Prologus in epiſtolam ad Epheſio

gloriantes: qꝛ nō niſi in xp̄o gloriant̉. pax inquā qua qͥetent̉ ⁊ ꝑficiant̉ in bono. Pax em̄ eſt tranquillitas mentis. Can̄. 8. Exquo facta ſum coram illo quaſi pacē repperiens. Col̓. 3. Pax xp̄i exultet in cordibus veſtris inqͣ ⁊c. Et miſericordia ꝑ quā liberent̉ a peccatis. Tren̄.3. Miſericordie dn̄i ꝙ non ſumus conſumpti. Sap̄. 4.Gratia dei ⁊ miſericordia in ſanctos eius ⁊ reſpectus inelectos illius. Qui ſunt ſcꝫ ſunt iſrael. Ro. 2. Nō em̄ qͥin manifeſto iudeus. Ille ergo eſt iſrael dei qͥ eſt ſpūalit̓iſrael coram deo. Io. I. Ecce vere iſraelita in quo dolusnon eſt. Ro. 9. Non em̄ om̄es qͥ ſunt ex iſrael hi ſunt iſraelite ⁊cͣ. ſed qͥ filij ſunt ꝓmiſſionis exiſtimant̉ in ſemine. Vnde ⁊ ipſi gentiles facti ſunt iſrael dei ꝑ mētis rectitudineꝫ. Iſrael rectiſſimus interp̄tat̉ Gen̄. 32. Iſraelerit nomen tuum ⁊c. ¶ Conſequēter cum dicit. Decetero nemo mihi ⁊c. monet vt deſiſtant a ſui moleſtatione.Et pͥmo ponit āmonitionē. Secūdo rationē eiꝰ aſſignatibi Ego eī ſtigmata. Dicit gͦ. De cetero nemo ⁊c. qd̓ pōtdupl̓r exponi. Uno mō vt decetero accipiat̉ ī vi vniꝰ dictionis vt ſit fenſus. Decetero id eſt āmodo. Alio mō vtaccipiat̉ in vi duaꝝ dictionū vt ſit ſenſus. de reſiduo nemo ⁊c. Quaſi dicat. ego glorior tm̄ in cruce: de omnibꝰalijs nemo mihi moleſtus ſit. qꝛ ego de nullo curo. Sꝫpͥma melior eſt. Ꝙ autē dicit. Nemo mihi moleſtus ſitpoteſt referri ad pſeudo qui moleſti erant apl̓o mouendoqueſtiones et murmurando de obſeruantijs legalibus.psͣ. Ego dum mihi moleſti eſſent ⁊c. Uel poteſt referriad auditores non recte ſentientes vt dicat̉. Nemo mihimoleſtꝰ ſit .i. nullus auditor exhibeat ſe mihi talē vt rurſum in eo neceſſitatem habeā laborandi. ſcꝫ aliter ſentiendo ꝙͣ doceam. ¶ Rationē aūt horum aſſignat dicens:Ego em̄ ſtigmata ⁊c. Stigmata em̄ ꝓprie ſunt quedamnote impreſſe alicui cum ferro candenti. ſicut cum ſeruab aliquo dn̄o ſignat̉ in facie vt nullus eum ſibi vendicet: ſed quiete dimittat dn̄o ſuo. cuius ſtigmata portat.Hoc etiaꝫ mō apl̓s dicit ſe ſtigmata dn̄i portare qͣſi inſignitus ſit vt ſeruꝰ xp̄i. Et hoc qꝛ portabat inſignia paſſionis xp̄i patiens ꝓ eo multas tribulationes in corporeſuo. ẜm illud. 1. Re. 2. Chriſtus paſſus eſt ꝓ nobis vobis relinquens exemplū ⁊cͣ. 2. corin. 4. Semꝑ mortificationē dn̄i ieſu in corpore noſtro circumferentes ⁊c. Etẜm hoc dupliciter poteſt continuari ad premiſſa. Unomodo vt dictum eſt. Nemo mihi moleſtus ſit: nam egoporto inſignia dn̄i noſtri ieſu xp̄i in corꝑe meo. ⁊ ſic nullus ſuꝑ me ius habet niſi xp̄s. Alio modo. Nemo mihi⁊c. qꝛ ego habeo multos alios conflictus ⁊ ſtigmata q̄ inꝑſecutionibꝰ quas patior me moleſtant. ⁊ graue eſt addere afflictioneꝫ afflicto. Vnde conquerit̉ Iob. 16. Conſcidit me vulnere ſuꝑ vulnꝰ. Sꝫ pͥma melior eſt. ¶ Implorat autē auxiliuꝫ gratie dei dicens. Gratia dn̄i noſtriieſu ⁊c. ꝑ quam predicta implere poſſitis ſit cum veſtroid eſt cum ratione veſtra: vt veritatem intelligatis. Velcum ſpū veſtro quo ſcꝫ debetis legem obſeruare. et noncarnaliter. Ro. 8. Non em̄ accepiſtis ⁊cͣ.¶ Explicit aurea expoſitio doctorꝭ angelici ſancti Thome de aquino ordinis fratrū p̄dicatorū in epiſtolam ſanctiſſimi Pauli apl̓i ad galathas.

Incipit ſolennis explanatio eiuſdem ſanctiſſimi doctorꝭ Thome de aquino ordinisfratruꝫ predicatorū in epiſtolā eiuſdē apl̓iſancti Pauli ad Epheſios.Do ConAimaui columnas eius. psͣ. Sicut dicit ſapiens: Non minoreſt virtus ꝙͣ querere parta tueri. Ideo non īmerito cōmendatur apoſtolꝰ: qꝛ ⁊ ſi epheſios in fide nō fundauit: tn̄ fundatos in fide confirmauit: vtpſe loquens de eccleſia epheſioꝝ vere poſſit dicere: Ego cōfirmaui columnas eius.Ego videlicet iſraelita natione: chriſtianꝰ religiōe: apoſtolꝰ dignitate. Iſraelita dico natiōe. Nam ⁊ ego iſraelita ſum ex ſemine abra de tribu benimin. 2. Corin. 11.Item chriſtianus religione Gal̓. 2. Ego em̄ ꝑ legē mortuus ſum legi vt deo viuā: xp̄o confixus ſum cruci. viuoego iam non ego: viuit vero in me xp̄us. Ꝙ autē nuncviuo in carne in fide viuo filij dei. Item apoſtolꝰ dignitate .1. corin. 15. Ego ſum minimus apl̓oꝝ. De his tribꝰ2. corī. 11. Iſralite ſunt ⁊ ego. Semen abrae ſunt ⁊ ego.miniſtri xp̄i ſūt ⁊ ego. vt minꝰ ſapiēs dico plꝰ ego. Talisdebꝫ eē p̄dicator ſapīe ſalutarꝭ ſcꝫ iſraelita qͦ ad ꝯtemplationē dei. chriſtianus qͦ ad religionē fidei. apl̓us quo adauctoritatem officij. Ego gͦ iudeus ꝑ ſcripturā querensdeum ꝑ fidem: apl̓us dei ꝑ imitationē ꝯfirmaui. ⁊c̄. Cōfirmaui ne a fide vacillaret: ſicut artifex ꝯfirmat edificiūne cadat. Un̄ dictū eſt petro Luc. 22. Et tu aliqn̄ conuerſus cōfirma fratres tuos. Qd̓ fecit paulus. Vnde eicōpetit illd̓ Iob. 4. Uacillātes ꝯfirmauerūt ẜmōes tui:Ne p̄ſeudo timerent: ſicut epiſcopꝰ cōfirmat puerū ad roburꝯtra puſillaminitatē. Un̄ dictū ē d̓ dauid ī psͣ. Inueni dauid ſeruū meum: oleo ſancto meo vnxi eum. manꝰem̄ mea auxiliabit̉ ei. ⁊ brachiū meū confortabit eum nihil ꝓficiet inimicus in eo. ⁊c. psͣ. Verbo dn̄i ꝑ paulumſcripto: celi id eſt epheſij firmati ſunt ⁊c. ſcꝫ ne premiumglorie amitterent ſicut prelatus vel princeps confirmatdonū ne poſtea auferat̉. psͣ. Me autē ꝓpter innocentiāſuſcepiſti ⁊ confirmaſti me in conſpectu tuo ineternum.Has confirmationes petebat pſalmiſta dicens: Confirma hoc deus qd̓ operatus es in nobis ⁊c. Has ꝓmittebat apoſtolus. 2. theſſal̓. vltimo. Fidelis autē deus eſtqui cōfirmabit vos ⁊ cuſtodiet a malo. Ego ergo confirmaui columnas eius id eſt fideles eccleſie epheſiorū. Fideles em̄ eccleſie dicunt̉ columue: qꝛ debēt eſſe recti erecti ⁊ fortes. Recti ꝑ fidem. erecti ꝑ ſpem. fortes ꝑ charitatem. Recti ꝑ fidem: fides em̄ oſtendit rectam viam veniendi ad patriam. Vnde ſignificat̉ ꝑ columnā nubis dequa. Exo. 13. Dn̄s autē precedebat eos ad oſtendendaꝫviā ꝑdiē in colūna nubis. Fides em̄ ad modū nubis habet obſcuritatem: qꝛ cum enigmate diſſolutionē: qꝛ euacuat̉: humiditatē qꝛ excitat ad deuotionē. Recti ꝑ ſpemSpes enim dirigit ad ſuperna. Unde ſignificat̉ ꝑ colūnam fumi de qua dicit̉ Iudic. 20. Uiderūt quaſi columnam fumi de ciuitate aſcendenteꝫ. Spes enim ad modūfumi ex igne id eſt ex charitate ꝓuenit: in altum aſcēditin fine deficit id eſt in gloria. Fortes ꝑ charitatē. Fortisem̄ eſt vt mors dilectio vt dicit̉ Can̄. 8. Unde ſignificat̉per columnā ignis qui omnia conſumit. de quo ſap̄. 18.Ignis ardentem columnā ducem habuerūt ignote vie.Sicut em̄ ignis illuminat diaphana. examinat metalla.

D ij