in epiſtolam ad Galathas IIII
¶ Conſequenter cum dicit. Ergo inimicus factus ſumvobis. ⁊c. Ponit cauſam eſtimati odij. et primo vnamex parte apoſtoli. Secundo aliam ex parte pſeudo. ibi.Emulantur vos. ⁊c. Dicit ergo. Ex quo mihi tot bonafeciſtis: eſt ne credendum ꝙ factus ſim inimicus vobisberum dicens vobis. Verbum auteꝫ hoc quod dicit dupliciter poteſt intelligi. Uno ſcꝫ modo ꝙ ip̄e habeat eosodio. Et iſto modo legitur ſic tunc. Factus ſum inimicꝰid eſt habeo vos odio. Et ſic hoc quod ſequitur Uerū dicens vobis poteſt eſtimari vt ſignuꝫ odij quod tamen ēſignum dilectionis. ſcꝫ dicere verum: ſuo tamen loco ettempore. Alio modo poteſt intelligi inimicus paſſiue .ſ.ꝙ ip̄e habeat̉ odio ab eis. Et tunc ſic legit̉. Ego factusſum inimicus vobis .i. habetis me odio. ⁊ hoc ideo quiadico vobis verum: vt ſic dicens Verū vobis ponat̉ vt ſitcauſa odij. Nam homines veritatem dicentes a malisodio habentur. Veritas enī odiū parit. Amos. 5. Odiohabuerunt in porta corripientē ⁊c̄. Sed contra eſt quodd̓r Prouer. 28. Qui corripit hominē gr̄am poſtea inueniet apud eum magiſꝙͣ qui per lingue blandimenta decipit. Sed dicēdū eſt ꝙ ſolutio hec poteſt haberi ex hocqd̓ d̓r Prouer. 9. Noli arguere deriſorem ne oderit te:argue ſapientem ⁊ diliget te. Bonitatꝭ enim ſignū eſt ſiiſte qui corripitur corripientē diligit: Et econuerſo ſi eūoderit ſignū eſt malicie. Cum enim hō naturaliter odiatillud qd̓ contrariat̉ ei qd̓ diligit: ſi tu odis eū qui corrigit te de malo: manifeſtū ē ꝙ malū diligis. Si vero diligis eum oſtendis te odire peccata. Quia enī hominesa principio cum corripiunt̉ per amorē ad pctā afficiūturinde ē ꝙ in principio peccator corripientē odit: ſed poſtꝙͣ iam correctus ē ⁊ affectū peccati depoſuit corripientēdiligit. Et ideo ſignanter in ꝓpoſita auctoritate d̓r ꝙ poſtea inueniet gr̄am apud eū. ¶ Conſequenter cum dicitEmulant̉ vos. ⁊c. Ponit aliā cām eſtimatā ex ꝑte ſcilicet pſeudo. Et primo ponit eā. Secūdo excludit eā. ibi.Bonū autem emulamini ⁊c. Quantū autem ad pͥmumſciendum eſt ꝙ ſicut dictum eſt ſupra quidam pſeudo exiudeis cōuerſi circūeuntes eccleſias gentiū predicabantſeruari legalia. Et qꝛ paulus cōtrariuꝫ dicebat. iō iſti detrahebant ei. Et hoc magis faciebant vt excluderēt paulum ꝙͣ pro ſalute eorū. Et iō dicit apl̓s. Emulantur vosid eſt non patiunt̉ in vobis quos diligunt potius amorecōcupiſcentie ꝙͣ amicitie conſortium noſtruꝫ. Emulatioem̄i eſt zelus ex amore quocunqꝫ proueniens nō patiensconſortium in amato. Sed quia amor eoꝝ ad iſtos nonerat bonus. tum qꝛ nō amabāt eos ꝓpter vtilitatē ip̄orūſed ꝓpter cōmodū ꝓpriū. ⁊ hoc patet qꝛ volebāt excludere apl̓m ab eis: vtpote ꝓprie vtilitati cōtrariū: tuꝫ qꝛhoc cedebat in damnū galatharū qꝛ querebāt in eis lucrum per qd̓ ip̄i damnificabāt̉. ideo dicit. Emulant̉ vosſed nō bene: qꝛ nō amant bonū veſtrum. Et hoc apparetqꝛ volunt vos excludere vt emulemini illos .i. vt nulluꝫrecipiatis niſi eos. Prouer. 3. Ne emuleris hominē iniuſtum ⁊c. Et Prouer. 23. Non emuletur cor tuū peccatores. Hoc autē excludit cōſequenter cum dicit. Bonuꝫautem emulamini ⁊c. quaſi dicat. Non debetis eos emulari in doctrina eorū: ſed emulamini bonū doctorē me .ſ.⁊ hmōi. 1. Pet̓. 3. Quis ē qui vobis noceat ſi boni emulatores fueritis. Sed qꝛ aliquis pōt eſſe bonꝰ doctor inquo pōt eſſe aliquid mali: ideo addit. Emulamini dicobonū doctorem: ſed tn̄ in bono. i. in eo qd̓ bonū ē. primeCoꝝ. 14. Sectamini charitatē emulamini ſpūalia: licetautem apl̓s de ſe loquat̉ ſcd̓m glo. cū dicit. Emulaminibonū. addit tamē in bono qꝛ ſicut ip̄e dicit. pͥme Coꝝ. 4Nihil mihi cōſcius ſum. ſed nō in hoc iuſtificatus ſum.Sed qꝛ aliqui emulant̉ doctorē bonū in ſua p̄ſentia ſolh
ideo addit ſemꝑ ⁊ nō tantū cū preſens ſum apud vos: qꝛemulatio in bonum ē ſignū ꝙ ex amore ⁊ timore dei quiomnia videt procedat: ſi etiā in abſentia ꝑſeuerat. Col̓.3. Serui obedite ꝑ omnia dominis veſtris. ⁊c.Lectio quinta.Ilioli mei quos iterū parturio donec formet̉ xp̄s in vobis. Uellē aūteſſe apud vos mō ⁊ mutare vocemmeā qm̄ confundor in vobis.Supra apl̓s remouit falſaꝫ cām correctionis galathaꝝ:hic conſequenter apoſtolus dicte correctionis aſſignatcauſam verā q̄ ē dolor de eoꝝ imꝑfectione. Et iō primodolorem cordis ex quo loquebat̉ expͥmit. Scd̓o ponit deſideriū de manifeſtatiōe huiꝰ doloris. ibi. Uellem auteꝫ⁊c. Tertio ponit cauſam doloris ibi. Qm̄ ꝯfundor ⁊cͣ.Solor autem iſte ex charitate ꝓcedebat. qꝛ dolebat depeccatis eoꝝ. p̄s. Vidi p̄uaricātes ⁊ tabeſcebā ⁊c̄. Et iōverbum charitatis proponit dicēs. Filioli mei. Signāter autē nō eos filios vocat ſed filiolos vt deſignet eorūimperfectionē qua diminuti ſunt. 1. Coꝝ. 3. Tanꝙͣ paruulis in xp̄o. ⁊c̄. Sed notandū ē ꝙ puer dū eſt in ꝑturitione dicitur filiolꝰ. Et iſti tales erant qꝛ indigebat iterata parturitione cū tamē parentes carnales ſemel tātūparturiant filios. Et ideo dicit eis. Quos iterū parturioNam ſemel eos parturierat in prima cōuerſione: ſed qꝛiam auerſi erant ab eo qui eos vocauit in aliud euangelium: indigebant ꝙ iterato parturiret eos. Iō dicit parturio .i. cū labore ⁊ dolore ad luceꝫ fidei reduco. In quoapparet dolor apoſtoli. Unde cōuerſio hominis partusdicitur. Iob. 39. Incuruant̉ ad fetum ⁊ pariunt. Apoc̄.12. Clamabat ꝑturiēs ⁊ cruciat̉ vt pareat. Et inde eſt ꝙapoſtolꝰ ex dolore dure eos corrigit ſicut mulier ex dolore partꝰ dure clamat. Eſa. 42. Quaſi parturiēs loquar⁊c. Et ratio iterate parturitionis eſt: quia nō eſtis perfecte formati. Vnde dicit. Donec xp̄s formet̉ in vobis .i.recipiatis ſimilitudinē eius quā veſtro vitio perdidiſtis.Et nō dicit formemini in xp̄o: ſed formet̉ xp̄s in vobis.vt hoc terribiliꝰ inſonet auribus eorum. Nam chriſtusper fidem formatur in corde. Ephe 3. Habitare chriſtuꝫper fidem. ⁊c̄. Sed quando quis non habet fideꝫ formatam: iam in eo moritur chriſtꝰ. 2. Pet̓. pͥmo. Donec dies illuceſcat. ⁊c. Et ſic ẜm hominis profectum ī fide xp̄sin homine proficit: ⁊ econuerſo ẜm defectū deficit. Quādo ergo fides in homine efficitur informis per peccatuꝫchriſtus non eſt in eo formatus. Et ideo qꝛ in iſtis nonerat fides formata: indigebāt iteruꝫ parturiri donec chriſtus in eis formaretur per fidem que per dilectionē oꝑatur. Uel donec chriſtus formetur in vobis .i. formoſusalijs per vos appareat. Poſſet autē aliquis dicere. Abſens tu dicis talia: ſed ſi eſſes apud nos hec nō diceres.ẜm illud. 2. Coꝝ. 10. Preſentia quidē corꝑis infirma ⁊ſermo contemptibilis. ⁊c. Et ideo ponit deſiderium manifeſtandi dolorem ſuum aſperius dicens: Uellem aūteſſe apud vos modo ⁊ mutarem voceꝫ meam. Quaſi dicat. Modo blandis verbis vtor vocans vos fratres etfilios in abſentia. Sed ſi eſſem preſens aſperius corriperem. Nam ſi que per litteras ſcribo nunc preſens: ⁊ oreproferrem durior eſſet correctio vtpote quia magis poſſem vocem obiurgantis exprimere et iraſcentis reſonare clamorem et dolorem pectoris magiſꝙͣ per litterasexplicare. Et magis cor veſtrum viua vox ad confuſionem de errore noſtro ⁊ mea turbatione moueret. Et cauſa huius doloris eſt quia confundor in vobis. id ē eru-