Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
169r
Einzelbild herunterladen
 

N EPIIIOIAII AC DDDeTIOS IrI

prouidentie noſtre. Sed per legem diuinā que certiſſima eſt. Et ideo dicit. Quoniam ẜm reuelationem. ⁊cͣ.Gal̓. primo. Neqꝫ enim ego ab homine accepi illud neqꝫ didici. ſꝫ per reuelationē ieſu chriſti. 2. Coꝝ. 3. Nosvero reuelata facie gloriā domini ſpeculantes. ⁊c. Itēplena ē. quia perfecte reuelatum eſt mihi: cōmitto veſtro iudicio quia ego in verbis paucis hoc expreſſi: inbus cognoſcere poteſtis perfectam cognitionem habeam de myſterijs fidei. Et quantum ad hoc dicit. Sicut ſcripſi in breui id ē in paucis verbis aperte eo modo vt poteſtis legentes iutelligere. Can̄. 4. Fauus diſtillans labia tua. ⁊c̄. Labium quidem breue quid ē. Etſic labia doctoris ſunt fauus diſtillans quādo breuibus paucis verbis multa magna inſinuat. Sed attendevt dicit Auguſtinus debet intendere hoc doctor .ſ.intelligat̉. Et ꝙͣdiu ad hoc laborat verba ſua non ſūt ſuꝑflua ſed ſi poſtꝙͣ intelligit̉ eis īmoratur ſuperflua ſunteius verba. Dicit autē prudentiā meam: ẜm illud Prouerb̓. 9. Scientia ſanctoꝝ prudentia. Que quidem nonē mundana ſed diuina celeſtis ꝓpter qd̓ dicit. In myſterio xp̄i. Eſt etiam excellens quia ſolis apoſtolis ē reue lata. Unde ſubdit. Qd̓ alijs generationibus ē agnitum. Licet enim miſteria xp̄i prophetis patriarchisfuerint reuelata: tamē ita clare ſicut apoſtolis. Namꝓphetis patriarchis fuerunt reuelata in quadaꝫ generalitate ſed apl̓is manifeſtata ſunt ꝙͣtum ad ſingulares determinatas circumſtantias. Hoc autem qd̓ dicitalijs generationibus ⁊c. poteſt dupliciter exponi. Unomodo vt per generationes tempora generationū accipipiantur. iuxta illud p̄s. Dn̄atio tua in omni generatiōe generationē. Et tunc ē ſenſus alijs generationibusid ē temporibꝰ ē agnitum filijs hominū .i. rationalibus creaturis ſcꝫ nec hominibus nec angelis. Mat. II.Abſcondiſti hec a ſapientibus prudentibꝰ reuelaſtiea paruulis. Sicuti reuelatum ē nunc ſanctis apoſtoliseius ꝓphetis noui teſtamenti interpretantibꝰ ſcripturas explanantibus legem. Luc̄. 8. Uobis datum ē noſce myſteriū regni dei. ceteris autem ⁊c. Luc̄. 10. Beatioculi qui vident que vos videtis. Et infra. Dic̄o auteꝫvobis multi reges ꝓphete voluerunt videre vosvidetis viderunt ⁊c. Alio modo poteſt exponi vtgenerationes accipiant̉ hoīes generati. ẜm illud. Mat.23. Venient hec omnia ſuꝑ generationem iſtam. ⁊cͣ. Ettunc ē ſenſus alijs generationibus id ē hominibꝰ īcedentibus generationibus generatis ē cognitū. ⁊cͣ.ſicut prius. Unde Eſa. 53. Quis credidit auditui nr̄obrachium domini cui reuelatū ē? Sed hoc quidem ſacramentum fidei reuelatum ē aliquibus patribus veterꝭ teſtamēti. ẜm illud Io. 8. Abraam pater veſter exultauitvt videret diē meum vidit gauiſus ē. Et etiam ꝓphetis ẜm illud Ioel̓.. Poſt hec effundaꝫ de ſpiritu meoſuper omnē carnem prophetabunt filij vr̄i filie vr̄e.Sed eis quidem reuelatum ē in quadam generalitate.apoſtolis vero clare perfecte. Et hoc propter tria. Primo quia ipſi apl̓i habuerunt reuelationem immediate afilio dei. ẜm illud Ioh. i. Unigenitus filius qui ē in ſinupatris ipſe enarrauit. Prophete vero patres veteristeſtamēti ipſi edocti ſunt per angelos vel per aliquas ſimilitudines. Vnde dicitur Eſa. 6. Volauit ad me vnusde ſeraphin in manu eius calculus quem. ⁊cͣ. Et ideoipſi apl̓i clarius acceperunt. Secundo quia non in figuris in enigmaribus: ſicut ꝓphete viderunt. ſed reuelata facie gloriā domini ſpeculantes. Luce. 10. Beati oculi qui vident que vos videtis. Tertio quia apoſtoli conſtituti fuerunt executores diſpe ſatores huius ſacramēti: ideo oportebat melius ip̄i eſſent inſtructi ꝙͣ alij.

IS IIIIoh. 4. Alij laborauerunt vos in labores eorū introiſtis. Conſequenter cum dicit. Eſſe gentes. ⁊cͣ. manifeſtat quod ſit illud ſacramentū. Circa quod ſciendum ē iudei triplicem prerogatiuam habebāt reſpectu gentilium ſcꝫ promiſſionis hereditatis. Roma. 4. enimper legem promiſſio abrae aut ſemini eius vt heres eſſetmundi: ſed per iuſticiam fidei. p̄s. Dominus pars hereditatis mee ⁊c̄. Item per ſpecialem a gentibus alijs inſtructionem. Deutero. 7. Te elegit dominus deꝰ tuusvt ſis ei populus peculiaris de cunctis populis qui ſuntſuper terram. Unde p̄s. Nos autē populus eius ouespaſcue eiꝰ. Can̄. 6. Un̄a eſt colūba mea: ꝑfecta mea. ⁊cͣ.Item per xp̄i promiſſionē. Gen̄. 12. In te benedicēt̉ vniuerſe cognatiōes terre. Hec autem tria gentes habebant: ſupra. 2. Qui eratis illo tempore ſine xp̄o alienatia conuerſatione iſrl̓. Sed ad hec tria recepti ſunt fideꝫPrimo quidē quantū ad partipationem hereditatis.quantū ad hoc dicit. Coheredes ſcꝫ ipſis iudeis in hereditate celeſti. Mat. 8. Multi ab oriente occidente venient recumbent cuꝫ abraam yſaac iacob in regno celorum. ⁊c. Secundo ad ſpeciale collegium fidelium. Etquantum ad hoc dicit. Concorporales .i. in vnum corpꝰIoh. 10. Alias oues habeo que ſunt ex hoc ouili .i.gentes: illas oportet me adducere vocem meam audient fiet vnum ouile vnus paſtor. Tertio ad participationem gratie repromiſſe. Et quantū ad hoc dicit. Etcompartīcipes ſcꝫ promiſſionuꝫ facte ſunt abrae. Ro.15. Dico autem chriſtum fuiſſe miniſtrum circūciſionispropter veritatem dei ad confirmādas promiſſiones patrum: gentes autem ſuper miſericordia honorare deum.Et hec omnia conſecute ſunt gentes non per moyſen ſꝫin chriſto. Ioh. pͥmo. Lex per moyſen data ē: gratia etveritas per ieſum xp̄m facta eſt. 2. Pet̓. pͥmo. Per quēmaxima p̄cioſa nobis promiſſa ⁊c̄. Item nec per impletionem legis: quia hoc ē iugum qd̓ neqꝫ patres noſtri neqꝫ nos portare potuimꝰ. vt dicitur Act̉. 15. Sed euangeliuꝫ per quod omnes ſaluantur. Roma. pͥmo. em̄erubeſco euangelium. Uirtus enim dei eſt in ſalutē omni credenti. pͥme Coꝝ. 15. Notum vobis facio euangelium quod predicaui vobis quod accepiſtis in quo ſtatis quod ſaluamini.Lectio ſecunda.ſUius factus ſuꝫ e go miniſter ſcd̓mdonū gratie dei data eſt mihi ſcd̓ꝫoperationem virtutis eius. Mihienim omnium ſanctorum minimo data eſtgratia hec in gentibus euangelizare inueſtigabiles diuitias xp̄i illuminare omnesque ſit diſpenſatio ſacramenti abſconditi aſeculis in deo qui omnia creauit.Poſtꝙͣ oſtendit apoſtolus eſſe ſibi gratiam diſpenſataꝫquantū ad miſteriorum diuerſorum cognitionē: hic oſtēdit hoc idem quantum ad ipſorum miſteriorum executionem. Et circa quod duo facit. Prīo cōmemorat auxilium gratie preſtitum ſibi ad exequendum. Secūdo oſtendit ſibi cōmiſſum officium miniſterij ibi. Mihi omniumſanctorum minimo ⁊c. Prima in duas. Primo tangitminiſteriorum diuinorū executionē. Secundo oſtenditauxilium ſibi datum ad exequendum. ibi. Secūdū donūgratie ⁊c. Executio autē diuinoꝝ ſibi cōmiſſa ē modūminiſterlj: quantum ad hoc dic̄. Dico hoc mīſteriuꝫē mihi cōmiſſū ſcꝫ gentes eſſe coheredes euangelium