in epiſtolam ad Epheſios II

in chriſto ab ipſo deriuentur in mēbra eccleſie ⁊ perficiātur in eis. Unde ſubdit. Qui oīa in omnibus adimpletur ſcilicet dum hunc quidē qui eſt membrū eccleſie facit ſapientē ẜm perfectā ſapientiā que eſt in ipſo. illū vero iuſtū ẜm perfectā iuſticiam ⁊ ſic de alijs.Capitulū ſecundū.T vos cū eſſetis mortui delictiset peccatis veſtris in quibus aliquando ambulaſtis ſcd̓m ſeculūmundi huius: ſcd̓m principē poteſtatis aeris huius: ſpiritus qui nunc operatur in filios diffidentie: in quibꝰ ⁊ nos aliquando conuerſati ſumus in deſiderijs carnis noſtre faciētes voluntatē carnis ⁊ cogitationū: ⁊ eramꝰ natura filij ire ſicut ⁊ ceteri.Supra enumerauit apoſtolus beneficia humano generiper chriſtū cōmuniter exhibita: hic apoſtolus cōmemorat eadē per comparationē ad eorū ſtatū preteritū. Status autē eoꝝ preteritus dupliciter ꝯſiderari poteſt. Primo quidē quantū ad ſtatum culpe. Secundo quantū adſtatū gentilitatis eoꝝ. Apoſtolus ergo duo facit. quia pͥmo cōmemorat beneficia quātū ad primū ſtatū eis exhibita. Secundo cōmemorat ea per comparationē ad ſtatum ſecūdū ibi. Propter quod memores eſtote ⁊c. Prima iteꝝ in duas. quia primo recitat apoſtolus ſtatū culpe ipſoꝝ. Secundo beneficiuꝫ gratie iuſtificationis ibiDeus autē qui diues eſt ⁊c. Prima iteꝝ in duas. qꝛ pͥmo cōmemorat ſtatū culpe quantū ad gentiles. Secūdoquantū ad iudeos ibi. In quibus ⁊ nos omnes ⁊c. Prima iteꝝ in duas. quia primo premittit beneficij generalitatē. Secundo ſubdit huius neceſſitatē ibi. Cum eſſetis mortui ⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ deus magnifice operatur in fidelibus ẜm operationē potentie virtutis eiusquā operatus eſt in chriſto: ⁊ hoc ꝙ ſuſcitauit illū a mortuis. ſcd̓m hanc ergo operationē ad huius operationisexemplū conuiuificauit nos vite ſcilicet gratie de mortepeccati. Oſee. 6. Uiuificauit nos poſt duos dies in dietertia ſuſcitabit nos ⁊c. Col̓. 3. Si conſurrexiſtis cū chriſto que ſurſum ſunt ⁊c. Neceſſitatē vero huius beneficijoſtendit cum dicit: Cum eſſetis mortui ⁊c̄. Ubi optimedeſcribit eoꝝ culpam. Primo quantū ad multitudinemquia cū eſſetis mortui ſcilicet morte ſpirituali que peſſima eſt. psͣ. Mors peccatoꝝ peſſima. Peccatū em̄ morsdicitur. quia per ipſum homo a deo qui eſt vita ſeparat̉.Iohan. 14. Ego ſum via veritas ⁊ vita. Mortui inꝙͣ indelictis ⁊ peccatis veſtris. Ecce multitudo. In delictisquidem quantū ad obmiſſa. psͣ. Delicta quis intelliget⁊c. Et peccatis quantū ad cōmiſſa in quibus aliquandoambulaſtis. Quod ideo dicit vt multitudinē peccatoꝝexaggeret. Nam aliqui ſi ad horā mortui ſunt in peccatis ⁊ in delictis. ceſſant tamē aliquando ⁊ peccare deſiſtunt. ſed iſti de malo in peius ꝓcedentes ⁊ ambulantesproficiebant. Simile habet̉ Phil̓. 3. Ml̓ti em̄ ambulātquos ſepe dicebā vobis: nunc autē ⁊ flens dico. Ier. 2.Ambulauerunt poſt vanitatē ſuā ⁊ vani facti ſunt. Secundo quantū ad cauſam que ponit̉ duplex. Vna ex ꝑtehuius mundi qui alliciebant̉ a rebus mundi. ⁊ quantuꝫad hoc dicit. Scd̓m ſeculū mundi huius id eſt ẜm ſecularem vitā rerū mundanaꝝ que vos alliciunt. r. Iohan. 2Si qͥs diligit mundū non eſt charitas patris in eo. Propter quod premittit. Nolite diligere mundū. Alia cauſa eſt ex parte demonū quibus ſeruiebant: de quibꝰ dicitur Sap. 14. Infandoꝝ idoloꝝ cultura omnis mali cau

ſa eſt ⁊ initiū. Et quantū ad hoc dicit. Et ſcd̓m principēpoteſtatis. Quā quidē cauſam deſcribit triplicit̓. Primo quidē quātum ad poteſtatē dicens: Scd̓m principepoteſtatis. id eſt poteſtatē exercentē. non ꝙ habeat eaꝫnaturaliter: cum nec dominꝰ nec creator ſit ex natura ſedinquantū dominat̉ hominibus qui ſe ei peccādo ſubijciunt. Iohan. 12. Nunc princeps huius mundi eijciet̉ foras. Et. 14. Uenit princeps huius mūdi ⁊ in me nō habet quicꝙͣ. Secundo quātum ad habitationē. quia aerꝭhuius id eſt qui habet poteſtatē in hoc aere caliginoſo.¶ Ubi ſciendum eſt ꝙ de iſtis demonibus duplex ē opinio apud doctores. Quidā em̄ dixerunt demones qͥ ceciderunt non fuiſſe de ſupremis ordinibus. ſed de īferioribus qui preſunt corporibus inferioribus. Conſtat autem totā creaturā corporalē adminiſtrari a deo miniſterio angelorū. Et hec eſt opinio Iohannis damaſceni ſcilicet ꝙ primus eoꝝ qui ceciderunt preerat ordini terreſtrium quod forte ſumptū eſt ex dicto platōnis qui ponebat quaſdā ſubſtantias celeſtes ſeu mundanas. Et ſcd̓mhoc exponentur hec ꝙ dicit aeris huiꝰ. id ē ad hoc creati vt preſiderent aeri huic. ¶ Alij vero volunt ⁊ meliusꝙ fuerint de ſupremis ordinibus ita ꝙ hoc quod dic̄ aeris huiꝰ ſit ad oſtendendū ipſum aerē eſſe habitationemipſoꝝ in penā eoꝝ. Vnde iudas in ſua canōica dicit. angelos vero qui non ſeruauerunt ſuū principatū ſed dereliquerunt ſuū domiciliū in iudiciū dei magni vincul̓ eternis ſub caligine reſeruauit. Ratio autē quare nō ſtatimpoſt eoꝝ caſum retruſi ſunt in infernuꝫ ſed dimittunt̉ inaere. eſt quia deus noluit ꝙ ipſis peccantibus eoꝝ creatio totaliter fruſtraretur. ⁊ ideo dedit eos hominibꝰ in exercitiū quo bonis preparent coronā: malis autē eternaꝫmortē. ⁊ quia vſqꝫ ad diē iudicij eſt nobis tempus belli⁊ merendi. ideo vſqꝫ tunc in aere permanebunt. poſt diem vero iudicij retrudentur in infernū. ¶ Aduertenduꝫetiā ꝙ vna littera habet ſpiritus: ⁊ ſic eſt gtī caſus ⁊ ponitur ſingulare pro plurali. Quaſi dicat ſpirituuꝫ. Alialittera habet ſpiritū ⁊ tunc eſt accuſatiui caſus. vt dicat̉ẜm principē ſpiritū id eſt qui princeps ē. ſpiritꝰ. ¶ Tertio ꝙͣtum ad operationē ibi cum dicit. Qui nunc operat̉in filios diffidentie id eſt in illos qui a ſe repellūt fructuꝫpaſſionis chriſti qui erant filij diffidentie Vel qꝛ de eternis non habent fidem nec ſpem ſalutis per xp̄m. Et in talibus princeps poteſtatis aeris huius libere operat̉ ducens eos quo vult. de quibus infra. 4. dicitur. Qui deſperantes ſemetipſos tradiderunt īpudicitie in operationem īmundicie. Vel diffidentie id eſt de quibus eis ē diffidendū id eſt qui ex malicia peccant. in quibꝰ princepshuius mundi etiā operat̉ ad nutū. De his em̄ qͥ ex ignorantia ⁊ infirmitate peccant nō eſt diffidenduꝫ nec in eisprinceps iſte operat̉ ad nutū. Sed contra. de nemine eſtdeſperandū ꝙͣdiu viuit. Reſpondeo dicēdū eſt ꝙ de aliquo poteſt eſſe duplex ſpes. Vna ex parte hominis. aliaex ꝑte diuine gratie. Et ſic de aliquo poteſt deſperari exꝑte ſua: de quo tamē deſperādū nō eſt ex ꝑte dei. ſic̄ deſperandū erat de lazaro iacente in ſepulchro ꝙ reſurgeⁱret ex ꝑte ſua: de quo tn̄ deſperandū nō erat ex ꝑte dei aquo reſuſcitatus eſt. De illis gͦ qͥ ex malicia ſunt multuꝫin peccatis dimerſi ſi attendatur eoꝝ virtꝰ deſperari pōt.psͣ. Infixus ſum in limo ꝓfundi ⁊ nō eſt ſubſtantia. Nōtamē ſi attendat̉ virtus diuina. De iſtis autē filijs diffidentie dicit̉ infra. 5. Nemo vos ſeducat inanibus verb̓.Propter hoc em̄ venit ira dei in filios diffidētie. ¶ Deinde cū dicit In qͥbus ⁊ nos omnes ⁊c. Cōmemorat apoſtolus ſtatū culpe ꝙͣtum ad iudeos: oſtendens eos om̄esin peccato fuiſſe ẜm illud Ro. 3. Cauſati ſumus iudeos⁊ grecos omnes ſub peccato eſſe. Attendenda eſt tamē

E