in epiſtolam ad Galathas. VI.

uerantiam. qꝛ non ad horam tantū ſed ſemꝑ debemꝰ benefacere. qd̓ quidem poteſt referri ad ea que dicta ſuntſcꝫ ad ſuperiores ⁊ ad equales ⁊ ad inferiores. quaſi dicat. Quicūqꝫ ſumꝰ ſiue prelati erga ſubditos: ſiue equales erga eqͣles. ſiue ſubditi erga prelatos bonū facientesnon deficiamus ſcꝫ in bene operando: qꝛ non deficiemꝰin metendo. Ecc̄. 9. Quodcumqꝫ poteſt manus tua facere inſtanter operare. .1. corin. 15. Stabiles eſtote ⁊ immobiles. Et merito non eſt deficiendū: qꝛ expectamꝰ remuneratiorem eternam ⁊ indeficientem. Unde ſubdit.Tempore enim ſuo metemus indeficiētes. Unde dicitAuguſtinus. Si homo non impoſuerit finem operi necdeus imponet remunerationi. Math̓. 25. Ibunt hi advitam eternam. Sed nota ꝙ dicit. Tempore ſuo quiaſicut agricola non ſtatim de illo quod ſeminat fructumcolligit: ſed tēpore congruo. Iac. vltīo. Agricola expectat glorioſuꝫ fructū t̓re patienter ferens donec accipiattemporaneū ⁊ ſerotinum. ⁊cͣ. De iſta meſſione dicit̉. 2.corin. 9. Qui ſeminat in benedictionibꝰ de benedictionibus ⁊ metet vitā eternā. ¶ Deinde cū dicit. Ergo dūtempus habemus ⁊c. monet ad miniſtrandū cōmuniterdicens. Quia metemus non deficientes. Ergo dū tempus habemus id eſt in hac vita que eſt tempus ſeminandi Io. 9. Me oportet operari opera eius qͥ miſit me donec dies eſt venit nox. ⁊c. Ecc̄. 9. Quodcūqꝫ poteſt manus tua facere inſtanter oꝑare: qꝛ nec opus nec ratio necſcientia nec ſapientia erūt apud inferos quo tu ꝓperas.Dum inquā illud habemꝰ operemur bonū ⁊ hoc ad oēsſcꝫ homines qui iuncti ſunt nobis in diuina ſimilitudine inquantum omnęs ad imaginē dei facti ſumus. Sedcontra Ecc̄. 12. dicit̉. Da iuſto ⁊ ne recipias peccatoorē.Non ergo debemus operari bonum ad omnes. Reſpondeo. dicendum eſt ꝙ in peccatore duo ſunt: natura ſcꝫ ⁊culpa. Natura quidē eſt in eo amāda et ſuſtentāda etiāinimici. Mat. 5. Diligite inimicos vr̄os ⁊c. Culpa vero in eo eſt expellenda. Sic ergo dictū eſt. Da iuſto ⁊c.vt ſcꝫ peccatori non ideo benefacias: qꝛ peccator eſt: ſedqꝛ homo. Unde auguſtinus. Non ſis ad iudicanduū remiſſus nec ad ſubueniendū inhumanus. Perſequamurergo in malis ꝓpriaꝫ iniquitatē: miſereamur in eiſdē cōmunē conditionē. ¶ Sed qꝛ non poſſumus om̄ibus benefacere ordinem benefaciendi ſubdit dicens: Maximeaūt ad domeſticos fidei qui ſcꝫ magis nobis iungunturſcꝫ non ſolum natura: ſed etiā fide ⁊ gratia. Eph̓. 2. Nōeſtis hoſpites ⁊ aduene: ſed eſtis ciues ⁊c. ergo omnibꝰimpendenda eſt miſeri cordia. ſed preponendi ſunt iuſtiqͥ ſūt ex fide. qꝛ. 1. Ti. 5. dicit̉. Qui ſuorū maxīe domeſticorum curam non habet: fidem negauit ⁊ eſt infideli deterior. ¶ Sed dubitat̉ hic vtrum liceat plus vnum diligere ꝙͣ alium. Ad quod ſciendū ꝙ amor poteſt dici maior vel minor dupl̓r. Uno mō ex obiecto. Alio mō ex intenſione actus. Amare em̄ aliquē eſt velle ei bonū. Poteſt ergo aliquis aliū magis alio diligere. aut qꝛ vult eimaius bonum qd̓ eſt obiectum dilecionis. aut qꝛ magisvult ei bonum id eſt ex intenſiori dilectione. Quantū gͦad primū omnes equaliter debemus diligere. qꝛ omnibus debemꝰ velle bonū vite eterne. Sed quantū ad ſecundum non oportet ꝙ omnes equaliter diligamus: qꝛcuꝫ intenſio actus ſequat̉ principiū actionis: dilectionisautē pͥncipium ſit vnio ⁊ ſimitudo: illos intenſius ⁊ magis debemus diligere qui ſunt nobis magis ſimiles etvniti.Lectio tertia.Idete qualibus litteris ſcripſi vobis mea manu. Quicūqꝫ enim vo

lunt placere in carne: hi cogunt vos circumcidi: tantum vt crucis chriſti ꝑſecutionemnon patiant̉. Neqꝫ em̄ qui circumcidunt̉ legem cuſtodiunt. ſꝫ volunt vos circūcidi: vtin carue veſtra glorient̓.Poſtꝙͣ apoſtolus monuit galathas qualiter ſe habeantad homines rectos ⁊ iuſtos: hic docet quomodo ſe habeant ad hereticos ⁊ puerſos. Et pͥmo inſinuat modū ſcribendi monitionē. Secūdo ipſam monitionē ſubiungit.ibi. Quicūqꝫ em̄ ⁊c. Circa primū ſciendū eſt ꝙ cōſuetudo erat apud hereticos deprauādi ⁊ falſificandi ſcripturas canonicas necnon ⁊ ꝑmiſcendi aliqua eoruꝫ que hereſim ſapiant. ꝓpter hoc conſuetudo fuit ab apl̓o ſeruata ꝙ qn̄ aliqͣ ꝯtra eos ſcribebat in fine lr̄e aliqͣ ſcriberetvt deprauari nō poſſet. ⁊ ita innoteſceret eis de eius cōſcientia ꝓceſſiſſe ſicut .. corin. vltimo dicit. Salutatiomnea manu pauli. Totamem̄ epiſtolā ꝑ alium eo dictante ſcribi faciebat et poſtea in fine aliqͥd ꝓpria manu addebat. Et ẜm hūc modū ea que ſequunt ab iſto loco ſcripſit paulus manu ꝓpria. Unde dicit. Uidete qualibuslr̄is ſcripſi vobis manu ꝓpria: vt ſcꝫ predicta firmiꝰ teneatis: vt ſcientes a me hanc epl̓am miſſam magis obediatis. Sic ergo prelati debent ꝓpria manu ſcribere vtqd̓ docent verbo ⁊ ſcripto oſtendant exemplo. Ideo dicitur Eſa. 49. In manibꝰ id eſt in operibꝰ meis deſcripſi te ⁊c. Exo. 32. dicit̉ de moyſe. ꝙ deſcendit portansduas tabulas lapideas ſcriptas digito dei. ¶ Monitionem aūt ſubiungit dicens: Quicūqꝫ em̄ placere volunt⁊cͣ. Et pͥmo apꝑit ſeducentiū intentionē. Secūdo oſtendit ſuam intentionē eis eſſe contrariā. ibi. Mihi aūt abſit gloriari ⁊c. Tertio ſubdit ſuam āmonitionē ad ſubditos ibi. Quicūqꝫ hanc regulā ⁊cͣ. Circa pͥmū duo facit.Primo apperit ſeducentiū malaꝫ intentionē. Secundoꝓbat qd̓ dicit ibi. Neqꝫ em̄ circumciſionē ⁊cͣ. Circa primū ponit vnum factum ⁊ duas intentiones adinuice ordinatas. Factū aūt erat iſtoꝝ qui circūciſionē inducebāt⁊ ex hoc duo intendebant. Unū ꝓpter aliud ſcꝫ vt placerent inde iudeis ex hoc ꝙ carnales obſeruantias legisit nroducebant in eccleſia gentium: ⁊ hoc eſt quod dicit.Quicūqꝫ volūt placere ſcꝫ iudeis infidelibꝰ: in carne ideſt in carnalibus obſeruantijs: hi cogunt vos circumcidi. non coactione abſoluta: ſed quaſi ex conditione dicētes. Quia niſi circūcidamini non poteritis ſalui fieri. vthabet̉ Act̉. 15. Intendebant autē ex hoc vlterius quandam ſecuritateꝫ habere. Iudei em̄ ꝑſequebant̉ diſcipulos xp̄i ꝓpter p̄dicationē crucis .i. corin. 1. Nos autē p̄dicamus chriſtū crucifixum. ⁊c. Et hoc qꝛ ꝑ predicationem crucis euacuabant̉ legalia. Nā ſi apl̓i ſimul cū cruce xp̄i p̄dicaſſent debere ſeruari legalia: nullam ꝑſecutionem iudei apl̓is intuliſſent. Un̄ dicebat ſupra. 5. Egoautē fratres ſi adhuc circumciſioneꝫ p̄dico: quid adhucꝑſecutionem patior. ⁊c. Vt ergo non haberent ꝑſecutionem a iudeis: inducebāt circūciſionē. Et ideo dicit. Etetiam hoc ꝓpter hoc tantū faciunt: vt crucis xp̄i ꝑſecutionem non patiant̉ que ſcꝫ ꝓ cruce xp̄i infert̉. Uel hocetiā faciebant ad vitandam ꝑſecutionē non ſolum iudeorum: ſed etiam gentiliū infidelium. Nam romani imperatores Gaius ceſar ⁊ Octauianus auguſtus ꝓmulgauerunt leges vt iudei vbicūqꝫ eſſent ꝓprio ritu ⁊ ꝓprijscerimonijs deſeruirent. Et ideo quicūqꝫ in chriſtum credebat ⁊ circumciſus non erat ꝑſecutionibus tam gentilium ꝙͣ iudeorum fiebat obnoxius. Vt ergo non inquietarent̉ de fide chriſti et in quiete viuerent: cogebāt eoscircumcidi ẜm ꝙ habet̉ in gloſa. ¶ Sed qꝛ poſſent dice

L