝝ oporteat vos iraſci: voſmet inter ip̄os punire. Si cōtra pctā aliena ſic accipit̉ ſol .ſ. rōnis. Eccl̓. 12. Memēto creatoris tui ī diebusiuuētutis tue anteꝙͣ veniat tp̄s afflictionis appropinquēt āni de quibus dicas. mihi placēt anteꝙͣ tenebreſcat ſol ⁊c̄. Sol occidat ſuꝑ iracūdiā vr̄am .i. obtenebret̉ dictamē rōnis. Iob. 5. Uiꝝ ſtultū interficit iracūdia. Sequit̉. Nolite locuꝫ dare dyabolo: vbi aſſignatrōnem monitiōis. Dyabolus em̄ hꝫ locū in nobis peccatū vel cōſenſū. Io. 13. diabolus miſiſſet in corvt traderet iudas ⁊c. Et ſequit̉ ibidē poſt buccellāintroiuit in ſathanas. Nūc aūt hmōi paſſiones multūinclināt ad cōſenſū maxime qn̄ ꝑuertūt iudiciū rōnis. hoc ſpēaliter facit ira cōſiſtit in accenſione ſanguinis quidē rōne velocitatis ſui motus p̄cedit iudiciū rōis.Et qꝛ ſic nobis ꝑturbatis diabolus īcipit locū hr̄e ī nob̓ dicit. Nolite locū dare diabolo. Quaſi dicat. ꝑſeueretis in ira qꝛ hoc datis locū diabolo. qꝛ totꝰ diabolus iracūdus ē. p̄s. Liberator meꝰ de inimicis meis iracundis. Intrat aūt hoīem furore ira. Apoc̄. 12. Deſcendit diabolus ad vos habēs irā magnā. Hoc aūt nonpōt facere ſaltē in aīa ꝙͣdiu iuſtus ē. Hec aūt iuſticia iram amittit̉ qꝛ ira viri iuſticiā dei oꝑat̉: vt d̓r Iac.pͥmo. Si ergo vultis locū dare diabolo ſaltē in aīa:ſol non occidat ſuꝑ iracundiam veſtram. Eccl̓e. 11. Aufer iram a corde tuo.Lectio nona.Ui furabat̉ furet̉: magis aūtlaboret: operādo manibꝰ ſuis quodbonū ē: vt habeat vnde tribuat neceſſitatē patienti. Omnis ſermo malus exore veſtro procedat: ſed ſi quis bonꝰ adedificationē fidei: vt det gr̄am audientibꝰ.Excluſa ſupra vetuſtate hoīs quātū ad vim rōnalē iraſcibilē: hic prohibet quātū ad cōcupiſcibilē ꝓueniētēex eoꝝ inordinata ꝯcupiſcētia. Circa qd̓ duo facit. Primo ꝓhibet ꝯcupiſcibilis vetuſtatē. Scd̓o hortat ad eiꝰnouitatē ibi. Magis aūt laboret ⁊cͣ. Ad vetuſtate auteꝫꝯcupiſcibilis ꝑtinet furtū qd̓ ꝓuenit ex corrupto inordinato appetitu rei tēporalis. dicit. Qui furabatur: furet ⁊c. Quaſi dicat. Qui habebat cōcupiſcibileꝫcorruptā vetuſtā ex corrupto appetitu rerū tēporaliuꝫīa furet̉ .ſ. ſi vult ꝯcupiſcibilē renouare: qꝛ vt diciturEccl̓. 5. Suꝑ furem cōfuſio. ꝓpter hoc d̓r Exo. 20.rurtū facies. Et qꝛ aliquis poſſet ſe excuſare pre pauꝑta.te. ideo dicit. Magis laboret ⁊c. ſicut ip̄e fecit apl̓us vidr Act̉. 20. Argentū aurū nullius cōcupiui aut veſteꝫvoſip̄i ſcitis quoniaꝫ ad ea que mihi opus erant his