Explanatio ſancti Thome
Magiſter tn̄ aliter recitat lecturā auguſtini hoc mō. Illuminare q̄ ſit diſpenſatio ⁊c. ⁊ hoc ꝑ eccl̓iam .i. oēs quiſunt in eccl̓ia terrena: ſed hoc nō ē ẜm intentionē auguſtini. ¶ Hic poſſet queri vtrū angeli a pͥncipio mundi cognouerīt myſteriū incarnatiōis. Reſpōdet magiſter dicens ꝙ angelis maioribꝰ notū fuit ſed nō minoribꝰ. Un̄ip̄i ſcꝫ minores angeli interrogant. Eſa. 63. Quis ē iſtequi venit de edom tinctis veſtibus de boſra? Sed opīohec ē contra beatū dionyſiū. Dionyſius em̄ duas interrogationes angeloꝝ de xp̄o factas ex ſacra ſcriptura accipit. Unā ex p̄s. Quis eſt iſte rex glorie. Itē accipit aliāex Eſa. 63. Quis eſt iſte qui venit de edom ⁊c̄. Primaautē interrogatio ẜm eum ē inferiorū angelorū. Secunda ſupremorum qd̓ patet: quia prime non deꝰ reſpondet̉.ſed alius. Vnde dicit. Dominꝰ virtutum ip̄e eſt rex gl̓ie.ſecunde vero reſpondet ip̄e deus īmediate. Ande dicitEgo qui loquor iuſticiā ⁊ ꝓpugnator ſum ad ſaluādum.Uult ergo dionyſius ꝙ vterqꝫ aliquid ignorauerunt. ⁊vterqꝫ aliquid ſciuerunt: qꝛ a principio oēs ſciuerūt myſterium incarnationis in generali: ſed rōnes in ſpecialididicerūt tempore ꝓcedente ſeu ꝓceſſu tꝑis ẜm ꝙ ī effectibus extrinſecis explicabant̉.Lectio quarta.Ropter qd̓ peto ne deficiatis in tribulationibꝰ meis in vobis que eſtgl̓ia veſtra. Huiꝰ rei gratia flecto genua mea ad patrē domini noſtri ieſu chriſtiex quo omnis paternitas in celis ⁊ in terranominat̉: vt det vobis ſcd̓m diuitias glorieſue virtutem corroborari per ſpiritum eiusin interiore xp̄m habitare per fidem in cordibꝰ veſtris: in charitate radicati ⁊ fundatiPoſtꝙͣ egit apl̓s de dignitate officij qd̓ ꝑtinet ad ſuamcōditionem: hic conſequēter agit de his que ꝑtinent adſuā afflictionem ſcꝫ de paſſionibꝰ ſuis. Circa qd̓ duo facit. Primo exhortat̉ eos ne pro ſuis tribulationibꝰ conturbent̉ ſed habeant patientiā. Secūdo qꝛ ad hoc ꝙ hōnō cōturbet̉ neceſſariū ē diuinū auxiliū. p̄mittit orationēvt impleant hoc ꝑ diuinā gr̄am ibi. Huius rei gr̄a. ⁊c̄.Dicit ergo primo. ex magnitudine officij mei ⁊ firmitate eius quā habeo ꝑ fidē xp̄i accidit ꝙ tribulationes patior nec me cōturbant nec a xp̄o auellere poſſunt. Ro. 8Quis nos ſeparabit a charitate xp̄i. tribulatio ⁊cͣ. Quaſi dicat. Nihil. Propter qd̓ induco vos ⁊ peto ne deficiatis in tribulatiōibꝰ meis. ne .ſ. occaſiōe tribulationummeaꝝ deficiatis oīno a fide ⁊ ab oꝑibꝰ bonis. Heb̓. 12.Nō fatigemī animis vr̄is deficientes. Dico aūt ꝙ vosnō debetis deficere qꝛ ſunt ꝓ vobis .i. ꝓ vtilitate vr̄a. 2.Coꝝ. 1. Siue tribulamur ꝓ vr̄a exhortatiōe ⁊ ſalute: ſiue cōſolamur ꝓ vr̄a cōſolatiōe ⁊ ſalute: que operat tolerantiā paſſionū earūdē quas ⁊ nos patimur vt ſpes nr̄afirma ſit ꝓ vobis ſciētes quoniā ſicut ſocij paſſionū eſtisſic eritis ⁊ cōſolationū. Vel dicit ꝓ vobis .i. ꝓ vr̄a ꝓbatione Sap̄. 3. Tanꝙͣ auꝝ ī fornace ꝓbauit electos dn̄s.⁊c. Que ē gl̓ia vr̄a .ſ. ſi nō deficiatis ſed ſtetis fortes intribulationibꝰ. Nā qui ꝑſeuerauerit vſqꝫ ī finē ⁊c̄. Aliomō que ē gl̓ia vr̄a .i. tolerātia paſſionū nr̄aꝝ eſt pro vobis ad gl̓iam in hoc ꝙ deꝰ expoſuit apl̓os ſuos ⁊ ꝓphetas tribulationibꝰ ⁊ paſſiōibꝰ ꝓpter ſalutē veſtrā. Oſee6. Propterea dolaui ī ꝓphetis ⁊ occidi eos ⁊c̄. 2. Coꝝ.pͥmo. Gl̓ia veſtra ſumꝰ ſicut vos noſtra. ⁊c. ¶ Cōſequēter cū dicit. Huiꝰ rei gr̄a ⁊c̄. implorat eis auxiliū ꝑ orationē vt ꝑ exhortationē ſuā ꝓficiāt. Et pͥmo or̄one p̄mit
tit. Secūdo quaſi ſecurus de exauditione gratias agit.ibi. Ei aūt qui potens eſt ⁊c. Iteꝫ pͥma in tres qꝛ primoꝓponit or̄onis obiectū. Secūdo or̄onis intentū ibi. Utdet vobis ẜm diuitias ⁊c. Tertio or̄onis fructum. ibi.Vt poſſitis cōprehendere ⁊c. Oratio aūt reddit̉ exaudibilis ꝑ humilitatē. p̄s. Reſpexit in or̄onem humiliū ⁊cͣ.Eccl̓. 35. Oratio humiliantis ſe nubes penetrabit. ⁊c.Et ideo ſtatim or̄onem ſuā ab humilitate incipit dicensHuius rei gr̄a .ſ. ne deficiatꝭ a fide flecto genua mea adpatrē. ⁊cͣ. Qd̓ ē ſignū humilitatis ꝓpter duo. Prīo qꝛqui genua flectit quodāmodo paruificat ſe ⁊ ſubijcit ſe eicui genua flectit. Vnde ꝑ huiuſmōi oſtendit̉ recognitioꝓprie fragilitatis ⁊ paruitatis. Secūdo qꝛ in genu ē fortitudo corꝑis. Qn̄ ergo quis genua flectit ꝓteſtat debilitatē ſue virtutis. Et inde ē ꝙ exteriora ſigna corporalia exhibent̉ deo ad cōuerſionē ⁊ exercitiū ſpūs ⁊ animeinterioris. 2. Paralip. vlt̓. in or̄one manaſſes. Flectogenua cordis mei ⁊c. Eſa. 45. Mihi curuabit̉ oē genu.⁊c. ¶ Deinde deſcribit or̄onis obiectū qd̓ eſt deꝰ. ⁊ deſcribit eū ex duobꝰ. Prīo ex affinitate. Scd̓o ex auctoritate. Ex affinitate em̄ erigimur ad orandū cū fiducia. Etꝙͣtū ad hoc dicit. Ad pr̄eꝫ dn̄i noſtri ieſu xp̄i .ſ. cuiꝰ nosfilij ſumus. Iac̄. 1. Omne datū optimū ⁊cͣ. Eſa. 63. Tuem̄ domine pater noſter. ⁊c. Ex auctoritate autē confirmatur obtinendi qd̓ petimus fiducia qꝛ ip̄e ē ex quo oīspaternitas in celo ⁊ in terra noīatur. ¶ Hic poſſet querivtrū in celo ſit paternitas. Poſſet dici breuiter ꝙ in celo. i. in deo hel in diuinis ē paternitas q̄ ē pͥncipium oīspaternitatis. Sed de hac nō querit̉ ad p̄ſens: qꝛ cuilibꝫfideli nota ē. Sꝫ querit̉ vtrū in celis .i. vtrum in angelisſit aliqua paternitas. Ad hoc dico ꝙ paternitas ē tantūin viuentibus ⁊ cognoſcentibꝰ. Eſt autem duplex vita.Una ẜm actū. alia ẜm potentiā. Uita quidē ẜm potētiāē habere opera vite in potentia. Unde dormiens quātūad actus exteriores dicit̉ viuere in potentia. Uiuere autem ẜm actū ē qn̄ exercet quis oꝑa vite in actu. Sic aūtnō ſolū qui dat potentiā vite pater ē eius cui dat: ſed quidat actū vite ille etiā pater dici pōt. Quicūqꝫ ergo inducit aliquē ad aliquē actū vite: puta ad bene operandumintelligendū: volendū: amādū pater eius dici pōt. pͥmeCoꝝ. 4. Nam ſi deceꝫ milia pedagogoꝝ habeatis ī xp̄oſed nō multos patres ⁊cͣ. Cū ergo inter angelos vnꝰ alterū illuminet ꝑficiat ⁊ purget ⁊ iſti ſint actus hierarchici: manifeſtū ē ꝙ vnus angelus ē pater alterius ſicut magiſter ē pater diſcipuli. ¶ Utrū autē paternitas que ē incelis ⁊ in terra deriuet̉ a paternitate que ē in diuinis dubitat̉ ⁊ videt̉ ꝙ non qꝛ noīa ſic imponimꝰ ẜm ꝙ res nominatas cognoſcimꝰ. Quicqͥd aūt cognoſcimꝰ ē ꝑ creaturas: ergo noīa impoſita a nobis rebus ip̄is plus ⁊ pricōueniūt creaturis ꝙͣ ip̄i deo. Rn̄deo ⁊ dico ꝙ nomenalicuius rei noīate a nobis dupliciter pōt accipi: qꝛ velē exp̄ſſiuū vel ſignificatiuū conceptus intellectus qꝛ voces ſunt note vel ſigna paſſionū vel cōceptuū qui ſunt inaīa: ⁊ ſic nomē prius ē in creaturis ꝙͣ in deo. Aut inquātū eſt manifeſtatiuū quidditatis rei noīate exteriꝰ. ⁊ ſic ēprius in deo. Unde hoc nomē paternitas ẜm ꝙ ſignificat ꝯceptionē intellectus noīantis rem: ſic per prius inuenit̉ in creaturis ꝙͣ in deo. qꝛ ꝑ prius creatura innoteſcit nobis ꝙͣ deus: ſcd̓m autē ꝙ ſignificat ipſā rē noīataſic ꝑ prius eſt in deo ꝙͣ in nobis: quia certe omnis virtꝰgeneratiua in nobis eſt a deo. Et ideo dicit. Ex quo omnis paternitas in celo ⁊ in terra nominatur. Quafi dicat. Paternitas que eſt in ip̄is creaturis eſt quaſi nominalis ſeu vocalis: ſed illa paternitas diuina qua pr̄ dattotam naturam filio abſqꝫ omni imperfectiōe eſt vera paternitas. ¶ Conſequenter cum dicit. Ut bet vobis. ⁊cͣ.