Explanatio ſancti Thome

laudem ⁊ gloria ſuam. ẜm illud Eſa. 43. Omnem quiinuocat nomen meum in gloriam meam creaui eum. vtſcꝫ cognoſcat bonitatem: ⁊ cognoſcendo laudet eam. Etideo ſubdit apoſtolus: In laudem glorie gratie ſue. ideſt vt cognoſcat quantū deus ſit laudandus ⁊ glorificandus. Non dicit autem. in laudem iuſticie. Nam iuſticiaibi locum habet vbi inuenit̉ debitū vel etiam redditur.qd̓ autem predeſtinat̉ ad vitam eternam non eſt debituꝫvt dictum eſt. ſed gratia pure gratis data. Nec ſolum dicit glorie: ſed addit gratie qͣſi glorioſe gratie que eſt gratia in qua oſtendit̉ magnitudo gratie que conſiſtit etiamin magnitudine glorie ⁊ in modo dandi. quia nullis meritis precedentibus: ſed adhuc immeritis exiſtentibuseam dat. Unde Ro. 5. Cōmendat autem deus ſuā charitatem in nobis. quoniam ſi cum adhuc peccatores eſſemus chriſtus pro nobis mortuus eſt ⁊cͣ. Et parū poſtCū inimici eſſemꝰ recōciliati ſumꝰ deo. Patet gͦ ꝙ p̄deſtinationis diuine nulla alia cauſa eſt nec eſſe pōt ꝙͣ ſimplex dei volūtas. Un̄ patet etiā ꝙ diuine volūtatis p̄deſtinantꝭ nō ē alia rō ꝙͣ diuīa bonitas filijs cōmūicāda.Lectio ſecunda.N qua gratificauit nos in dilectofilio ſuo in quo habemꝰ redemptioneꝫ per ſanguinem eius remiſſionē peccatoꝝ ſcd̓m diuitias gr̄e eius.Hic ponit apoſtolus quartum beneficium preſentis ſcꝫgratie. Circa quod facit duo. Primo tangit huiꝰ beneficij collationem. Secundo oſtendit conferendi modum⁊ conditionem ibi. In quo habemus redemptioneꝫ ⁊cͣ.Dicit ergo primo. Ego dico ꝙ predeſtinati ſumꝰ in adoptionem filiorū in laudem glorie gratie ſue. ⁊ dico gratiam in qua gratificauit nos ⁊c. Circa quod ſciendum ēꝙ idem eſt aliquid eſſe gratum alicui ⁊ eſſe dilectum ei.Ille enim eſt mihi gratus queꝫ diligo. Cum ergo deusdilexerit nos ab eternonam elegit nos ante mundi conſtitutionem in charitate ſicut dictum eſt. quomodo ergoin tempore gratificauit? Et dicendū eſt ꝙ illos quos abeterno in ſeipſo dilexit in tempore: ꝓut ſunt in naturisꝓprijs gratificat. ⁊ illud quidē quod ab eterno eſt factūnon eſt. quod vero in tempore eſt fieri dicit̉. Unde dicithic apoſtolus. Gratificauit id eſt gratos fecit ꝙ ſimus digni dilectione ſua. 1. Io. 3. Uidete qualem charitatē dederit nobis deus pater: vt filij dei nominemur ⁊ ſimus.Conſueuit autē diſtingui duplex gratia: ſcꝫ gratis dataque ſine meritis datur Ro. 11. Si autē gratia iam non ēex operibus: alioquin gratia iam non eſt gratia. Et gratia gratum faciens que nos facit deo gratos ⁊ acceptosde qua dicit̉ hic. Notandum eſt autem ꝙ aliqui diligūtur ꝓpter alium: ⁊ aliqui ꝓpter ſeipſos. Cum enim aliquem multum diligo: diligo illum ⁊ quicquid ad illumꝑtnet. nos autem a deo diligimur ſed non ꝓpter noſipſos. ſed in eo qui per ſeipſum dilectus eſt patri. Et ideoapoſtolus addit. In dilecto filio pro quo ſcꝫ nos diligitinquantū ſumus ei ſimiles. Dilectio enim fundat̉ ſuperſimilitudine. Unde dicit̉ Eccͣ. 13. Omne animal diligitſibi ſimile. Filius autem eſt per naturā ſuam ſimilis patri. Et ideo principaliter ⁊ per ſe dilectus eſt. ⁊ ideo naturaliter ⁊ excellentiſſimo modo eſt patris dilectꝰ. Nosautem ſumus filij ꝑ adoptionem inquantū ſcꝫ ſumus cōformes filio eius. Et ideo quandā participationē diuiniamoris habemus. Io. 3. Pater diligit filiū ⁊ omnia dedit in manu eius. qui credit in filium habet vitam eternam. Col̓. 1. Tranſtulit nos in regnum filij dilectionisſue. ¶ Deinde cum dicit. In quo habemus redemptio-

nem ⁊c. Ponit modum ipſius. Circa hoc autem duo facit. Quia primo proponit modum ex parte chriſti. Secundo ex parte dei ibi. Scd̓m diuitias gratie eius ⁊c.Ex parte xp̄i ponit duplicem modū. nam xp̄s ꝑ duo nosgratificauit. Sunt em̄ duo in nobis que repugnant gratificationi diuine. ſcꝫ peccati macula: ⁊ pene noxa. Et ſicmors repugnat vite. peccatum auteꝫ repugnat iuſticie:ita vt ꝑ hoc elongati a dei ſimilitudine deo grati non eſſemus. Sed ꝑ xp̄m nos gratificauit. Primo quidē ablata pena. ⁊ quantū ad hoc dicit ꝙ in xp̄o habemus redēptionem ſcꝫ a ſeruitute peccati. 1. Pe. 1. Non em̄ auro⁊ argēto redempti eſtis: ſed precioſo ſanguine ⁊c. apoc.5. Redemiſti nos deo in ſanguine tuo. Secundo dicimur redempti: qꝛ a ſeruitute in qua ꝓpter peccatū detinebamur: nec ꝑ nos plene ſatiſfacere poteramus ꝑ xp̄mliberati ſumus: qꝛ moriendo ꝓ nobis ſatiſfecit deo patri⁊ ſic abolita eſt noxa culpe. Vnde dicit. In remiſſioneꝫpeccatorum. Io. 1. Ecce agnus dei: ecce qui tollit peccata mundi. Luc̄. vltimo. Oportebat xp̄m pati ⁊ reſurgere a mortuis die tertia ⁊ predicari in nomine eius penitētiam ⁊ ręmiſſionem peccatorū. ¶ Modus autē ex partedei ponit̉ cum dicit. Scd̓m diuitias. ⁊c. Quaſi dicat ꝙdeus gratificans nos non ſolum culpam remiſit nobis:ſed filium ſuum dedit qui ꝓ nobis ſatiſfecit. fuit ex ſuꝑabūdanti gratia qua voluit ꝑ hoc honorem humane nature conſeruare: dum quaſi ꝑ iuſticiam homines a ſeruitute peccati ⁊ mortis voluit liberare ꝑ mortem filij ſui.Et ideo dicit. Scd̓m diuitias gratie eius. Quaſi dicat.Hoc ꝙ redempti ſumus ⁊ gratificati ſumus ꝑ ſatiſfactionem filij eius fult ex abūdanti gratia ⁊ miſericordia ꝓut immeritis tribuit̉ miſericordia ⁊ miſeratio. Hec autēque dicta ſunt proſecuti ſumus ẜm expoſitionem gloſe.que quidem expoſitio videt extorta: quia idem continetur in vno quod in alio. Nam idem eſt dictū elegit nos:⁊ predeſtinauit nos. Et idem dicit̉ ꝑ hoc ꝙ dicit. vt eſſemus ſancti ⁊ immaculati. Et ꝑ hoc ꝙ dicit in adoptionem filiorum. Propter qd̓ ſciendum eſt ꝙ eſt conſuetudo apoſtoli vt cum loquit̉ in aliqua difficili materia queimmediate ſequunt̉ ſunt premiſſorum expoſitio. nec eſtibi inconculcatio verborum: ſed expoſitio. ⁊ hunc modū ſeruat hic apoſtolus. Vnde ſeruato eodem verboruꝫpondere aliter a principio diuidamus ⁊ dicamꝰ ꝙ parsiſta. Benedictus deus ⁊c. diuidit̉ primo in tres partes.quia apl̓us pͥmo reddit gratiarū actionē ibi. Bendictusdeus ⁊c. Secundo recitat omniū beneficiorū ſimul largitionē ibi. Qui benedixit nos in om̄i benedictione ſpirituali ⁊c. Tertio ponit diuinorū beneficioꝝ in ſpeciaaꝑtam expreſſionem ibi. Sicut elegit ⁊c. Et hec diuidit̉in duas partes. qꝛ primo beneficia diſtincte exprimit.Secundo ea exponit ibi. Qui predeſtinauit nos ⁊c. Explicat autē beneficia Primo quantū ad electionē. Secūdo quantū ad ea que ſequunt̉ ibi. Vt eſſemꝰ ſancti ⁊c̄Exponit autē pͥmo de electione. Eſt em̄ duplex electio.ſcꝫ preſentis iuſticie Io. 6. Rōne duodecim vos elegi?⁊ vnus ex vobis diabolus eſt. Et de hac apl̓us nō intendit hic. qꝛ iſta non fuit ante mundi conſtitutionē. ⁊ ideoſtatim manifeſtat de qua intelligit: qꝛ ſcꝫ de eterna predeſtinatione ꝓpter qd̓ dicit. Predeſtinauit nos ⁊cͣ. Etqꝛ dixit in xp̄o ſcꝫ vt xp̄o eſſemus ſimiles ⁊ conformesẜm ꝙ adoptamur in filios. ideo ſubdit. In adoptione filiorū ꝑ ieſum xp̄m. Hoc vero ꝙ dixit. In charitate exponit cū dicit. In qͦ habemus redemptionem ꝑ ſanguinemeius. Quaſi dicat. Nos habemus ⁊c. Quod vero dicitEt immaculati exponit cū dicit. In remiſſionē peccatorum. Hoc vero ꝙ dicit. In conſpectu eius. exponit dcens. In laudē glorie gratie ſue.