in epiſtolam ad Galathas IIII

Ponit fructum huius beneficij. Et primo quantum adremotionē omnis mali: a quo liberamur per adoptionēſpiritus ſancti ⁊ hec ē liberatio a ſeruitutē. Et quantumad hoc dicit. Itaqꝫ ſcilicet quia ſpiritus clamat in nobispater. iam a tempore gratie non eſt aliquis noſtruꝫ quiin chriſtum credimus ſeruus in timore ſcilicet ſeruiens.Ioh. 15. Iam nō dicam vos ſeruos ſed amicos. ⁊c. Ro.8. Non accepiſtis ſpiritum ſeruitutis ⁊c. Sed ē filius.Ro. 8. Ipſe ſpiritus teſtimonium reddit ſpiritui noſtreꝙ ſumus filij dei. Licet enim conditione ſerui ſimus qꝛdicitur Luc̄. 17. Cum feceritis omnia que precepta ſūtvobis dicite ſerui inutiles ſumus: tamen non ſumus ſerui maliuoli: ex timore ſcilicet ſeruientes: quia tali ſeruodebētur tortura ⁊ compedes: ſed ſumus ſerui boni ⁊ fideles ⁊ amore ſeruientes: ⁊ ideo libertatem per filiuꝫ cōſequimur. Ioh. 8. Si filius vos liberauerit: vere liberieritis. ¶ Secundo ponit fructum quantum ad conſecutionem omnis boni ⁊ quantum ad hoc dicit. Ꝙ ſi filius⁊ heres per deum. Ro. 8. Si filij ⁊ heredes: heredes qͥdem dei. ⁊c. Hec autem hereditas eſt plenitudo omnisboni: cum nihil aliud ſit ꝙͣ ip̄e deus ẜm illud p̄s. Dominus pars hereditatis mee. ⁊c. Gen̄. 15. dixit ad abraam.Ego merces tua magna nimis. ⁊c. ¶ Dicit autem. Perdeum: quia ſicut iudei hereditateꝫ adepti ſunt per dei repromiſſionem ⁊ iuſticiam: ita ⁊ gentiles per deum. id eſtper dei miſericordiam. Roma. 15. Gentes autem ſupramiſericordia honorare deum. ⁊c. Uel per deum. id ē perdei operationem Eſa. 26. Omnia opera noſtra operatꝰes in nobis domine.Lectio quarta.Ed tunc quidem ignorantes deumhis qui natura nō ſunt dij ſeruieba-tis. Nunc autem cum cognoueritisdeū: īmo cogniti ſitis a deo: quoniā cōuertimini iterū ad infirma ⁊ egena elementa quibus denuo ſeruire vultis? Dies obſeruatis⁊ menſes ⁊ tempora ⁊ annos. Timeo ne forte ſine cauſa laborauerim in vobis. Eſtoteſicut ego: qꝛ ⁊ ego ſicut vos.Poſita dignitate beneficij gratie ⁊ oſtenſa per exemplūhumanum: hic apoſtolus arguit galathas qui hanc gratiam contēnebant vtpote ingrati tanto beneficio. Et primo arguit eos de ingratitudine. Secundo excuſat ſe ꝙhoc nō facit ex odio ⁊ liuore ibi. Fratres obſecro vos nōme leſiſtis ⁊c. Circa primū tria facit. Primo cōmemorat ſtatum priſtinum. Secundo extollit ⁊ cōmendat beneficium ſuſceptum ibi. Nūc autē cognoueritis ⁊c. Tertio exaggerat peccatū cōmiſſum ibi. Qūo conuertimini⁊c. Dicit ergo. Sed tunc ⁊c. Quaſi dicat. Nunc eſtis filij ⁊ heredes per deum: ſed tunc quidem cuꝫ gentes eſſetis. Ephe. 5. Eratis aliquando teuebre. ⁊c̄. Ignorantesdeum per infidelitatem ſeruiebatis cultu latrie his quinatura nō ſunt dij ſed opinione hominū. pͥmo Coꝝ. 12.Cum gentes eſſetis ad ſimulachra muta pro vt ducebamini euntes. ⁊c. Roma. pͥmo. Seruierunt creature potius ꝙͣ creatori. ⁊c. Hoc autem qd̓ dicit. Qui natura nonſunt dij ē ad cōfutationē arrianorum dicentium chriſtūdei filiū non eſſe deū per naturaꝫ. Qd̓ ſi verum eſſet noneſſet ei exhibendus cultus latrie. ⁊ quicunqꝫ exhiberetei eſſet idolatra. Sed poteſt obijci quia nos adoramuscarnem ⁊ humanitatē xp̄i. Ergo ſumus idolatre. Sꝫ dicendum ē ꝙ licet adoremus carnē ſeu humanitatem xp̄iadoramus tamē eam vt vnitam perſone diuini verbi qd̓

quidem verbū eſt ſuppoſitū diuinū. Unde cum adoratiodebeatur ſuppoſito diuine nature: quicquid in xp̄o adoratur abſqꝫ errore fit. ¶ Conſequenter cū dicit. Nūc autem cum cognoueritis ⁊c. Cōmemorat acceptū beneficium. Quaſi dicat. Si ignorantes eratis ⁊ peccabatis tolerari poterat: nam ceteris paribus grauius ē peccatumin xp̄iano ꝙͣ in gentili. Sed nunc cum cognoueritis deūid eſt ſitis conducti ad dei cognitionē. ⁊ grauius peccatis ꝙͣ olim ſeruiendo ⁊ ponendo ſpem in his in quibusnon debetis. Iere. 31. Omnes cognoſcent me. ⁊c̄. Sedhoc qd̓ dicit: immo cogniti eſtis a deo: videtur cōtrarietatem habere cum deus ab eterno oīa cognouerit. Ecc.43. Domino eniꝫ deo anteqͣꝫ crearentur omnia ſūt agnita ⁊c. Sed dicēdū hoc cāliter eē dictū vt ſit ſenſus: īmocogniti eſtis a deo. id eſt deus fecit ꝙ vos cognoſceretiseū. Sic em̄ deus dicitur cognoſcere inquantum ē cauſacognitionis noſtre. Et ideo quia ſupra dixit. Cū cognoueritis deum que fuit vera locutio ſtatim corrigit eā perfiguratā: quia non poſſimus deū cognoſcere ex nobis niſi per ipſum. Ioh. pͥmo: Deum nemo vidit vnqͣꝫ ſed vnigenitus qui eſt in ſinu patris ⁊c. ¶ Conſequēter exprobrat peccatum cōmiſſum dicens. Quomō conuertimini ⁊cͣ. Et primo exaggerat eorum peccatum. Secundooſtendit īminens periculū. ibi. Timeo ne forte. ⁊c. Tertio reducit eos ad ſalutis ſtatū ibi. Eſtote ſicut ego. ⁊cͣ.Circa primum duo facit. Primo proponit peccatum cōmiſſum. Secundo de peccato cōmiſſo eos cōuincit ibi.Dies obſeruatis ⁊c. Sciendum ē autē ꝙ hec littera dupliciter legitur. Vno modo quia iſti galathe a fide conuertebantur ad idolatriam: ⁊ ideo dicit. Quomodo conuertimini a fide iterum .i. denuo. 2. Pet̓. 2. Meliꝰ erateis vitam veritatis non cognoſcerē ꝙ poſt ⁊c. p̄s. Conuerſi ſunt retrorſuꝫ. ⁊c. Ad elementa ſcꝫ mundi q̄ ſunt īfirma per ſe ſubſiſtere nō valētia: qꝛ in nihiluꝫ deciderētniſi ea manus cuncta regentis teneret: ẜm illud Heb̓. 1.Portans omnia verbo virtutꝭ ſue ⁊c. Et egena qui egētdeo ⁊ ſeipſis ad inuicem ad complementum vniuerſi. qͥbus ſcꝫ elementis denuo .i. iterum ſeruire vultis ſeruitute ſcꝫ latrie. Probatio huius manifeſte apparet quia obſeruatis dies ſcꝫ fauſtos ⁊ infauſtos ⁊ menſes ⁊ tempora ⁊ annos .i. conſtellatiōes ⁊ curſum corporū celeſtiuꝫ:que omnia ortum habent ab idolatria. Contra qd̓ dicit̉Iere. 10. A ſignis celi nolite metuere que gentes ⁊c. Etꝙ obſeruationes hmōi male ſint ⁊ contra cultū chriſtiane religionis patet: quia diſtinctio dierum menſuū annorum ⁊ tēpoꝝ attenditur ẜm curſuꝫ ſolis ⁊ lune. Et iōtales temporū diſtinctiones obſeruantes venerant̉ corpora celeſtia ⁊ diſponūt actus ſuos ẜm iudiciū aſtroruꝫ.que nullam directam impreſſionem habent in voluntate hominis: ⁊ in his que dependēt a libero arbitrio. Etex hoc īminet graue periculum. Vnde dicit. Timeo neforte ſine cauſa id eſt inutiliter laborauerim in vobis. Etideo cauenduꝫ eſt fidelibus talia obſeruare: ſed nulla debet eſſe eis ſuſpitio harum rerum: quia proſpere pōt cedere quicquid ſub dei deuotione ſimpliciter agitur. Sꝫnunquid licet in aliquo curſum ſtellarū ſeruare? Dicendum eſt ꝙ corpora celeſtia quorundam quidem effectuūcauſa ſunt ſcilicet corporalium ⁊ in iſtis licet ipſoꝝ curſum attendere: quorundam autem non ſunt cauſa. ſcilicꝫeorum que dependent a libero arbitrio ſeu a fortuna velinfortunio: ⁊ in iſtis ſeruare curſum aſtroruꝫ pertinet adidolatriam. Sed licet hec lectura ſuſtineri poſſit: non tamen eſt ẜm intentionem apl̓i. Cū em̄ ip̄e in tota precedenti ſerie huiꝰ epl̓e ⁊ ī ſequēti arguat galathas de hocꝙ a fide tranſtulerunt ſe ad obſeruātiā legꝭ iō magꝭ ad ꝓpoſitū expōit̉ de hoc ꝙ ad legales obſeruantias ꝯuertūt̉