Explanatio ſancti Thome
Unde dicit ꝙ facit augmentum corporis ẜm operatiōeꝫ⁊ menſuram vniuſcuiuſqꝫ membri debite menſurati: qꝛnon ſolum per fidem corpus myſticum cōpaginatur necſolum per charitatem ſubminiſtrationem connectentemaugetur corpus: ſed per actualem motionem ad operationem quā deus facit in nobis. Unde Eſa. 26. Oīa opera noſtra operatus eſt deus: qui in omnibus operatur vtdicitur pͥme Coꝝ. 12. Et hec expoſitio concordat gloſatori Sꝫ ad quid augmentat deus vnumquodqꝫ mēbrū?vt corpus edificet. ſupra. 2. In quo omnis edificatio conſtructa creſcit in templum ſanctum in domino: in quo etvos coedificamini ⁊c. Unde pͥme Coꝝ. 3. Dei edificatōeſtis. Et hec oīa fiunt in charitate: quia vt dicitur pͥmeCoꝝ. 8. Charitas edificat. Uel in charitate facit deushec omnia id eſt ex mera dilectione. Iere. 31. In charitate perpetua dilexi te. ideo attraxi te miſerans. RurſuſqꝫEdificabo ⁊ edificaberis. Hoc eſt ergo qd̓ dicit. In edificationem ſui in charitate.Lectio ſexta.Oc ergo dico ⁊ teſtificor ī dn̄o vt iāhnō ambuletis ſicut ⁊ gentes ambulant in vanitate ſenſus ſui: tenebriſobſcuratū habētes intellectū. alienati a vita dei ꝑ ignorantiā q̄ ē in illis ꝓpter cecitatē cordis ip̄oꝝ: qui deſperantes ſemetip̄ostradiderūt impudicicie in operationē īmūdicie omnis in auariciam.Supra monuit apl̓s epheſios vt manerent in eccl̓iaſticavnitate deſcribēdo modum eius ⁊ formam: in hac partedocet eos viā per quā poſſint manere in eccleſiaſtica vnitate. Et primo facit hoc. Secundo oſtendit poteſtatemhanc adimplenda precepta in fine epiſtole ibi. Decetero fratres confortamī. ⁊c. Prima in duas. Primo proponit precepta ad omnes. Secundo pertinentia ad ſingulos gradus eccleſie ibi. Mulieres viris ſuis ſubditeſint ⁊c. Prima in duas. Primo proponit quedā precepta generalia ad que reducuntur omnia alia. Secundoponit ſpēalia ibi. Propter qd̓ deponētes mendaciū ⁊cͣ.Prima iterū in duas quia cum intentio apoſtoli ſit eosreuocare a veteri cōſuetudine ad nouā chriſti doctrinamPrimo oſtendit doctrinā xp̄i eſſe cōtrariam antique peruerſitati gentilitatis. Scd̓o inducit eos vt eā deponant⁊ eā que chriſti eſt aſſumant ibi. Deponite vos ẜm pͥſtiſtinam ⁊c. Prima in duas: quia primo deſcribit cōuerſationē gentilium. Secundo oſtendit ꝙ ei contrariat̉ doctrina chriſti ibi. Vos autē nō ita ⁊c̄. Prima ī tres. Primo hortat̉ eos vt declinēt cōuerſationē gentilium. Secundo deſcribit eam quantū ad interiorē animū ibi. Tenebris obſcuratū ⁊c. Tertio quantū ad exteriorē modūibi. Qui deſperātes ⁊c. Dicit ergo ad hoc ꝙ poſſitis īplere ea que dicta ſunt: dico .i. nō obſecro vt prius: ſꝫ dico ⁊ teſtificor hoc qd̓ dixi Gal̓. 5. Teſtificor aūt oī homini rurſum circūcidenti ſe quoniam debitor ē vniuerſe legis faciende. 2. Thy. 4. Teſtificor corā deo ⁊ xp̄o ieſu⁊cͣ. Et quid? Vt iam ſcꝫ tēpore fidei ⁊ cōuerſiōis ad xp̄mquia iam vos mundi eſtis. Io. 15. Non ambuletis .i. viuatis. Gal̓. 5. Si ſpiritu viuimus ſpū ⁊ ambulemus ⁊c.Et hoc ſicut gentiles ambulant. prime Coꝝ. 12. Scitisquoniam cum gētes eſſetis ad ſimulacra muta prout ducebamī euntes ⁊cͣ. Non ſic igitur ambuletis Prouerb.pͥmo. Fili mi ne ambules cum eis: prohibe pedē tuum aſemitis eorum ⁊cͣ. ¶ Conſequenter cum dicit. In vani-
tate ſenſus ſui. reddit cauſam huius ꝓhibitionis. Ubinotandum eſt ꝙ cum ambulare ſpūaliter ſit proficere ẜꝫillud. Eſa. 26. Rectꝰ callis iuſti ad ambulādū ⁊cͣ. Gen̄.17. Ambula coraꝫ me ⁊ eſto ꝑfectꝰ. d̓r abrae. Ad hoc ergo. vt hō iuſte ambulet .i. ſpūaliter ꝓficiat oportet tria q̄in ip̄o ſunt regulari ⁊ ordinari. In homīe enim eſt rō iudicans de particularibus agendis. Itē intellectus vniuerſalium pͥncipiorum qui eſt ſinderiſis. tertio lex diuina ſeu deus. Quandocunqꝫ ergo aliquis ẜm iſta tria ſibi inuicem ordinata dirigit̉: ita ꝙ actio ordinet̉ ẜm iudicium rōnis: ⁊ hec ſcꝫ rō iudicet ẜm intellectum rectū velſindereſim: ⁊ hec ſcꝫ ſindereſis ordinetur ẜm legē diuinam: tunc actio eſt bona ⁊ meritoria. Sed vita gentiliūnō eſt talis īmo deficit in predictis tribus. quia pͥmo deficit a rōne iudicante quia ambulant in vanitate ſenſusſui. Senſus aūt eſt vis apprehenſiua per quā iudicamꝰſingularia. Unde aliquis homo rectus dicitur quandobene iudicat de agendis. Sed ſenſus iſtr quandoqꝫ eſtrectus: quandoqꝫ ē vanus. Rectus dicitur quādo debita regula regit̉ qua venit ad debitū finem. Uanus auteꝫquando indebita regula ductus nō venit ad debitū finēSap̄. 13. Uani ſunt oēs homīes in quibus nō ſubeſt ſcientia dei ⁊cͣ. Ro. 1. Euanuerunt in cogitatiōibus ſuis.⁊c. Iere. 2. Ambulauerūt poſt vanitates ſuas ⁊ vani facti ſunt ⁊c. Quare? quia certe rō iſtorū in agendis nō dirigebat̉ ab intellectu illuminato ſed erroneo. Et hoc eſtqd̓ ait. Tenebris obſcuratū habentes intellectū. Ro. 1.Obſcuratū eſt inſipieus cor eorum. p̄s. Neſcierunt neqꝫ intellexerunt: in tenebris ambulant. Et rō ē qꝛ talesnō ſunt ꝑticipes diuini luminis ſeu legis diuine illuminantis ⁊ regulātis: ꝓpter qd̓ ſubdit. Alienati a vita deiid ē a deo qui eſt vita anime. Io. 14. Ego ſum via veritas ⁊ vita. Vel a vita dei .i. a charitate ⁊ gr̄a ſpūali quaanima viuit formaliter Ro. 6. Gratia autē dei vita eterna. Iſti autem erant ſine ſpe vite eterne qꝛ ponebāt mortalitatē anime contra fidē ⁊ ꝓphetiā. Sap̄. 2. Neſcierūtſacramenta dei neqꝫ ſperauerūt mercedē iuſticie neqꝫ iudicauerūt honorē animaꝝ ſanctarum ⁊cͣ. Uel a vita deiid ē a vita ſancte viuendi que ē per fidem. Gal̓. 2. Uiuoego iā nō ego ⁊cͣ. Iuſtus aūt ex fide viuit: vt dicit̉ Ro.pͥmo. Vel que ē per charitatē. pͥme. Io. 3. Nos ſcimusquia tranſlati ſumus de morte ad vitam quoniam diligimus frēs ⁊c. Nō ſic autē iſti ſed magis alienati. ¶ Modum autē huius alienationis tangit ſcꝫ ignorantiaꝫ nōſtellaꝝ vel curſus ſyderuꝫ ſed nature diuine. pͥme Coꝝ.15. Ignorantiam quidem dei quidam habent quia certetunc ſolū in iudea notus erat deꝰ: ſed modo vt d̓r Act̉.17. tēpora huius ignorantie deſpiciens deus tunc annunciat hominibꝰ vt omnes vbiqꝫ penitentiā agant̉ ⁊cͣ.Huius aūt ignorantie deus nō erat cā quantū de ſe eratquia vt d̓r Roma. pͥmo. Deus illis reuelauit: ſed certecauſa erat illis propter cecitatē cordis ipſoꝝ. Et vere dicit cecitatē ꝙ ex creaturis nō poterāt venire in noticiamcreatoris: qꝛ vt dicit̉ Gap̄. 2. Excecauit eos malicia eorum ⁊ neſcierunt ſacramēta dei neqꝫ mercedem ſperauerunt iuſticie. Et hoc ē qd̓ ſequitur. Qui deſperates. ⁊cͣ.Abi oſtendit apoſtolus quales erant in exteriort conuerſatione quoniā ſine ſpe ⁊ hoc quia alienati avita. Iob. 7Deſperaui nequaꝙͣ vltra iam viuaꝫ ⁊c. Iere. 18. Deſperauimus poſt cogitatiōes noſtras ibimus: ⁊ vnuſquiſqꝫpoſt prauitates cordis ſui malefaciemꝰ. Et hoc ē quod ſequit̉. Tradiderūt ſemetip̄os impudicicie ⁊c. Et hoc legl poteſt dupliciter vl̓ ſeparatim vt dicatur in auaricia:id eſt quia auari erant. Roman̄. primo. Repletos omniiniquitate et malicia: fornicatione. auaricia. ⁊c. Hebreorum. 13. Sint mores ſine auaricia. ⁊cͣ. Quia vt dicitur