in epiſtolam ad Epheſios I

aīaꝫ ⁊ ꝙͣtū ad corpꝰ. Tūc em̄ erit corpꝰ ſpūale. 1. cor. 15.Seminat̉ corpꝰ aīale: reſurget corpꝰ ſpūale. Benediction inꝙͣ habita in celeſtibꝰ id ē in celo. Et hoc in chriſtoid eſt ꝑ xp̄m vel in chriſto operante. Ipſe em̄ eſt qui conformabit corpus humilitatis noſtre ⁊c. Phil̓. 3. Ualdeappetenda eſt benedictio hec. Et ratione efficientis: qꝛeſt qui benedicit. Et ratione materie qua nos benedicitEt ratione forme: qꝛ in om̄i benedictione ſpūali benedicit. psͣ. Ecce ſic benedicetur homo qui timet dominuꝫ.¶ Deinde cum dicit. Sicut elegit nos ⁊c. tangit̉ beneficium electionis: vbi cōmendat̉ electio iſta. qꝛ libera ibi.Sicut elegit nos in ipſo. qꝛ eterna ibi. Ante mundi cōſtitutioneꝫ. qꝛ fructuoſa ibi. Ut eſſemus ⁊c. qꝛ gratuita ibiIn charitate. Dicit ergo. ita benedicet nos non noſtrismeritis: ſed ex gratia xp̄i. ſicut elegit nos ⁊ gratis a maſſa perditionis ſeparandos p̄ordinauit nos in ipſo id eſtꝑ chriſtum. Io. 15. Non vos me elegiſtis: ſed ego elegivos ⁊c. Et hoc ante mūdi conſtitutionē id eſt ab eternoanteꝙͣ fieremus. Ro. 9. Cum nondum nati fuiſſent ⁊cͣ.Elegit inꝙͣ non qꝛ ſancti eſſemus: qꝛ nec eramus. ſed adhoc elegit nos vt eſſemꝰ ſancti virtutibꝰ ⁊ īmaculati avitijs. Utrūqꝫ em̄ facit electio ẜm duas ꝑtes iuſticie psͣ.Declina a malo ⁊ fac bonū. Sancti inꝙͣ in cōſpectu eiꝰid ē interius in corde vbi ipſe ſolus cōſpicit. 1. Reg. 16.Deus autem intue̓t̉ cor. Uel in conſpectu eius id eſt vteum inſpiciamus: qꝛ viſio eſt tota merces ẜm auguſtinūEt hoc fecit non noſtris meritis: ſed in charitate ſua velnoſtra que nos formaliter ſanctificat. ¶ Deinde cum dicit. Qui p̄deſtinauit ⁊c. ſubdit̉ tertium beneficiū ſcꝫ p̄deſtinationis in p̄ordinata aſſociatione cōmunis. Vbicirca p̄deſtinationē implicat ſex. Primo actum eternuꝫibi Predeſtinauit. Scd̓o temporale obiectuꝫ ibi. Nos.Tertio preſens cōmodū ibi. In adoptionē ⁊c. Quartofructum futurū ibi In idipſum. Quinto modū gratuitūibi. Scd̓m ꝓpoſitū ⁊c. Sexto effectū debitū ibi. In laudem glorie ⁊c. Dicit ergo. Qui ſcꝫ deꝰ p̄deſtniauit nosid eſt ſola gratia preelegit in adoptionē filioruꝫ id eſt vtaſſociaremur cuꝫ alijs filijs adoptionis in bonis que habituri ſunt. Ideo dicit in adoptionē filioruꝫ. Ro. 8. Nōem̄ accepiſtis ſpūm ſeruitutis iterum in timore: ſed accepiſtis ſpūm adoptionis filiorum. Et infra. Adoptioneꝫſiliorum expectantes. Quia vero illud qd̓ fit ignituꝫ: ꝑignem hoc oportet fieri: qꝛ nihil conſequit̉ ꝑtipationemalicuius niſi ꝑ id quod eſt ꝑ naturā ſuam tale. Ideo adoptionem filioꝝ oportet fieri ꝑ filium naturalem. ⁊ ideoaddit apoſtolꝰ. Per ieſum xp̄m. Et hoc eſt tertiū qd̓ tangitur in iſto beneficio ſcꝫ mediator alliciēs. Gal̓. 4. Miſit deus filium ſuū factum ex muliere factum ſub lege vteos qui ſub lege erant redimeret: vt adoptionem filiorūreciperemus. Et hoc in idipſum id eſt inquantū ei cōformamur ⁊ in ſpū ſeruimus. 1. Io. 3. Uidete qualē charitatem dedit nobis deus vt filij dei nominemur ⁊ ſimus.Et ſequit̉ ibidem. Et ſcimus quoniā cum apparuerit ſimiles ei erimꝰ. Ubi notandū eſt ꝙ duplex ē ſimilitudopredeſtinatoꝝ ad filium dei. Quedā imꝑfecta que eſt ꝑgratiam. ⁊ dicit̉ imꝑfecta Primo quidē quia ſolum eſtẜm reformationē anīe de qua Col̓. 3. Reformamini ſpiritu mentis veſtre ⁊ induite nouum hominē ⁊c̄. Secundo qꝛ etiaꝫ ẜm animā habet quandā imperfectionē. Exparte em̄ cognoſcimus vt dicit̉ .ī. corin. 13. Alia vero ſimilitudo erit perfecta que erit in gloria ⁊ quantū ad corpus. Phil̓. 3. Reformabit corpus humilitatis noſtre cōfiguratum ⁊c. Et ẜm animā. qꝛ cum venerit quod ꝑfectūeſt eua cuabit̉ quod ex parte eſt .1. corin. 13. Ꝙ ergo dicit apoſtolus ꝙ predeſtinauit nos in adoptionē filiorumpoteſt referri ⁊ ad imꝑfectam aſſimilationeꝫ filij dei que

habetur in hac vita ꝑ gratiam: ſed melius eſt ꝙ referat̉ad ꝑfectam filij dei aſſimilationem que erit in patria. dequa adoptione dicit̉ Ro. 8. Ingemiſcimus adoptioneꝫfiliorum dei expectantes. Cauſa predeſtinationis diuine nō eſt neceſſitas ex parte dei: nec debitum ex parte p̄deſtinatorum: ſed magis eſt ẜm ꝓpoſitum voluntatisſue. In quo quarto cōmendat̉ illud beneficium: quia examore puro ꝓueniens. qꝛ predeſtinatio ẜm rationem p̄ſupponit electionē: ⁊ dilectio dilectionē. Duplex tamēhic cauſa huius beneficij immenſi aſſignat̉. Una efficiens que eſt ſimplex dei voluntas ibi. Scd̓m ꝓpoſitū voluntatis ſue Ro. 9. Cuius vult miſeret̉: ⁊ queꝫ vult indurat Iac 1. Voluntarie enim nos genuit verbo veritatis ſue. Alia vero cauſa eſt finalis que eſt vt laudemus⁊ cognoſcamꝰ bonitatē dei que notat̉ ibi. In laudē glorie gratie ſue. Et hoc iterū eſt a quo cōmendat̉ iſtud excellens beneficium ſcꝫ ſeruitium ſibi conueniēs. Cauſaenim diuine predeſtinationis eſt voluntas mera dei. finis vero cognitio eius bonitatis. ¶ Unde notanduꝫ eſtꝙ dei voluntas nullo modo habet cauſam: ſed eſt pͥmacauſa omniū. Nihilominus tamē poteſt ei aliqua ratioaſſignari dupliciter ſꝫ. Uel ex parte volentis. ⁊ ſic quedam ratio diuine voluntatis eſt eius bonitas que eſt obiectum voluntatis diuine ⁊ mouet eam. Vnde ratio omnium eorum que deus vult eſt diuina bonitas. ꝓuer. 16Uniuerſa ꝓpter ſemetipſum operatus eſt deus. Ex parte autem voliti ratio diuine voluntatis poteſt eſſe aliqd̓eſſe creatū: ſicut duꝫ vult coronare petrum: qꝛ legittimecertauit. ſed hoc non cauſa volendi: ſed eſt cauſa ꝙ ita fiat. ¶ Sciendū tamē eſt ꝙ effectus ſunt ratio voluntatisdiuine ex parte voliti: ita ſcꝫ ꝙ effectus prior ſit ratio vlterioris. ſed tamē cum venitur ad primū effectum nō poteſt vltra aſſignari aliqua ratio illius effectus niſi voluntas diuina: puta deus vult hominē habere manū vt ſeruiat rationi. ⁊ hominē habere rationē. qꝛ voluit eum eēhominē. ⁊ hominē eſſe voluit ꝓpter perfectionē vniuerſi. Et quia hic eſt primus effectus in creatura non poteſtaſſignari aliqua ratio vniuerſi ex parte creature: ſꝫ ex ꝑte creatoris que eſt diuina voluntas. Ergo ẜm hunc modum nec p̄deſtinatiōis poteſt ex parte creature ratio aliqua aſſignari. ſed ſolum ex parte dei. Nam effectus predeſtinationis ſunt duo: ſcꝫ gratia ⁊ gloria. Effectuū aūtqui ad gloriam ordinant̉ poteſt quidē ex parte voliti aſſignari ratio ſcꝫ gratia. puta petrum coronauit quia legittime certauit. ⁊ hoc qꝛ fuit firmatus in gratia. ſed gratie que eſt primus effectus non poteſt aliqua ratio aſſignari ex parte hominis ꝙ ſit ratio p̄deſtinationis: quiahoc eſſet ponere ꝙ principium boni operis ſit in homine ex ſeipſo ⁊ non ꝑ gratiam quod eſt hereſis pelagianaque dicit pͥncipiuꝫ boni operis eſſe ex parte noſtra. Sicergo patet ꝙ ratio predeſtinationis eſt ſimplex dei volūtas. quod dicit apoſtolus ẜm ꝓpoſitum volūtatis ſue.¶ Qualiter autem intelligat̉ ꝙ deus omnia facit ⁊ vultꝓpter ſuam bonitatem. ſciendū eſt ꝙ aliqua operari ꝓpter fiuem poteſt intelligi dupliciter. Uel ꝓpter finemadipiſcendum. ſicut infirmus accipit medicinam ꝓpterſanitatem. Uel ꝓpter amorē finis diffundendi ſicut medicus operatur ꝓpter ſanitatem alteri cōmunicandam.Deus autē nullo exteriori a ſe bono indiget. ſcd̓m illudpsͣ. Bonorum meorum non indiges. Et ideo cum dicit̉ꝙ deus vult ⁊ facit omnia ꝓpter bonitatem ſuam: nonintelligit̉ ꝙ faciat aliquid ꝓpter bonitatem ſibi cōmunicandam. ſed propter bonitatem in alios diffundendaꝫ.Cōmunicat̉ autem diuina bonitas creature rationali ꝓprie. vt ipſa rationalis creatura eam cognoſcat. Et ſicom̄ia que deus in creaturis rationalibus facit creat ad

D iij