Explanatio ſancti Thome

lo ⁊ per beatam virginem ſicut per fiſtulam ſeu cannaletranſiuiſſe. Sed hoc eſt falſum: quia ſi verum eſſet quoddicit non fuiſſet factꝰ ex muliere vt apoſtolus dicit. Hecenim prepoſitio ex cām materialem deſignat. Item error neſtoris dicentis beatam virginem non eſſe matremfilij dei ſed filij hominis: quod falſum eſſe oſtendit̉: perhoc ꝙ dicit apoſtolus hic Ꝙ miſit deus filium ſuum factum ex muliere. Qui enim fit ex muliere eſt filius eiusSi ergo filius dei eſt factus ex muliere ſcꝫ ex beata virgine manifeſtum eſt ꝙ beata virgo eſt mater filij dei Licet autem poſſet dici natus ex muliere: ſignanter tamendicit factum ⁊ non natum. Naſci enim aliquid eſt ipſumproduci non ſolum ex principio coniuncto: ſed fieri etiaꝫex principio ſeparato. Archa enim fit ab artifice: ſed fructus naſcitur ex arbore. Principium autem humane generationis eſt dupl̓ex. ſcꝫ materiale: ⁊ quantum ad hocchriſtus proceſſit ex principio coniuncto: quia materiaꝫſui corporis ſumpſit ex virgine. Unde ẜm hoc dicit̉ naſci de ea. Mat. 1. De qua natus eſt ieſus ⁊cͣ. Aliud eſtprincipium actiuū qd̓ quidem in chriſto quantum ad idquod principium habuit. id eſt quantū ad formationemcorporis non fuit coniunctum ſed ſeparatum: quia virtus ſpiritus ſancti formauit illud. Et quātum ad hoc nōdicitur natus ex muliere ſed factus quaſi ex principio exteriori. Ex quo patet ꝙ hoc qd̓ dicit ex muliere nō dicitcorruptionem quia dixiſſet natum ⁊ nō factū. ¶ Quarto adaptat ſimilitudinem quantum ad ſubiectionē cumdicit. Factum ſub lege. Sed contra eſt qd̓ dic̄itur infra5. Si ſpiritu ducimini non eſtis ſub lege. Si ergo chriſtus nō ſolū eſt ſpūalis ſed etiam dator ſpiritus: incōuenienter videtur dici ꝙ ſit factus ſub lege. Reſpōdeo dicendum eſt ꝙ eſſe ſub lege dicitur dupliciter. Uno modo vt ly ſub denotet ſolam obſeruantiam legis: ⁊ ſic xp̄sfuit factus ſub lege: quia circumciſus fuit ⁊ in tēplo preſentatus Mat. 5. Non veni legē ſoluere ⁊cͣ. Alio modovt li ſub denotet oppreſſionem. Et hoc modo ille dicit̉eſſe ſub lege qui timore legis opprimit̉: ⁊ hoc modo necchriſtus nec viri ſpirituales dicunt̉ eſſe ſub lege. ¶ Cōſequenter cum dicit. Vt eos qui ſub lege ⁊c. ponit fructum rei: in qua ſimilitudo adaptatur ſcꝫ ꝙ ideo voluitiſto tempore fieri ſubiectus vt heredes fierent magni etliberi. Et hec duo ponit ⁊ primo fructū liberationis contra ſubiectionē. Et ideo dicit. Vt eos qui ſub lege erantid ē ſub maledicto ⁊ onere legis liberaret. ſupra. 3. Chriſtus nos redemit de maledicto legis ⁊c. Secūdo fructūexaltationis: inquantum adoptamur in filios dei ꝑ hocꝙ accipimus ſpiritum chriſti ⁊ cōformamur ei. Roma.8. Si quis ſpiritum chriſti non habet. ⁊c. Et hec adoptio ſpecialiter competit xp̄o qꝛ nō poſſumꝰ fieri filij adoptiui niſi conformemur filio naturali. Roma. 8. Quospreſciuit cōformes fieri imaginis filij eius. ⁊cͣ. Et quantum ad hoc dicit. Vt adoptionem filiorum reciperemusid eſt vt per filium dei naturalem efficeremur filij adoptiui.Lectio tertia.Uoniā autem eſtis filij dei miſit deqͥus ſpiritum filij ſui in corda veſtra.clamantis abba pater. Itaqꝫ iaꝫ nōē ſeruus ſed filius. Ꝙ ſi filius ⁊ heres perdeum.Supra apoſtolus oſtendit beneficium iudeis exhibitumhic oſtendit hoc beneficium etiam ad gentiles pertinereEt primo proponit ipſum beneficium. Secūdo modumadipiſcendi ibi. Miſit deus ſpiritum ⁊c̄. Tertio manife

ſtat eius fructum. ibi. Itaqꝫ iam non eſt ⁊c. Dicit ergo:ꝙ beneficium adoptionis filiorum dei non ſolum pertinet ad eos qui ſub lege erant ſed etiā ad gentiles. Et iōdicit. Quoniam eſtis filij dei id eſt ꝙ ſitis filij dei iſta d̓cauſa factum ē quia non ſolum iudei ſed etiā omnes alijqui in filium dei credunt adoptantur in filios. ⁊c̄. Ioh.primo. Dedit eis poteſtatem filios dei fieri ⁊c̄. Modusautē adipiſcendi illud donum eſt per miſſionē ſpiritusfilij dei in corda veſtra. Auguſtinus autē dicit ꝙ chriſtꝰin carne exiſtens p̄dicauit iudeis prīcipaliter: gentibusautē perfunctorie. Roma. 15. Dico chriſtum ieſum miniſtruꝫ fuiſſe circūciſionis ⁊c. Et ideo quicquid pertinetad ſtatū iudeorum conuenienter attribuit̉ chriſto. Et qꝛpoſſent dicere iſti galathas non eſſe adoptatos in filiosdei cum xp̄s ex eis carnem non ſumpſerit nec eis predicauerit. vnde nō videbant̉ in aliquo xp̄o coniungi. Ideoapoſtolus modū huius adoptionis demonſtrans dicit.ꝙ ⁊ ſi nō fuerunt coniuncti xp̄o ẜm carnem ſcꝫ quantumad gentē neqꝫ ẜm predicationē: tamē fuerunt coniunctiper ſpiritū ⁊ ex hoc adoptati ſunt in filios dei. Unde cōuerſio gentilium ſpecialiter attribuit̉ ſpūi ſancto. Et iōpetrus quādo fuit reprehenſus ꝙ a iudeis iuiſſet predicare gentilibus excuſauit ſe per ſpiritū ſanctum dicens.Act̉. 11. Non poſſe reſiſtere ſpiritui ſancto cuius inſtinctu hoc fecerit. Et ideo quia miſit deus pater ſpirituꝫ filij ſui in corda noſtra iudeorum ſcꝫ ⁊ gentilium coniungimur chriſto: ⁊ per hoc adoptamur in filios dei. Sꝫ ſciendū eſt ꝙ ſi alicubi in ſcriptura inuenitur ſpūs ſanctusmitti a patre. Ioh. 14. Paraclitus autem ſpiritus ſanctus quem mittet pater. ⁊cͣ. Aliquando vero a filio Io.15. Cum venerit paraclytus quē ego mittam vobis ⁊c.Nihilominus tamen ſpiritus ſanctus cōmunis ē patri ⁊filio ⁊ ab vtroqꝫ procedit ⁊ ab vtroqꝫ datur. Et ideo ē ꝙvbicunqꝫ inuenitur ꝙ pater mittat ſpiritum ſanctum fitmentio de filio ſicut in premiſſa auctoritate dicitur queꝫmittet pater in nomine meo. Et ſimiliter vbi dicitur mitti a filio ſit mentio de patre. Unde dicit: quem mittā vobis a patre. Et etiam hic cuꝫ dicit. Miſit deus pater ſpiritum ſanctū ſtatim ſit mentio de filio cum dicit filij ſui.Nec refert ſi alicubi dicatur ſpiritus ſanctus ſoluꝫ a patre procedere: quia exquo filius mittit eum manifeſtumeſt ꝙ ab ip̄o procedit. Unde ſpiritus ſanctꝰ dicitur ſpiritus filij ſicut mittentis ⁊ ſicut a quo ꝓcedit ⁊ ſicut a quohabet ſpiritus ſanctus quicquid habet ſicut ⁊ a patre.Ioh. 15. Ille me clarificabit quia de meo accipiet. ⁊c.Dicit autē in corda: quia duplex eſt generatio. Una carnalis que ſit per ſemē carnale miſſum in loco generationis: qd̓ quidē ſemē licet ſit quātitate paruū tn̄ virtute cōtinet totuꝫ. Alia ē ſpūalis que fit ꝑ ſemē ſpūale trāſmiſſum in locū ſpūalis generatiōis qui quidē locus eſt mēsſeu cor hoīs: qꝛ in filios dei generamur ꝑ mentis renouationem. Semen autem ſpūale eſt gratia ſpūs ſancti.pͥme Io. vlt̓. Quia natus ē ex deo nō peccat: quoniā generatio dei cōſeruet eum ⁊c. Et hoc ſemen eſt virtute cotinēs totā ꝑfectionē beatitudinis. Vnde d̓r. Pignus ⁊arra beatitudinis Ephe. 1. Ezech. 39. Dabo ſpūm nouū⁊c. ¶ Clamantē .i. clamare facientē. Abba pater. Nonmagnitudine vocis ſed magnitudine ⁊ feruore affectus.Tunc enim clamamus abba pater quando ꝑ affectumaccendimur calore ſpiritus ſancti ad deſideriū dei. Ro.8. Non accepiſtis ſpiritum ſeruitutis ⁊c. ¶ Abba pater⁊c̄. Idem autem eſt in ſignificatione abba quod eſt hebreum ⁊ pater quod eſt latinum ⁊ patir quod eſt grecumEt vtrūqꝫ ponit vt oſtendat ꝙ gratia ſpiritus ſancti cōmuniter ſe hꝫ quātū ad vtrūqꝫ populū quātum eſt ex ſe.¶ Conſequēter cum dicit. Itaqꝫ iam non eſt ſeruus ⁊c.