Explanatio ſancti Thome

in libertatem. quid eſt ꝙ modo dicit ſeruite inuiceꝫ. Adquod dicendum eſt ꝙ hoc exigit charitas vt inuicem ſeruiamus ⁊ tamē libera eſt. Sciendū eſt tamē ꝙ ſicut philoſophus dicit: liber eſt qui eſt tauſa ſui. ſeruus autemeſt cauſa alterius vel vt mouentis vel vt finis. quia ſeruꝰnec a ſe mouet̉ ad opus. ſed a domino ⁊ ꝓpter vtilitateꝫdomini ſui. Charitas ergo quantū ad cauſam mouenteꝫlibertatem habet. quia a ſe ꝯperat̉. 2. corin. 5. Charitaschriſti vrget nos ſpontanee ſcꝫ ad operandū. Seruus autem eſt cum poſtpoſitis ꝓprijs vtilitatibus acomodat ſevtilitatibus proximoꝝ. ¶ Conſequenter cum dicit. Omnis lex ⁊cͣ. exponit que dixit. ⁊ primo de dilectionē. Secundo de libertate non danda in occaſionem carnis ibi.Spiritu ambulate ⁊cͣ. Circa primuꝫ monet ad charitatēſectandam. Primo ꝓpter vtilitateꝫ quā conſequimur inimpletione. Secundo ꝓpter damnū charitatis neglecteqd̓ incurrimus ibi. Ꝙ ſi inuicem ⁊c. Vtilitas autē quaꝫcōſequimur in impletione charitatis maxima eſt. quia inea implemꝰ totā legē. Et iō dicit. Oīs em̄ ⁊c. qͣſi dicat.Ideo charitas eſt habenda. quia om̄is lex in vno ſermone implet̉ ſcꝫ in vno precepto charitatis Ro. 13. Qui diligit proximū legeꝫ impleuit. Et in eodem capitulo dicitur. Plenitudo legis eſt dilectio. Et ideo dicit. 1. Ti. 1.Finis precepti eſt charitas. Sed contra. qꝛ dicit̉ Mat.12. In his duobus mādatis ſcꝫ de dilectione dei ⁊ ꝓximi tota lex pendet ⁊ ꝓphetę. Non ergo in vno preceptotantum implet̉. Reſpondeo. dicendum eſt ꝙ in dilectione dei includit̉ dilectio ꝓximi. 1. Io. 4. Hoc mandatumhabemus a deo vt qui diligit deum diligat ⁊ fratrem ſuum. Et econuerſo ꝓximū diligimus ꝓpter deum. impletur ergo tota lex in vno precepto charitatis. Preceptaenim legis reducunt̉ ad illud preceptum. Nam om̄ia precepta vel ſunt moralia vel cerimonialia vel iudicialia.Moralia quidem ſunt precepta decalogi quorum triapertinēt ad dilectionem dei. alia ſeptem ad dilectionemproximi. Iudicialia autem ſunt vt quicūqꝫ furat aliquidreddat quadruplum. ⁊ his ſimilia que ſimiliter ad dilectionem proximi pertinēt. Cerimonialia vero ſunt ſacrificia ⁊ huiuſmodi que reducunt̉ ad dilectionem dei. Etſic patet ꝙ omnia in vno precepto charitatis implenturDiliges proximū tuū ſicut teipſum. ⁊ eſt ſcpͥtum Leuit.19. Dicit autem ſicut teipſum non quantū teipſum. quiahomo ẜm ordinem charitatis magis debet ſe diligere ꝙͣalium. Exponitur autem tripliciter. Uno modo vt referatur ad veritatem dilectionis. Amare enim eſt velle bonum alicui. Et ideo dicimur amare aliquem cui volumꝰbonum. ⁊ etiam bonum illud quod ei volumus: ſed diuerſimode. quia cum volo bonum mihi me diligo ſimpliciter propter me. bonum autem illud quod mihi volo diligo non propter ſe ſed propter me. Tunc ergo diligo proximū ſicut meipſum id eſt eodē modo qͦ meipſum qn̄ volo ei bonum propter ſe. non quia eſt mihi vtilis vel delectabilis. Secundo modo vt referat̉ ad iuſticiaꝫ dilectionis. Unaqueqꝫ enim res eſt illud quod potiſſimum eſt inea. potiſſimū autē in in homine eſt intellectus et ratio. ille ergo diligit ſe qui vult ſibi bonum intellectus ⁊ rationis. Tunc ergo diligis proximum ſicut teipſum quādovis ei bonum intellectus ⁊ rationis. Tertio modo vt referatur ad ordinem ſcilicet vt ſicut te diligis propter deum: ita ⁊ proximum propter ipſum diligas ſcilicet vt addeum perueniat. ¶ Conſequenter cum dicit. Ꝙ ſi inuicem ⁊c. inducit ad charitatem ſectandam ex damno: qd̓incurrimus ſi eam negligamus. Vbi loquitur galathisadhuc quaſi ſpiritualibus abſtinens a commemorationemanifeſtorum inuidorum: ⁊ eorum quę minora videntur

mentionem facit ſcꝫ de vitijs lingue. Et ideo dicit. Ꝙ fiinuicem ⁊c. Quaſi dicat. In dilectione omnis lex impletur. ꝙ ſi vos inuicem mordetis id eſt in parte famam proximo detrahendo aufertis. qui enim mordet non totumaccipit: ſꝫ partē. Et comeditis id eſt totā famā aufertis extotaliter detrahendo confunditis. Nam qui comedit totum abſorbet. Iac. 4 Nolite detrahere alterutrum frēsmei ⁊c. Si ita inquā charitatem negligitis videte damnum quod imminet vobis ſcilicet ꝙ ad inuicem cōſumamini. Phil̓. 3. Uidete canes videte malos operarios ⁊c.Eſa. 49. Et vane fortitudinem meam conſumpſi ⁊cͣ. Nāſicut Auguſtinus dicit. Vitio contentionis ⁊ inuide pernicioſa iurgia inter homines nutriunt̉: quibus conſumitur ſocietas ⁊ vita.Lectio quarta.Ico aūt in chriſto. Spiritu ambud Alate et deſideria carnis non perfici3etis. Caro enim concupiſcit aduerſus ſpiritum: ſpiritus autem aduerſus carnem. Hec em̄ ſibijnuicem aduerſant̉: vt nonquecūqꝫ vultis illa faciatis.Poſtꝙͣ apoſtolus manifeſtauit in quo conſiſtit ſtatus ſpiritualis: qꝛ ſcilicet in charitate: conſequōter hic agit decauſa ſtatus ſcilicet de ſpirituſancto. quē dicit eſſę ſequēdum. Vbi ponit triplex beneficium ſpirituſſancti. Quorum primum eſt liberatio a ſeruitute carnis. Secundumeſt liberatio a ſeruitute legis. Et tertium eſt collatio vite ſeu ſecuritas a damnatione mortis. Secundum ibi.Ꝙ ſi ducimini ⁊c. Tertium ibi. Si ſpiritu viuimus ⁊cͣ.Circa primum duo facit. Primo ponit primum beneficium ſpiritus. Secundo beneficij neceſſitatem oſtenditibi. Caro em̄ ⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ debetis per charitatem ſpiritus inuicem ſeruire. quia nihil prodeſt ſinecharitate. Sed hoc dico in chriſto id eſt per fidem chriſti. Spiritu ambulate id eſt mente et ratione. Quādoqꝫenim mens noſtra ſpiritus dicitur ſcd̓m illud Ephe. 4.Renouamini ſpiritu mētis veſtre. et. 1. Corin. 4. Pſallam ſpiritu pſallaꝫ et mente. Uel ſpiritu ambulate id eſtſpirituſancto proficite bene operando. Nam ſpirituſſanctus mouet ⁊ inſtigat corda ad bene operandum. Ro. 8Qui ſpiritu dei aguntur ⁊cͣ. Ambulandum eſt ergo ſpiritu id eſt mente vt ipſa ratio ſiue mens legi dei concordet. vt dicitur Roma. 7. Sed ſpiritus humanus per ſevanus eſt ⁊ niſi regatur aliunde fluctuat hac atqꝫ illac vtdicitur Eccͣ. 34. Et ſicut parturientis cor tuuꝫ fantaſiaspatitur: niſi ab altiſſimo fuerit emiſſa viſitatio ⁊c. Vndede quibuſdam dicitur Ephe. 4. Ambulant in vanitateſenſus ſui. ⁊c. Non ergo perfecte ſtare poteſt ratio humana niſi ſcd̓m ꝙ ē recta ſpū diuīo. Et ideo dicit apoſtolus. Spiritu ambulate id eſt per ſpiritumſanctum regētem ⁊ ducentem quem ſequi debemus ſicut demonſtrantem viam. Nam cognitio ſupernaturalis finis nō eſt nobis niſi a ſpirituſancto .ī. corin. 2. Oculus non vidit necauris audiuit nec in cor hominis aſcendit ⁊c. ¶ Et ſequitur. Nobis autē reuelauit deus per ſpiritum ſuum. Iteꝫſicut inclinantem. Nam ſpirituſſanctus inſtigat ⁊ inclinat affectum ad bene volendum. Roma. 8. Qui ſpiritudei aguntur ⁊c. psͣ. Spiritus tuus bonus deducet me interram rectam. Ideo autem ſpiritu ambulandū eſt. quialiberat a corruptione carnis. ¶ Un̄ ſequit. Et deſideriacarnis nō perficietis id ē delectatiōes carnis qͣs caro ſuggerit: hoc deſiderabat apl̓s dicēs. Ro. 7. Infelix ego hoquis me liberabit de corpore mortis huiꝰ? gratia dei ⁊cͣ.