Galathas IIIin epiſiolam ad

ſuperbiā dicentiū. Non de eſt qui implęat ſed deeſt qͥ iubeat. Sed hic eſt queſtio de hoc ꝙ dicit̉ Maledictꝰ omnis ⁊c. Dicitur em̄ Ro. 12. Benedicite ⁊ nolire maledicere. Reſpondeo dicendum eſt ꝙ maledicere nihil alid̓eſt ꝙͣ malum dicere. poſſum ergo dicere bonū eſſe malū⁊ malum eſſe bonū. ⁊ rurſum bonū eſſe bonū ⁊ malū eſſemalum. Et primū quidē ꝓhibet apoſtolus dicens: Nolite maledicere id eſt nolite dicere bonū eē malū ⁊ ecōtraſed ſecundum licet. ⁊ ideo cū vituperamus peccatū maledicimus quidem ſed non dicēdo bonū malum. ſed dicimus malū eſſe malū. Et ideo licet peccatorē maledicereid eſt dicere eū eſſe malo adiectū vel eſſe malū. ¶ Conſequenter cū dicit. Quoniā autē in lege ⁊cͣ. Oſtendit inſufficientiam legis non valentis ab illo maledicto eripere ex hoc ꝙ iuſtificare non poterat. Ad quod oſtendēdūvtitur quodam ſilogiſmo in ſecunda figura ⁊ eſt tal̓. Iuſticia eſt ex fide. ſed lex ex fide non eſt. ergo lex iuſtificarenon poteſt. Circa hoc ergo primo ponit concluſionē cuꝫdicit Quoniā autē in lege nemo iuſtificatur. Secundoautē maioreꝫ cū dicit Quia iuſtus ex fide viuit. Tertiominorē cum dicit Lex autē non eſt ex fide. Dicit ergo.Dico ꝙ per legē maledictio inducta eſt. nec tamē ab illamaledictione lex eripit. quia manifeſtū eſt ꝙ nemo in lege iuſtificatur apud deū id eſt per opera legis. Circa qd̓intelligendū eſt ꝙ illi qui negauerunt vetus teſtamentūex hoc verbo occaſionē ſumpſerunt. Et ideo dicendū eſtꝙ nemo iuſtificatur in lege id eſt per legē. Nam per eaꝫcognitio quidē peccati habebatur. vt dicitur Ro. 5. ſednon habebatur per eā iuſti ficatio. Ro. 3. Ex operibus legis nullus iuſtificabitur. Sed contra Iac̄. 2. dicit̉. Nōne abraam ex operibus iuſtificatus eſt. Reſpondeo dicēdum eſt ꝙ iuſtificare poteſt accipi dupliciter. Vel ꝙͣtumad executionē iuſticie ⁊ manifeſtationē. ⁊ hoc modo iuſtificatur homo id eſt iuſtus oſtenditur ex operibus operatis. Vel quantū ad habitū iuſticie infuſum ⁊ hoc modo non iuſtificatur quis ex operibus: cum habitus iuſticie qua homo iuſtificatur apud deū non ſit acquiſitus: ſꝫper gratiaꝫ fidei infuſus. Et ideo ſignanter apl̓us dicit.Apud deū. quia iuſticia que eſt apud deū in interiori corde eſt. iuſticia autē que eſt ex operibus id eſt que manifeſtat iuſtum eſt apud homines ⁊ hoc modo apoſtolus accipit apud deum. Ro. 2. Nō em̄ auditores ſed factores⁊c. Ro. 4. Si ex operibus abraam iuſtificatus eſt habetgloriā ſed non apud deum ⁊cͣ. Sic ergo patet concluſiorationis ſcilicet ꝙ lex iuſtificare non poteſt. ¶ Conſeq̄nt̓cum dicit Quia iuſtus ⁊c. Ponit maiorē que eſt ex auctoritate ſcripture. Abacuc. 2. ⁊ introducit̉ etiaꝫ Ro. 1.⁊ ad hebre. 10. Circa qd̓ notandū eſt. ꝙ in homine ē duplex vita. ſcilicet vita nature: ⁊ vita iuſticie. Uita quidēnature eſt per animā. Vnde anima a corpore recedente:corpus remanet mortuū. Vita vero iuſticie eſt per deumEt ideo primū quo deus eſt in anima hominis eſt fidesad hebre. I1. Accedentē ad deū oportet credere. Eph̓. 3Habitare chriſtum per fidem ⁊c. Et ſic dicimus ꝙ in anima prīa īdicia vite apparēt in operibꝰ aīe vegetabil̓ quiaaīa vegitabil̓ ē q̄ prīo aduēit animali generato vt ph̓usdicit: ita quia primū principiū quo deus eſt in nobis eſtfides ideo fides dicitur principiū viuendi. Et hoc eſt qd̓hic dicitur. Iuſtus meus ex fide viuit. Et intelligenduꝫeſt de fide per dilectionē operante. Minor autē ponituribi. Lex autē non eſt ⁊c. Et primo ponit̉ ipſa minor Secundo probatur ibi. Sed qui fecerit ⁊c. Dicit ergo Lexnon eſt ex fide. Sed contra. lex mādat credere. ꝙ ſit vnꝰdeus. ⁊ hoc pertinet ad fidem. Ergo lex habebat fidem.ꝙ autē ſit vnus deus mandat̉ Deut̓. 6. Audi iſrael: dominus deus tuus ⁊c. Reſpondeo dicendū eſt ꝙ hic loqͥ-

tur de obſeruationibus mandatoꝝ legis ẜm ꝙ lex cōſiſtit in mandatis ⁊ pręceptis cerimonialibꝰ. ⁊ dicit ꝙ nōeſt ex fide Fides em̄ vt dicitur hebre. I. eſt ſubſtātia ſperandarum rerum argumentum non apparentiū. Et id̓oproprie implet mandatū de fide qui nō ſperat ex hoc aliqua preſentia ⁊ viſibilia conſequi: ſed bona inuiſibilia ⁊eterna. Lex ergo quia ꝓmittebat terrena ⁊ preſentia vtdicitur Eſa. 1. Si volueritis ⁊ audieritis me: bona terrecomedetis: ideo non eſt ex fide ſed ex cupiditate potiꝰ vl̓ex timore ẜm illos precipue: qui carnaliter legem ſeruabant. Aliqui tamē ſpiritualiter viuebant in lege: ſꝫ hocnon eſt ex ea ſed ex fide mediatoris. Et ꝙ lex non ſit ex fide probat cum dicit. Sed qui fecerit ea ſcilicet opera legis viuet in illis ſcilicet vita preſenti id eſt īmunis erit amorte temporali ⁊ conſeruabitur in vita preſenti. Ul̓ aliter dico ꝙ lex non eſt ex fide ⁊ hoc patet quia qui fecerit⁊c. Quaſi dicat precepta legis non ſunt de credendis:ſed de faciendis: licet aliquid credendum annunciet. Etideo virtꝰ eius nō eſt ex fide ſed ex operibus ⁊ hoc ꝓbatquia dominus quando voluit eam confirmare non dixitqui crediderit: ſed qui fecerit ea viuet in illis. Sed noualex ex fide eſt. Matth̓. vltimo. Qui crediderit ⁊ baptizatus fuerit ⁊c. Lex tamen eſt quoddā effigiatū ⁊ effectuꝫex fide: ⁊ ideo comparatur lex vetus ad legem nouaꝫ ſicut opera nature ad opera intellectus. Nam in ipſis operibus nature apparent quedam opera intellectus: nō ꝙres naturales intelligant: ſed quia agūtur ⁊ ordinant̉ abintellectu vt finem conſequātur. Sic ⁊ in veteri lege aliqua continentur que fidei ſunt nō ꝙ iudei ea prout, erātfidei haberent: ſed habebant ea in figura tantū fidei xp̄i⁊ proteſtationē ex cuius fidei virtute ſaluabant̉ iuſti.Lectio quinta.Hriſtus autem nos redemit de mac ledicto legis. factꝰ pro nobis maledictū. quia ſcriptum eſt maledictusomnis qui pendet in ligno. vt in gentibꝰ benedictio abrae fieret in chriſto ieſu vt pollicitationem ſpiritus accipiamus per fidem.Poſito damno a lege illato ⁊ defectu legis ab illo eripere non valentis: hic conſequenter oſtendit virtutē chriſti ab ipſo damno liberantis. Et primo oſtendit quomodo per chriſtum ab ipſo damno liberamur. Secūdo quomodo etiaꝫ ſuper hoc auxilium a chriſto acquirimus ibiUt in gentibus ⁊c̄. Circa primū tria facit. Primo enimponit liberationis auctoritatē. Secundo liberatiōis modum ibi. Factus pro nobis ⁊c. Tertio teſtimoniū ꝓpheticum ibi. Quia ſcriptū eſt ⁊c. Dicit ergo primo. Quicunqꝫ ſeruabant opera legis erāt ſub maledicto ſicut dictum eſt. Nec per legem liberari poterant. Ideo neceſſefuit aliquem habere qui nos liberaret: ⁊ iſte fuit chriſtꝰEt ideo dicit Chriſtus redemit nos de maledicto legisRo. 8. Quod impoſſibile erat legi ⁊c. Deus mittens filium ſuū ſcilicet chriſtū ⁊c. Redemit inꝙͣ nos ſcilicet iudeos p̄cioſo ſanguīe ſuo Apoc̄. 5. Redemiſti nos in ſanguine ⁊c. Eſa. 43. Noli timere qꝛ redemi te ⁊c. De maledicto legis id eſt de culpa ⁊ pena. infra. 4. Vt eos quiſub lege erant redimeret. Oſee. 13. De morte redimameos. Modū liberationis ponit cū dicit Factus ꝓ nobismaledictū. Ubi notandū eſt ꝙ maledictuꝫ eſt qd̓ diciturmalū. Et ſecundū duplex malū poteſt dici duplex maledictum ſcilicet maledictū culpe ⁊ maledictum pene. Etvtroqꝫ modo poteſt hoc legi duplicit̓. Factū pro nobismaledictum. Et primo quidem de malo culpe. Nā chriB

B