Explanatio ſancti Thome
ieſum xp̄m. Ro. 13. Que aūt ſit renouatio on̄dit cū dicit:Qui ẜm deū creatꝰ ē ⁊c. Hoc aūt pōt intelligi triplicit̓.Uno mō ſic vt lyqui referat̉ ad ſpm̄ .i. ſpūs qͥ ē mēs nr̄a⁊ creatꝰ eſt a deo ſcꝫ in originali iuſticia ſcꝫ ī ſui nouitate. Uel recreatus noua creatiōe vt eſſet iuſtus. ſupra. 2.Creati in xp̄o ieſu in oꝑibus bonis. Vel ly qͥ pōt referriad nouum hoīem ſcꝫ xp̄m Et tunc cōſtruet̉ ſic. Qui creatus ē .i. formatꝰ in vtero virginis ẜm deū .i. nō ſemīe humano ſꝫ ſpū ſcō. Vel creatꝰ ē ẜm eſſe gr̄e ⁊ plenitudinis⁊ hoc in iuſticia quo ad hoīes in ſcītate quo ad deum: ethoc veritatis nō falſitatis. Luc̄. 2. In ſcītate ⁊ iuſticia.Uel vt ſcītas ſit ī corde. veritas ī ore: iuſticia in oꝑe.Lectio octaua.Ropter qd̓ deponentes mendaciuꝫloquimini veritatē vnuſquiſqꝫ cumproximo ſuo: qm̄ ſumus inuicē mēbra. Ir̄aſcimini ⁊ nolite peccare. Sol nō occidat ſuper iracundiam veſtram. Nolite locum dare diabolo.Supra poſita generali monitiōe vt nouitatē induerent:hic apl̓s ponit p̄cepta ſpālia. Circa qd̓ duo facit. Prīo īhibet eis pctā interiora corrūpentia ſpm̄. Scd̓o pctā exteriora q̄ corrūpunt carnē ibi. Fornicatio aūt ⁊c. Prīa īduas. Prīo ꝓhibet pctā q̄ ī deordinatiōe ꝓpria cōſiſtūtScd̓o pctā qͥ cōſiſtunt ī deordinatione alteriꝰ ibi. Oīsſermo malꝰ ⁊c. Prīa iteꝝ in tres: qꝛ pͥmo ꝓhibet pctm̄corrūpens rōnale. Scd̓o pctm̄ deordinās iraſcibilē ibi.Iraſcimī ⁊ nolite peccare ⁊c. Tertio pctm̄ ꝑtinēs ad cōcupiſcibilē ibi. Qui furabat̉ ⁊c. Circa pͥmum tria facit.rīo qꝛ vnū iſtoꝝ ꝓhibet. Scd̓o inducit ad aliud. Tertio rōnem aſſignat. Prohibet ergo illud. pͥmo qd̓ ad veterē hoīeꝫ ꝑtinet ita vt iſta lr̄a ſit expoſitiua huiꝰ qd̓ p̄dixerat. Induite nouū hoīeꝫ: ad quē induendū pͥmo ꝓhibet mēdaciū qꝛ ꝑ hoc pctm̄ oris: corrūpit̉ veritas rōnis.Un̄ dicit. Propt̓ qd̓ ſcꝫ nouū hoīeꝫ induendū deponentes mendaciū: qꝛ vt d̓r in p̄s. Perdes om̄s qui loquunt̉mendaciū .ſ. ꝑnicioſū. ¶ Et poſtea inducit ad nouitateꝫdicens Zach̓. 4. Loqͥmini veritateꝫ vnuſqͥſqꝫ cū ꝓximoſuo. Et quare? Qm̄ ſumꝰ inuicē mēbra. Mēbra em̄ ſeinuiceꝫ diligūt ⁊ ſe iuuāt mutuo ī veritate. Ro. 12. Unūcorpꝰ ſumꝰ in xp̄o: ſinguli aūt alter alterius membra.¶ Sequit̉. Iraſcimī ⁊c. vbi ꝓhibet pctm̄: corrūpens iraſcibileꝫ. Circa qd̓ tria facit. Prīo ponit monitiōeꝫ. Secūdo eā exponit ibi. Sol nō occidat ⁊c̄. Tertio rōnemreddit ibi. Nolite locū ⁊c. Monitiōeꝫ aūt ponit cū dicit.Iraſcimī ⁊c. Qd̓ pōt exponi dupl̓r. qꝛ duplex ē ſpēs irequedā bona: q̄dā mala. Mala qͥdem qn̄ inordinate tendit in vindictā ſcꝫ contra iuſticiā: bona vero qn̄ in vindictā debitā qn̄ ſcꝫ qͥs iraſcit̉ qn̄ oꝫ cū qͥbus ⁊ ꝙͣtū oportet.Et de vtraqꝫ pōt exponi. Si de mala: ſic eſt ſenſus. Nōp̄cipit ſꝫ ꝑmittit. Quaſi dicat. Si ſic eſt ꝙ motus ire inſurgat qd̓ humanū eſt nolite peccare .i. nolite perduceread effectū ꝑ ꝯſenſū. pͥme Coꝝ. 10. Temptatio vos nō app̄hendat niſi hūana qꝛ certe qui alit̓ iraſcit̉ fratri ſuo reꝰerit iudicio: vt d̓r Mat. 5. De hac ira monebat Ioſephfratres ſuos Gen̄. 45. Ne iraſcimī in via. Si aūt exponat̉ de bona ſic tenet nō ſolum ꝑmiſſiue vt pͥmo ſed imperatiue: iraſcimī ſcꝫ cōtra pctā vr̄a: qm̄ duplex eſt vindicta quam hō appetit. Una de ſeip̄o peccāte: ⁊ ſic pnīaeſt quedā vindicta quā hō facit ⁊ capit de ſeip̄o. Et heceſt bona ira: ⁊ de hac dicit̉ īperatiue. Iraſcimī ſcꝫ cōtrapctā vr̄a: ⁊ nolite peccare ſcꝫ decetero: nec talia ꝯmittereꝯtra q̄ iteꝝ oporteat iraſci. Mō credūt aliqͥ ꝙ hō ſecurepoſſit ſibi jpſi iraſci ꝓpter pctā ſua ſed nō ꝓximo ſuo pro
pter ſua ſed nō eſt ita ſicut contra ſeipſum poteſt quis iraſci propter peccata propria ita proximo ſuo proter ſuaergo iraſcimini cōtra vitia aliena: ⁊ hoc cum zelo. Numeri. 25. Phinees auertit iram meam a filijs iſrl̓: quiazelo meo cōmotꝰ eſt cōtra eos. Sic helyas. 3. Regꝭ. 19.Zelo zelatꝰ ſū ꝓ dn̄o deo exercituū quia dereliq̄rūt pactū dn̄i filij iſrl̓ ⁊c. Et nolite peccare p̄ueniendo rōneꝫ ſedpotiꝰ ſeqn̄do. Iac .i. Sit aūt oīs hō velox ad audienduꝫtardus aūt ad loqn̄dū ⁊ tardus ad irā ⁊cͣ. ¶ Sequitur:Sol nō occidat ⁊c. vbi exponit qd̓ dixerat ⁊ ẜm tres p̄dictas expoſitiōes pōt triplicit̓ exponi. quia ſi de malaira tunc ſic. Sol ⁊c. i. nō ꝑſiſtatis in ira ꝯcepta: ſed anteſolis occaſum deponatis qꝛ lꝫ ꝑmittat̉ motus ꝓpter fragilitatē nō ꝑmittit̉ mora. Si de bona ⁊ hoc ꝯtra pctā ꝓpria: tunc ſic. Sol id ē xp̄s. Mal̓. 4. Oriet̉ vobis timentibꝰ nomē meū ſol iuſticie ⁊c. Nō occidat ſuꝑ iracūdiamvr̄am .i. ſuꝑ pctā vr̄a: ꝓ quibꝰ iteꝝ oporteat vos iraſci:⁊ voſmet inter ip̄os punire. Si cōtra pctā aliena ſic accipit̉ ſol .ſ. rōnis. Eccl̓. 12. Memēto creatoris tui ī diebusiuuētutis tue anteꝙͣ veniat tp̄s afflictionis ⁊ appropinquēt āni de quibus dicas. Nō mihi placēt anteꝙͣ tenebreſcat ſol ⁊c̄. Sol nō occidat ſuꝑ iracūdiā vr̄am .i. obtenebret̉ dictamē rōnis. Iob. 5. Uiꝝ ſtultū interficit iracūdia. ¶ Sequit̉. Nolite locuꝫ dare dyabolo: vbi aſſignatrōnem monitiōis. Dyabolus em̄ hꝫ locū in nobis ꝑ peccatū vel ꝑ cōſenſū. Io. 13. Cū diabolus iā miſiſſet in corvt traderet eū iudas ⁊c. Et ſequit̉ ibidē ꝙ poſt buccellāintroiuit in eū ſathanas. Nūc aūt hmōi paſſiones multūinclināt ad cōſenſū ⁊ maxime qn̄ ꝑuertūt iudiciū rōnis.⁊ hoc ſpēaliter facit ira q̄ cōſiſtit in accenſione ſanguinisq̄ quidē rōne velocitatis ſui motus p̄cedit iudiciū rōis.Et qꝛ ſic nobis ꝑturbatis diabolus īcipit locū hr̄e ī nob̓iō dicit. Nolite locū dare diabolo. Quaſi dicat. Nō ꝑſeueretis in ira qꝛ ꝑ hoc datis locū diabolo. qꝛ totꝰ diabolus iracūdus ē. p̄s. Liberator meꝰ de inimicis meis iracundis. Intrat aūt hoīem cū furore ⁊ ira. Apoc̄. 12. Deſcendit diabolus ad vos habēs irā magnā. Hoc aūt nonpōt facere ſaltē in aīa ꝙͣdiu hō iuſtus ē. Hec aūt iuſticiaꝑ iram amittit̉ qꝛ ira viri iuſticiā dei nō oꝑat̉: vt d̓r Iac.pͥmo. Si ergo nō vultis locū dare diabolo ſaltē in aīa:ſol non occidat ſuꝑ iracundiam veſtram. Eccl̓e. 11. Aufer iram a corde tuo.Lectio nona.Ui furabat̉ iā nō furet̉: magis aūtlaboret: operādo manibꝰ ſuis quodbonū ē: vt habeat vnde tribuat neceſſitatē patienti. Omnis ſermo malus exore veſtro nō procedat: ſed ſi quis bonꝰ adedificationē fidei: vt det gr̄am audientibꝰ.Excluſa ſupra vetuſtate hoīs quātū ad vim rōnalē ⁊ iraſcibilē: hic prohibet eā quātū ad cōcupiſcibilē ꝓueniētēex eoꝝ inordinata ꝯcupiſcētia. Circa qd̓ duo facit. Primo ꝓhibet ꝯcupiſcibilis vetuſtatē. Scd̓o hortat ad eiꝰnouitatē ibi. Magis aūt laboret ⁊cͣ. Ad vetuſtate auteꝫꝯcupiſcibilis ꝑtinet furtū qd̓ ꝓuenit ex corrupto ⁊ inordinato appetitu rei tēporalis. Iō dicit. Qui furabatur:iā nō furet ⁊c. Quaſi dicat. Qui habebat cōcupiſcibileꝫcorruptā ⁊ vetuſtā ex corrupto appetitu rerū tēporaliuꝫīa nō furet̉ .ſ. ſi vult ꝯcupiſcibilē renouare: qꝛ vt diciturEccl̓. 5. Suꝑ furem cōfuſio. ꝓpter hoc d̓r Exo. 20. Nōrurtū facies. Et qꝛ aliquis poſſet ſe excuſare pre pauꝑta.te. ideo dicit. Magis laboret ⁊c. ſicut ip̄e fecit apl̓us vidr Act̉. 20. Argentū ⁊ aurū nullius cōcupiui aut veſteꝫvoſip̄i ſcitis quoniaꝫ ad ea que mihi opus erant ⁊ his qͥ