Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
172r
Einzelbild herunterladen
 

nepiſtolam ad Epheſios IIII

Supra cōmemorauit apoſtolꝰ diuina beneficia: per quevnitas eccleſie cōſtituit̉ conſeruat̉: hic monet eos apoſtolus ad permanendū in eccleſie vnitate. Circa qd̓ duofacit. quia primo monet eos vt in ipſa vnitate ꝑſeuerentSecundo inſtruit eos quō in ea permaneāt: ibi. hoc ergo dico teſtificor in domino ⁊c. Itē prima in duas. qͥaprimo monet eos ad ſeruandā eccleſiaſticā vnitatē. Secundo proponit ipſius eccleſiaſtice vnitatis formam ibi.Unus dominus. vna fides ⁊c. Prīa iteꝝ in tres. Prīopremittit quedā inductiua ad ſeruandā eccleſiaſtica veritatē. Secundo ponit monitionē ibi omni humilitate ⁊c. Tertio oſtendit monitionis finē ibi. Solliciti ſeruare ⁊c. Inducit aūt ex tribus ad ſeruandā eccleſiaſticāvnitatē. Primo ex charitatis affectu. Secundo ex commemoratione ſuoꝝ vinculoꝝ. Tertio ex conſiderationediuinoꝝ. Charitatis autē affectū inſinuat obſecratiōeꝫUnde dicit. Itaqꝫ exquo tot beneficia a dn̄o recepiſtꝭ obſecro vos tamē imperare poſſem: ſed propter humilitatē magis obſecro. ꝓuerb̓. 18. dicitur obſecrationibus loquit̉ pauꝑ. Ite propter charitatē que magis mouet ad opus ꝙͣ timor. philemon̄ 1. Fiduciā habēs ī xp̄oieſu imperandi tibi quod ad pertinet ꝓpter charitatēmagis obſecro ⁊c. Ex cōmemoratiōe vero ſuoꝝ vincl̓oꝝinducit eos dicens: Ego vinctus in domino Ex quibusinducit eos propt̓ tria. Primo quia amicus magis cōpatitur amico afflicto nitit in pluribus facere voluntateꝫſuam: vt vel ſic eum conſolet̉. Ecc̄. 12. Non agnoſcet̉ inbonis amicus non abſcondet̉ a malis inimicus. In bonis viri inimici illius in triſticia: in malicia illius amicus agnitus eſt. Secūdo quia apoſtolus ipſe vincula patiebatur ipſoꝝ vtilitate. ideo inducit eis ad memoriam quaſi volens eos obligare. 2. coꝝ. 1. Siue aūt tribulamur veſtra exhortatione ſalute: ſiue conſolamurveſtra conſolatione: ſiue exhortamur veſtra exhortatione ſalutē: que operat̉ tolerantiā earundē paſſionuꝫ qͣsnos patimur Tertio qꝛ vt ſupra dictū eſt cap̄. 3. in illate Que eſt gloria veſtra. huiuſmodi erāt eis ad magnaꝫgloriā deus eis amicos electos ſuos expoſuit tribulationibus ipſoꝝ ſalute. Et ideo addit. In dn̄o id ēꝓpter dn̄m. Vel erant ad gl̓iam apl̓i vt fur aut homicida: ſed vt chriſtianus: ꝓpt̓ dn̄m noſtꝝ ieſum xp̄mvinculatus erat. Ezech̓ .3. Ecce data ſunt ſuꝑ te vincula ligabunt te in eis ⁊c. Ex conſideratione vero diuīorum beneficioꝝ inducit eos dicēs: Vt digne ambuletisvocatione qua vocati eſtis. id eſt attendētes dignitatemad quā vocati eſtis ambuletis ẜm qd̓ ei cōuenit. Si eniꝫquis vocatus eſſet ad nobile regnū indignū eſſet faceret opera ruſticana. Sic monet epheſios apl̓s. Quaſi dicat Vocati eſt vt ſitꝭ ciues ſcōꝝ domeſtici dei vt dictūē ſupra cap̄. 2. ē dignū vt faciatꝭ oꝑa t̓rena: nec vt demundanis curetis. Ideo dicit: Digne ⁊c. Col̓. 1. Ambuletis digne deo per om̄ia placētes. Phil̓. 1. Digne euāgelio chriſti cōſeruamini. quare? quia vocauit vos detenebris in admirabile lumē ſuū. 1. Pe. 2. Conſequēter dicit: omni humilitate ⁊c. Ponit modum ſuemonitionis dicens: Quō digne poterūt ambulare. Ponit ergo quatuor virtutes excludit qͣtuor vitia eis oppoſita. Primū autē vitiū quod excludit eſt ſuꝑbia. dumenim vnus ſuꝑbiens vult alij preeſſe: alius ſimilit̓ ſuperbus non vult ſubeſſe cauſatur diſſenſio in ſocietatetollitur pax. Vnde ꝓuer. 13. Inter ſuperbos ſemper iurgia ſunt. Ad quod excludendū dicit: Cum omni humilitate ſcilicet interiori exteriori. Ecc̄. 3. Quanto magnꝰes humilia te in omnibꝰ ⁊c. Phil̓. 2. In humilitate ſuperiores inuicē arbitrantes. Iac̄. 4. Deus ſuperbis reſiſtit: humilibꝰ aūt dat gratiā. Secundū eſt ira. Iracūdi

em̄ ſunt ꝓpinqui ad iniuriā inferendā verbis vel factisexquo turbationes oriunt̉. ꝓuerb̓. 15. Uir iracūdꝰ ꝓuocat rixas. qui patiens eſt mitigat ſuſcitatas. Ad hoc excludendū dicit: Manſuetudine. que mitigat rixas pacem conſeruat. ꝓuerb̓. 3. Manſuetis dabit gratiaꝫ. psͣ.Manſueti autē hereditabunt terrā. Ecc̄. 3. Fili in manſuetudine opera tua perfice ſuper gloria hominū diligeris. Tertiū eſt in patientia. Quādoqꝫ em̄ aliquis humilis eſt manſuetus in ſe: abſtinens a moleſtijs inferēdis. tamē patient̓ ſuſtinet moleſtias ſibi illatas vl̓ acceptat. Ideo ſubdit. patiētia ſcilicꝫ aduerſoꝝ. Iac̄.1. Patientia autē opus perfectū habet. Eccl̓. 2. In humilitate tua patiētiā habe. Hebre. 10. Patiētia vobisneceſſaria eſt vt voluntatem dei facientes ⁊cͣ. Quartuꝫeſt inordinatus zelus. Cum em̄ inordinate zelantes oīaque vident iudicāt: nec tempus nec locū ſeruantes. concitatur turbatio in ſocietate. Gal̓. 5. Si mordetis inuicē comeditis: videte ne inuicē cōſummamini. Et ideo dicit: Supportantes inuicē in charitate ſcilicet mutuo ſuſtinentes defectus aliorū. hoc ex charitate: quia quando deficit aliquis non debet ſtatim corrigi: niſi aſſit locꝰ tempus: ſed miſericordit̓ expectari: quia charitas omnia ſuſtinet .1. coꝝ. 13. Non aūt debent huiuſmodi defectus ſupportari ex negligentia vl̓ ex conſenſu familiaritate carnali vel amicitia ſed ex charitate. Gal̓. 6. Alteralterius onera portate ⁊c. Ro. 15. Debemus nos firmiores imbecillitates infirmoꝝ ſuſtinere. Conſequent̓dicit. Solliciti ſeruare ⁊c. Oſtendit monitionis finem.qui quidē eſt vt ſeruetur vnitas īter fideles. Circa quodtria facit. Primo ponit ipſam vnitatē que eſt finis. Secundo deſcribit modum vnitatis ibi. In vinculo pacis.Tertio ponit rationem ſeruande vnitatis ibi. Sicut vocati eſtis ⁊c. Dicit ergo primo. Dico digne ambuletis ⁊c. Et hoc faciatis ſolliciti ſeruare vnitatē ſpiritus.Eſt autē duplex vnitas. Una ad malefaciendū que ē mala ſcilicet carnis. Eccl̓. 11. A ſcintilla vna augetur ignis ab vno doloſo augetur ſanguis. Alia ē vnitas ſpiritꝰque eſt bona ad faciendū bonū. psͣ. Ecce ꝙͣ bonū ꝙͣ iocundū ⁊c. Ioh̓. 17. Vt ſint vnū ſicut nos vnum ſumꝰ.Modus autē ſeruande vnitatis eſt in vincl̓o pacis Charitas em̄ eſt coniunctio animorū. Nulla auteꝫ coniūctioſtare poteſt niſi ligetur aliquo vinculo. Eodē modo necconiunctio animoꝝ per charitatē ſtare poteſt: niſi liget̉.Huiuſmodi autē veꝝ ligamen eſt pax que eſt tranquillitas modi ſpei ordinis. qn̄ ſcilicet vnuſquiſqꝫ habet qd̓ſuum eſt. Propt̓ quod dicit. In vincl̓o pacis. psͣ. Quipoſuit fines tuos pacē ⁊c. Que quidem pax ſeruat̉ iuſticiā Eſa. 32. Opus iuſticie pax Eccl̓. 6. Ne accidierisin vinculis eius. Et quare? quia certe vt dicitur ibidemUincula illius alligatura ſalutaris. Nunc autē qꝛ in homine eſt duplex vnitas. Vna ſcilicet mēbrorum ad inuicem ſimul ordinatoꝝ. Alia corporis anime tertiumſtituentiū. Apoſtolus autē loquitur hic de vnitate eccleſie ad modū vnitatis que eſt in homine. ideo ſubiungit.Unum corpus. quaſi dicat. Ligemini vinculo pacis vtſitis vnum corpus. ꝙͣtum ad primam vnitatē. vt ſcilicꝫomnes fideles ſint ordinati ad inuicē ſicut membra vnūcorpus conſtituentia. Ro. 12. Multi vnū corpus ſumꝰin chriſto ⁊c. Et vnus ſpiritus. quantū ad ſecundū ſcilicet ſpiritualem conſenſum per vnitatem fidei charitatis. Vel vnum corpus quo ad proximū: vnus ſpiritusquo ad deum. quia qui adheret deo vnus ſpiritus eſt. 1.coꝝ. 6. Deinde dicit. Sicut vocati eſtis ⁊cͣ. Subdit rationē huius vnitatis. quia ſicut videmus quando aliqui ſunt vocati ſimul ad aliquid pariter habendū mutuo percipiendum ſolent ſimul etiam manere ſiF ij

F ij