CIPANalo ſanCHI ¶ OOme

baptizat Quic aqꝫ gͦ iſtis quattuor modis baptizati eſtchriſtū induiſtis. Vbi ſciendū eſt ꝙ qui induit aliqͣ veſteꝓtegitur ac cōtegitur ea. ⁊ apparet ſub colore veſtis colore proprio occultato. Eodē modo ⁊ qui induit xp̄m ꝓtegitur ⁊ contegitur a chriſto ieſu contra impugnatiōes⁊ eſtus ⁊ in eo nihil aliud apparꝫ niſi q̄ chriſti ſunt. Ro.13. Induite dominū ieſum chriſtū. Et ſicut lignum accēſum induitur igne ⁊ ꝑticipat eius virtutē: ita ⁊ qui chriſti virtutes accipit induit̉ xp̄o. Luc̄ vl. Sedete in ciuitate donec induamini virtutē ⁊c. Quod in illis locū habꝫqui interius xp̄i virtute īformant̉ Ephe. 4. Induite nouum hominē qui ẜm ⁊c. Et nota ꝙ chriſtū aliqui induunt exterius per bonā conuerſationē: ⁊ interius ꝑ ſpiritus renouationē ⁊ ẜm vtrunqꝫ per ſanctitatis configurationē vt tangit̉ in gloſa. ¶ Expoſitionē autē manifeſtationis ponit cū dicit. Non eſt iudeꝰ ⁊c. Quaſi dicat vere dixi ꝙ quicūqꝫ in xp̄o ieſu ⁊c. quia nihil poteſt eſſe inhominibus qd̓ faciat exceptionē a ſacramento fidei xp̄i ⁊baptiſmi. Et pōit tres differētias hoīm: oſtēdens ꝙ pereas nullus excipitur a fide xp̄i. Prima differentia eſt ꝙͣtum ad ritū cū dicit Nō eſt iudeus neqꝫ grecꝰ. Quaſi dicat Exquo in xp̄o ieſu baptizatus eſt. nō eſt differētia ꝙpropter hoc ſit indignior in fide ex quocunqꝫ ritu ad eaꝫvenerit ſiue ex ritu iudaico ſiue greco. Ro. 3. An iudeorum deus tm̄? Nonne ⁊ gentium? Immo ⁊ gentiū. quoniam quidem vnus deus qui iuſtificauit ex fide circumciſionem ⁊ preputium per fidem. Et Romanoꝝ. 10. Nōeſt diſtinctio iudei ⁊ greci ⁊c. Sed contra quod diciturRomanoꝝ. 3. Quid ergo amplius eſt iudeo. Multumquidē per omnē modū. Reſpondeo dicendum eſt ꝙ iudei ⁊ greci poſſunt conſiderari duplicit̓. Uno modo ſcd̓ꝫſtatum in quo erant ante fidem ⁊ ſic amplius fuit iudeopropter beneficium legis. Alio modo ꝙͣtuꝫ ad ſtatū gratie ⁊ ſic non eſt amplius iudeo. ⁊ de hoc intelligitur hic.Secunda differentia eſt quantum ad ſtatū ⁊ conditionēcum dicit Non eſt ſeruus neqꝫ liber. id eſt neqꝫ ſeruitusneqꝫ libertas: neqꝫ nobilitas: neqꝫ ignobilitas differētiam facit ad recipiendū effectū baptiſmi. Iob. 13. Paruꝰ⁊ magnus ibi ſunt ⁊ ſeruus liber a domino ſuo. Ro. 2.Non eſt perſonarū acceptio apud deum. Tertia differētia eſt ꝙͣtum ad naturā cū dicit. Non eſt maſculus neqꝫfemina. quia ſexus nullā differentiam facit quantum adparticipandum baptiſmi effectū Gal̓. 3. Non eſt maſculꝰaut femina ⁊c. ¶ Expoſitiōis vero rationē ponit cum dicit. Omnes em̄ vos vnū eſtis in chriſto ieſu. Quaſi dicat Vere nihil hoꝝ eſt per quod differētia fiat in chriſto.quia vos omnes ſcilicet fideles vnū eſtis in chriſto ieſu.qui in baptiſmo omnes eſtis effecti mēbra chriſti ⁊ vnuꝫcorpus. ⁊ ſi inter vos ſitis diuerſi. Ro. xij. Omnes vnūcorpus ſumus in chriſto ⁊c. Ephe. 4. Unū corpus vnꝰſpiritus ⁊c. Ubi autem eſt vnitas: differentia non habꝫlocum. Pro hac vnitate orat chriſtus Iohan. 17. Volopater vt ſint vnuꝫ ⁊c. ¶ Conſequenter cum dicit Si autem vos eſtis ⁊c. Arguit ad principale propoſitum hocmodo. Dixi ꝙ abrae dicte ſunt ꝓmiſſiones ⁊ ſemini eiꝰſed vos eſtis abrae. ergo ad vos pertinꝫ promiſſio abraede hereditate conſequenda. Minorem ſic probat. Uoseſtis filij dei adoptiui. quia eſtis vniti per fidem chriſtoqui eſt filius dei naturalis. Sed chriſtus eſt filius abraein vno ſemine tuo qui eſt chriſtus. Ergo ſi vos eſtis chriſti id eſt in chriſto eſtis ſemen abrae. id eſt filij: cuꝫ chriſtus filius eiꝰ ſit. Et ſi filij eſtis ⁊ heredes. id eſt ad vospertinet hereditas ẜm promiſſionem abrae factam. Romanorum nono. Non qui filij ſunt carnis hij ſunt filijſed qui ſunt filij promiſſionis hij eſtimantur in ſeminedei.

¶ Capitulū quartūIco aūt qͣꝫto tēpore heres ꝑuulꝰpeſt nihil differt a ſeruo: cū ſit dominꝰ omniū: ſed ſub tutoribus ⁊actoribus eſt vſqꝫ ad prefinitumtēpus a patre. Itaqꝫ ⁊ nos cū eſſemus paruuli ſub elemētis mundi eramꝰ ſeruientesPoſtꝙͣ oſtendit apoſtolus legis defectū: hic conſequēter oſtendit gratie dignitatē. Et primo per exemplū humanū. Secundo per exemplū creature ibi. Dicite mihiqui ſub lege vultis eſſe ⁊c. Circa primū duo facit. Prīooſtendit dignitatē gratie primitiue ſtatus veteris legisꝑ ſimilitudinē a lege humana ſumptā. Secundo oſtēditꝙ ipſi facti ſunt ꝑticipes huius dignitatis ꝑ fidem ibi.Qm̄ autē eſtis filij dei ⁊c. Tertio arguit ip̄os eo ꝙ hācdignitatē cōtēnebant ibi. Sed tunc quidē ignorātes deum ⁊cͣ. Circa primū duo facit. Primo ponit ſimilitudinē. Secundo adaptat eā ad ꝓpoſitū ibi. Ita ⁊ nos cumeſſemus ⁊c. ¶ Notandū eſt autē ꝙ in ꝓpoſita ſimilitudine quatuor tangit apoſtolus. Primo quidē dignitatemqꝛ nō eſt ſeruus ſed heres. Vnde dicit. Quanto tēporehēres ⁊c. Quod aptat̉ ⁊ refert̉ ad populū iudeoꝝ qͥ fuitheres ꝓmiſſionis abrae. psͣ. Elegit nos in hereditatemſibi. Et ad chriſtū qui eſt heres omniū Hebre. 1. Quemcōſtituit heredē vniuerſoꝝ. Secundo eius paruitatem.Unde dicit Paruulꝰ eſt. quia ⁊ iudei paruuli erant ẜmſtatū legis Amos. 7. Quis ſuſcitabit Iacob: qꝛ paruulus eſt? Similit̓ ⁊ chriſtus paruulꝰ factus eſt ꝑ incarnantionē. Eſa. 9. Paruulus natus eſt nobis ⁊cͣ. Sed notaꝙ apl̓us aliqn̄ aſſimulat ꝑuulo ſtatū legis ſicut h̓. Aliquando ſtatū preſentis vite .i. coꝝ. 13. Quando erā paruulus ⁊c. Cuius ratio eſt. quia ſtatus veteris legis eſt ſicut paruulus propter imꝑfectionē cognitiōis in xp̄o adſtatū gratie ⁊ veritatis que ꝑ chriſtū facta eſt. Sic ⁊ ſtatꝰpreſentis vite: in qua videmus per ſpeculū in enigmateeſt ſicut paruulus comparatꝰ ſtatui future vite: in qua eſtꝑfecta dei cognitio. quia videtur ſicuti eſt. ¶ Tertio eiꝰſubiectionē cū dicit. Nihil differt a ſeruo cū ſit dn̄s omnium. ſed ſub tutoribus ⁊c. propriū em̄ ſerui eſt ꝙ ſit ſubiectus alicui dn̄o. Puer autē ꝙͣdiu paruulus eſt: quia nōhabet cognitionē perfectā ⁊ vſuꝫ libere voluntatis propter defectū etatis cōmittitur cuſtodie alioꝝ qui ⁊ bonaſua defendant. ⁊ hij dicunt̉ tutores ⁊ negocia agāt: ⁊ hijactores nominant̉. Et ideo licet ſit dominus omniū rerūſuaꝝ. tn̄ inqͣtū ſubijcit̉ alijs nihil differt a ẜuo Eſa. 44Et nunc ſeruus meus Iacob ⁊c. Sed notanduꝫ eſt ꝙ inpopulo iudaico aliqui erant ſimplicit̓ ſerui. illi ſcilicet ꝙpropt̓ timorē pene ⁊ cupiditatē tēporaliuꝫ q̄ lex ꝑmittebat legē ſeruabant. Aliqui vero erant: qui non erat ſeruiſimpliciter: ſed quaſi ſerui exiſtētes: erant vere filij ⁊ heredes. qui licet attenderēt exterius ad tēporalia ⁊ vitarent penas: nihilominus tamen in eis finē nō ponebantſed accipiehant ea vt figurā ſpiritualiū bonoꝝ. Unde licet viderent nihil exterius differre a ſeruis: inꝙͣtuꝫ cerimonias ⁊ alia legis mādata ſeruabant. tn̄ erāt dn̄i: qꝛ nōea intentiōe eis vtebant: vt ſerui. qꝛ illis vtebant̉ amoreſpiritualiū bonoꝝ que p̄figurabāt Serui vero timore pene ⁊ cupiditate terrene cōmoditatis. Xp̄s erat etiā quaſiẜuꝰ qꝛ licꝫ ſit dn̄s oīm ẜꝫ illd̓ psͣ. Dixit dn̄s dn̄o meo ⁊cͣ.tn̄ nihil videbat̉ differre a ẜuo ī exterioribꝰ in ꝙͣtū homoPhil̓. .2. Exinaniuit ſemetip̄ꝫ formā ẜui accipiēs ⁊ habitu īuentꝰ vt hō. Sub tutoribꝰ aūt ⁊ actoribꝰ erat: quiaſub lege factus erat vt dicit̉ īfra eodē. Factꝰ ſub lege. Ethominibꝰ ſubditus. vt dicit̉ Luce. 2. Erat ſubditꝰ illis