in epiſtolam ad Galathas. III.
Petro dicit̉ act̓. 10. Adhuc loquēte petro verba hec cecidit ſpūſſantꝰ ⁊c. Ipſi etiā galathe ad predicatiōꝫ paulimanifeſte ſpūmſanctum acceperant. Querit gͦ apl̓us abeis: vnde habuerunt ſpūmſanctum. Conſtat aūt ꝙ non ꝑopera legis. qꝛ cum eſſent gentiles ante receptioneꝫ ſpirituſſancti legē nō habebant. Ergo habuerūt ſpm̄ſanctūid ē dona ſpūſſancti ex auditu fidei Ro. 8. Nō accepiſtisſpiritū ſeruitutis iterū in timore qͥ ſcꝫ dabat̉ in lege. Un̄⁊ cuꝫ tremore lex data eſt. ſed accepiſtis ſpūm filioꝝ quidat̉ ꝑ fidē que eſt ex auditu vt dicit̉ Ro. 10. Si gͦ hoc potuit fidei virtꝰ: fruſtra querit̉ alid̓ ꝑ qd̓ ſaluemur. qꝛ multo difficilius eſt de iniuſto facere iuſtū ꝙͣ iuſtū in iuſticiacōſeruare. Si gͦ fides d̓ iniuſtis galathis ſine lege iuſtosfecerat. nō eſt dubiū ꝙ ſine lege poterat eos in iuſticia cōſeruare. Magnū gͦ erat donum qd̓ per fidem acceperant.¶ Conſeq̄nter cū dicit. Sic ſtulti eſtis ⁊c. oſtendit defectum in quē ꝓlapſi ſunt ⁊ exaggerat duplicē defectuꝫ ineis apl̓us ſcꝫ ꝙͣtum ad dona q̄ a xp̄o acceperant. ⁊ ꝙͣtumad mala que ꝓ ipſo ꝑtulerunt ibi. Tanta paſſi eſtis ⁊cͣ.Circa primū ſciendū eſt ꝙ iſti galathe deſerentes qd̓ magnum erat ſcꝫ ſpūmſanctū adheſerunt minori ſcꝫ carnaliobſeruantie legis et hoc ſtultū eſt. Et ideo dicit. Sic ſtulti eſtis adeo vt cum ceperitis inſtinctū ſancti ſpūs id ē initium ꝑfectionis veſtre habueritis a ſpūſancto. nunc dumꝑfectiores eſtis cōſumamini carne .i. queritis ꝯſeruari ꝑcarnales obſeruantias legis a qua nec initiū iuſticie pōthaberi Io. 6. Caro non ꝓdeſt quicꝙͣ ⁊c. Et ſic ordinemꝑuertitis. qꝛ via ꝑfectionis eſt ab imꝑfecto tendere ad ꝑfectū. Vos autē qꝛ econuerſo facitis: ſtulti eſtis Eccͣ. 27.Homo ſanctus ꝑmanet in ſapiētia ſicut ſol. ſtultus vt luna mutat̉. Similes iſtis ſunt qͥ incipiunt ſeruire deo cūferuore ſpūs: poſtmodū deficiunt in carne qͥ etiam aſſimilant̉ ſtatue nabuchodonoſor: cuius caput aureum: ⁊ pedes lutei Dan̄. 2. Et iō dicit̉ Ro. 8. Qui in carne ſuntdeo placere nō poſſunt. Et infra. 6. Qui ſeminat in carne de carne metet corruptionē. ¶ Conſeq̄nter cum dicitTanta paſſi eſtis ⁊c. exaggerat eorum defectū ꝙͣtum admala q̄ ꝓ xp̄o ꝑtulerunt. qͥ em̄ aliqͥd ſine labore recipiūtilla minus chare cuſtodiunt. ſed illud qd̓ cū labore acqͥritur vilipendere ⁊ non cuſtodire ſtultū eſt. Iſti aūt cum labore ⁊ tribulatione magna quā paſſi ſunt a contribulibꝰſuis ꝓpter fidem receperunt ſpm̄ſanctum. Et ideo dicit.Tanta paſſi eſtis ſine cauſa: qͣſi dicat. Non contemnatistantū donum qd̓ cuꝫ labore accepiſtis al̓s illa ſine cauſaid ē ſine vtilitate paſſi eſtis. qꝛ hec ſuſtinuiſtis vt ꝑueniretis ad vitam eternā Ro. 5. Tribulatio patientiā operat̉patientia aūt ꝓbationē. ꝓbatio vero ſpem ⁊c. Vnde ſi p̄cluditis vobis aditum vite eterne deſerentes fidē q̄rentes conſeruari carnalibus obſeruantijs. ſine cauſa id eſtinutiliter paſſi eſtis. Et hoc dico. ſi tamē ſine cauſa. Qd̓ideo dicit qꝛ in eorū poteſtate erat penitere ſi vellēt ꝙͣdiuviuerent. Ex hoc aūt habet̉ ꝙ oꝑa mortificata reuiuiſcūt.Sap̄. 3. Labores eoꝝ ſine fructu ⁊c. Gal̓. 4. Timeo aūtne ſine cauſa laborauerim ⁊c. Si vero accipiat̉ d̓ malis qͥnon penitent. poteſt dici ꝙ patiunt̉ ſine cauſa conferenteſcꝫ vitā eternā. ¶ Conſeq̄nter cū dicit. Qui gͦ tribuit vobis ⁊c̄. ꝓbat ꝓpoſitū exꝑimento ſumpto ex ꝑte apl̓i. poſſent em̄ dicere ꝙ verū eſt nos recepiſſe ſpūmſanctū ex auditu fidei. tn̄ ꝓpter deuotionē quā ad legem habuimꝰ accepimus fidem quā p̄dicabas. Et iō dicit. Non curo qͦcquid ſit ex parte veſtra. tn̄ illud qd̓ ego feci tribuens vobis miniſterio meo ſpūmſanctū. q̄ operat̉ in vobis virtutes id eſt inter vos miracula. ſed nunqͥd facio hoc ex operibꝰ legis an ex operibus fidei? Non vtiqꝫ ex oꝑibus ſedex fide. Sꝫ nūqͥd aliqͥs pōt dare ſpūmſanctū. Augu. em̄15. de trinitate dicit ꝙ nullus hō purus ſpm̄ſanctū dare
pōt: nec ipſi apl̓i dabant. ſed imponebāt manꝰ ſuꝑ hoīes⁊ accipiebant ſpm̄ſanctū. Quid gͦ eſt qd̓ hic dicit apl̓usde ſe loquēs qui tribuit vobis ſpm̄ſanctū? Rn̄deo. dicendum eſt ꝙ in datione ſpūſſancti tria ꝑ ordinē ſe habētiaoccurrunt. ſcꝫ ſpūſſanctus inhabitans. donū gratie ⁊ charitatis cum ceteris habitibꝰ ⁊ ſacramentū noue legis cuius miniſterio dat̉. Et ſic pōt ab aliqͥbus tripliciter dari.Ab aliquo em̄ dat̉ ſicut auctoritatē habente ꝙͣtū ad triapredicta ſcꝫ reſpectu ſpūſſancti inhabitantis reſpectu doni et reſpectu ſacramenti. et hoc modo ſpūſſanctus dat̉ aſolo patre ⁊ filio ẜm ꝙ eius auctoritatē habent nō quidēdominij ſed originis: qꝛ ab vtroqꝫ ꝓcedit. Sꝫ ꝙͣtum adgratiā ſeu donū. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad ſacramēta ſpūſſancti dat etiāſe ẜm ꝙ datio importat cauſalitatem ſpūſſancti reſpectudonoruꝫ ipſius qꝛ vt dicit apl̓us .1. corin. 12. Ipſe diuiditſingulis ꝓut vult. Secundū autē ꝙ in datione importat̉auctoritas nō poteſt ꝓprie dici ſpm̄ſanctū ſeipſum dare.Quātū vero ad ſacramenū qd̓ miniſterio miniſtroꝝ eccleſie dat̉. pōt dici ꝙ ſancti ꝑ miniſteriū ſacramentorumdant ſpm̄ſanctum. Et hoc modo hic loquit̉ apl̓us ẜm ꝙtangit̉ in gloſa tn̄ huiuſmodi modus nō eſt ꝯſuetus neqꝫextendendꝰ. Dicit etiaꝫ glo. ꝙ facere miracula attribuit̉fidei. qꝛ ex hoc ꝙ credit que ſupra naturā ſunt ſupra naturam operat̉. Et qꝛ apl̓i predicabāt fidem q̄ quedā rōeꝫexcedentia continebat. ideo oportebat ad eoꝝ credulitatem aliqͣ teſtimonia adducere ꝙ miſſi eſſent a deo qd̓ rationē excedit. Un̄ xp̄s dedit eis ſignū ſuū ad hoc on̄dē dūEſt aūt duplex ſignū xp̄i. Unū eſt ꝙ eſt dn̄s oīm. Un̄ dicit̉ in p̄s. Regnū tuum regnū oīm ſeculoꝝ ⁊cͣ. Aliud eſtꝙ eſt iuſtificator ⁊ ſaluator ẜm illud Act̓. 4. Non eſt aliud nomen ſub celo datū hoībꝰ ⁊c. Dedit gͦ eis duo ſignaUnum eſt ꝙ facerent miracula ꝑ qd̓ oſtenderent ꝙ miſſiſunt a deo dn̄o om̄is creature. Luc. 10. Dedit eis ptātem⁊ ꝟtutē ſuꝑ oīa demonia ⁊cͣ. Aliud ꝙ darent ſpm̄ſanctūminiſterio ꝑ qd̓ oſtenderent ꝙ miſſi ſunt ab oīm ſaluatore Act̉. 8. Tunc imponebant manus ſuꝑ eos ⁊c. Et tūccum impoſuiſſet illis manus paulus ſpūſſanctꝰ venit ſuper illos ⁊c. Et de his duobus modis dicit̉ Heb̓. 2. Cōteſtante deo ſignis ⁊ portentis ⁊ varijs virtutibꝰ ⁊ ſpūſſancti diſtributionibꝰ ẜm ſuam voluntatē.¶ Lectio tertia.Icut ſcriptum eſt credidit abraamZdeo. ⁊ reputatū ē ei ad iuſticiā. Co-gnoſcite ergo qꝛ qui ex fide ſunt: hiſunt filij abrae. Prouidēs aūt ſcpͥtura. qꝛ exfide iuſtificat gentes deus: prenūciauit abrae. qꝛ benedicent̉ in te om̄es gentes. igiturqui ex fide ſunt benedicentur cuꝫ fideli abraam.Supra ꝓbauit apl̓us experimento virtutē fidei ⁊ inſufficientiam legis: hic vero ꝓbat idem ꝑ auctoritates ⁊ ratitiones. Et pͥmo ꝓbat virtutē fidei in iuſtificando. Secūdo in hoc on̄dit legꝭ defectū ibi. Quicūqꝫ em̄ ex operibꝰlegis ⁊c. Primū autē ꝓbat vtens quodā ſillogiſmo. Un̄circa hoc tria facit. Primo oſtendit minorē. Scbo maiorem ibi. Prouidens aūt ſcpͥtura ⁊c. Tertio infert cōcluſionem ibi. Igit̉ qͥ ex fide ⁊c. Circa pͥmū duo facit. Prīoꝓponit quandā auctoritatē ex qͣ elicit minorē. Scd̓o cōcludit eā ibi. Cognoſcite gͦ ⁊cͣ. Dicit ergo. Uere iuſticia⁊ ſpūſſanctus eſt ex fide ſicut ſcpͥtum eſt Gen̄. 15. ⁊ introducitur Ro. 4. Ꝙ credidit abraam deo ⁊c. Ubi notandum eſt ꝙ iuſticis conſiſtit in redditione debiti: homoautem debet aliquid deor ⁊ aliquid ſibi et aliqͥd ꝓximo.