in epiſtolam ad Epheſios IIIo

rationem in menſuram vniuſcuiuſqꝫ mem.bri augmentum corporis facit: in edificationem ſui in charitate.Poſita donoꝝ ſpiritualiuꝫ diuerſitate ⁊ fructu eoꝝ: hicoſtendit apoſtolus quō ad fructū illum perueniamꝰ Circa quod duo facit. Prīo duo impedimēta remouet. Secūdo modū veniendi docet ibi. Veritateꝫ facientes ⁊c.Dicit ergo: bene dictum ē ꝙ hic ē fructus vltimus iſtorum donorū ꝙ ſcꝫ occurramꝰ domino in virū perfectum⁊cͣ. Ergo oportet nos videre vt iam nō ſimus paruuli ſꝫcerte viri perfecti quia ꝙͣdiu aliquis ē puer non ē perfectus vir. Oportet ergo ꝙ deſerat puericiam qui domīodebꝫ occurrere. Sic faciebat apl̓s. pͥme Coꝝ. 13. Quando factus ſum vir enacuaui ea q̄ erant paruuli. Conditioautē pueri ē ꝙ non ē fixus vel determinatus in aliquoſed credit omni verbo. Si ergo volumꝰ exhibere nos vtviros ꝑfectos oportet ꝙ deſeramꝰ cogitationē fluctuantem id ē inſtabilem. Et hoc ē qd̓ dicit. Fluctuantes. prime Coꝝ. 14. Nolite paruuli effici ſenſibus ſed maliciaparuuli eſtote. Dicunt̉ autē fluctuantes a fluctu quia tales ad modū fluctus nō ſunt firmi ī fide. Iac̄. pͥmo. Quienī hēſitat ſimilis ē fluctui maris qui a vento mouet etcircumfertur. Nunc aūt neceſſe ē nos ſtabiles eſſe ⁊ nonfluctuare. Et quia ventus ē praua doctrina: de qua merito dicitur Prouer. 25. Uentus aquilo diſſipat pluuias.Mat. 7. Deſcendit pluuia: venerūt flumina: flaueruntventi ⁊ irruerūt in domū illam ⁊ cecidit ⁊ fuit ruina eiusmagnā. Ideo dicit. Et nō circumferamini omni ventodoctrine ⁊c. Quaſi dicat. Nulla doctrina ꝑuerſa ꝑflante ad cōmotionem cordis ⁊ ruinaꝫ ſpiritualis edificij debemus moueri quia non eſt bona doctrina: qd̓ patet extribus. Primo ex eius principio ꝙ eſt nequicia hominum: ideo non eſt bona doctrina ſed falſa ⁊ neꝙͣ quā dogmatizat aliquis ad perditionem animaruꝫ: vt obtineatprincipatum: ſi cut doctrina arrij nequiſſimi qui crepuitmedius vt de ip̄o poſſit exponi illud. Eccl̓. 31. Teſtimonium nequicie eius verum eſt. Item talis doctrina peruerſa ē quod patet. Secundo ex eius proceſſu qui ē aſtucia: quia cum dolo id ē vnum intendit ⁊ aliud ſimulat ꝓpter quod apoſtolus dicit. ſcd̓e Coꝝ. ii. Timeo ne ſicutſerpens euam ſeduxit aſtucia ſua: ita corrumpantur ſenſus veſtri ⁊ excidant a ſimplicitate que ē in chriſto ieſu.Tertio patet hoc idem ex effectu: quia effectus talis doctrine ē ad circumuentionem erroris non ad denarios:vel alia temporalia acquirenda: ſed ad ſeminandos errores ſeducunt ⁊ circumueniunt tales doctores: de quibꝰdicitur. ſcd̓e Thy. 3. Mali homines ⁊ ſeductores proficient in peius errantes ⁊ in errorem mittentes. ¶ Deinde cum dicit. Ueritatem autem facientes ⁊c. oſtenſis impedimentis per que a fructu donorum ſpiritualium impeditur quis hic on̄dit qualiter ad fructum debitum peruenitur. Et arguit ſic. Statim dictum ē ꝙ ſi volumꝰ adſpiritualium donorum fructum peruenire oportet vt iānon ſimus paruuli ⁊c. Sed tamdiu ſumꝰ paruuli ꝙͣdiuvirilem ſtatū nō attingimus ac creſcimꝰ. ergo nobis neceſſarium ē vt creſcamus. Et hoc ē quod dicit Ueritatēautem facientes ⁊c. Duo ergo facit. Primo oſtendit inquo debemus creſcere. Secundo per quem ibi. In illoper omnia ⁊c. Dicit ergo quantum ad primum veritatēfacientes creſcamus: ⁊ hoc in duobꝰ ſcilicet in bono opere ⁊ forma boni operis que duo ſunt: veritas ⁊ charitas.Ceritas autem quandoqꝫ dicitur omne opus bonum.vt Thob. pͥmo. In captiuitate tamen poſitus viam veritatis non deſeruit. Faciamus ergo veritatem ſcꝫ om-

ne opus bonum vel veritatem doctrine quia non ſufficere nobis debet audire vel docere veritatē: ſed oportet facerę: ꝓpter hoc dicebat apoſtolus prime Thy. 4. Hocem̄ faciēs ⁊ teip̄m ſaluuꝫ facies ⁊ eos qͥ te audiunt. Eſtote ergo factores verbi ⁊c. vt dicitur Iac̄. pͥmo. Quia factores iuſtificabunt̉: vt habetur Ro. 2. Et hoc ſi fiat incharitate que ē forma boni operis. pͥme Coꝝ. 16. Utriliter agite ⁊ confortetur cor veſtrum ⁊ omnia opera vr̄a īcharitate fiant. Quia certe aliter nihil valerent. primeCoꝝ. 13. Si tradidero corpus meum ita vt ardeam charitatem autem non habuero nihil mihi prodeſt. Sed qꝛin via dei non progredi ē regredi: ideo ſubdit apoſtolusUt creſcamus in illo. ⁊cͣ. vbi tria facit. Primo oſtenditauctorem noſtri augmenti. Secundo eius veritatē Tertio modum augmenti. Secunda ibi. Exquo totum corpus. Tertia ibi. Scd̓m operationem in menſuram vniuſcuiuſqꝫ membri. Dicit ergo. Creſcamus in illo ſcilicꝫchriſto. de quo pͥme Pet̓. 2. In eo creſcatis in ſalutem.In illo inꝙͣ qui ē caput noſtrum chriſtus: ⁊ in eccleſia q̄ē corpus ip̄ius: vt dicitur Col̓. pͥmo. Creſcamus inꝙͣ nōin poſſeſſionibus: ſicut dicitur Iob. pͥmo. Poſſeſſio eiꝰcreuit in terra: ſed in ſpiritualibus. Nec in vno tantum:ſed per omnia: id ē in omni bono fructificantes ⁊ creſcētes. pͥme Coꝝ. 10. Omnia in gloriam dei facite. ⁊cͣ. Etibi ſequitur. Sicut ⁊ ego per omnia omnibꝰ placeo. Dehoc commendat corinthios apoſtolus dicēs. pͥme Coꝝ.II. Omnia precepta inquit mea tenetis. ¶ Conſequētercum dicit. Ex quo totū corpus ⁊c. oſtendit veritatē xp̄iper quem creſcere debeamus. ¶ Ubi ſciendū ē ꝙ corpꝰnaturale tria habet .ſ. cōpactionē mēbroꝝ adinuicem: ligatiōeꝫ per neruos ⁊ mutuā ſubmīſtratiōeꝫ. 1. Coꝝ. 12.Si dixerit pes quoniaꝫ nō ſū manꝰ nō ſū de corpore: nōideo nō ē de corpore. Et ſi dixerit auris quoniam nō ſuꝫoculus nō ſum de corpore ⁊c. Si totum corpus eſt odoratus vbi auditus. Spiritualiter ergo ſicut vnū corpusefficitur ex multis his tribꝰ modis ſcꝫ per compactionēſeu adunationem: ꝑ ligationem ⁊ per mutuā operationē⁊ ſubuentionē: ita vt omnia que ſunt a capite corporali.ſcꝫ compactio: neruorum ligatio: ad opus motio fluunta capite noſtro xp̄o in corpore eccleſie Et primo cōpactōꝑ fidem. Unde dicit. Ex quo ſcꝫ xp̄o qui eſt caput noſtrūvt modo dictum eſt: totum corpꝰ compactum ē id eſt coadunatum. p̄s. Diſperſiones iſrael congregabit. Abac.2. Congregabit ad ſe omnes gentes ⁊ coaceruabit ad ſeomnes populos. De hoc dicitur Col̓. 2. Caput ex quototum corpꝰ per nexus ⁊ coniunctiones ſubminiſtratum⁊ conſtructum creſcit in augmentū dei. Secundo fluit achriſto capite in corpꝰ eccleſie ſue myſticum connexio ⁊colligatio quia oportet adunata aliquo nexu vel vinculonecti vel colligari. Et ꝓpter hoc dicit. Et connexuꝫ peromnem iuncturā ſubminiſtrationis: id eſt per fidē ⁊ charitatē que conneetunt ⁊ coniungunt mēbra corporis myſtici ad mutuā ſubminiſtrationē. Eccl̓. 39. Omnia opera domini bona ⁊ omne opus hora ſua ſubminiſtrabit.Unde ip̄e apoſtolus confidēs de iſta mutua ſubminiſtratione que ē inter membra eccleſie per diuinā cōiunctionē dicebat Phil̓. pͥmo. Scio enim ꝙ in hoc proueniet īſalutē per noſtram or̄onem ⁊ ſubminiſtrationem ſpiritꝰieſu chriſti. Tertio a capite xp̄o in membris vt augmententur influitur virtus actualiter operandi. Vnde dicitScd̓m menſurā vniuſcuiuſqꝫ membri augmentum corporis faciens. Quaſi dicat. Non ſolum a capite noſtrochriſto ē membrorum eccleſie cōpactio per fidem nec ſola cōnexio vel colligatio per mutuam ſubminiſtiationeꝫcharitatꝭ: ſꝫ certe ab ip̄o ē actual̓ mēbroꝝ oꝑatio ſiue adopꝰ morio ẜꝫ mēſurā ⁊ competentiā cuiuſlibet membri.