Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
145v
Einzelbild herunterladen
 

Explanatio ſancti Thom-

mata veritati obedire id ē veritatem vobis manifeſtā a vobis receptam non videtis nec obediendo recipitisSap̄. 4. Faſcinatio nugacitatis obſcurat bona. Eſa. 5.Ue qui dicūt bonū malū ⁊c. Alio modo accipit̉ faſcinatio ẜm aliqͥs ex aſpectu maliuolo ledit̉ maxime in vetulis que viſu vrenti et aſpectu inuido faſcinant puerosqui ex hoc infirmant̉ vomūt cibum. Huius cauſam volens aſſignare auicenna in libro ſuo de anima dicit materia corporalis obedit ſubſtantie intellectuali magis ꝙͣqualitatibꝰ actiuis paſſiuis in natura. Et ideo ponitad app̄henſionē ſubſtantiaꝝ intellectualiū qͣs vocat aīasſeu motores orbium multa fiunt preter ordinē motꝰ celi. oīm corporaliū agentium. Eodeꝫ modo dicit qn̄ aīaſancta depurata ab affectibꝰ terrenoꝝ a carnalibus vitijs accedit ad ſimititudinē ſubſtantiaꝝ dictaꝝ et obeditci natura. Et hinc eſt aliqui ſancti viri operant̉ quedāmira preter nature curſum. ſimiliter qꝛ anima alicuiꝰ fedata paſſionibus carnalibus: habet fortē apprehenſionēin malitia obedit em̄ ei natura ad trāſmutationē materie īillis maxime in quibꝰ materia abilis eſt ſicut ī pueris teneris conuenit. Et ſic cōuenit ẜm eum ex forti app̄hēſione vetulaꝝ in malitiā īmutat̉ puer faſcinat̉. Hec aūtpoſitio ſatis videt̉ vera ẜm opinionē auicenne. Nam ip̄epoſuit formas oēs corꝑales ī iſtis inferioribꝰ influi a ſubſtantijs incorporalibꝰ ſeparatis. agētia naturaliahabent ſe ad hoc niſi vt diſponentia tantū. Sed hoc quidem improbat̉ a ph̓o. Agēs em̄ oportet eſſe ſimile ſubiecto. Non ſit autē forma tantum. nec materia. ſed compoſitum ex materia forma. Id ergo quod agit ad eſſe corporalium oportet habeat materiā formā. Vnde dicit tranſmutare materiā formarū non poteſt niſi id qd̓ habet materiā formā. hoc quidē: Uel virtute ſicut deusqui actor eſt forme materie. Ul̓ actu ſicut agens corporeum. Et ideo materia corporalis ꝙͣtum ad huiuſmodiformas nec angel̓ nec alicui pure creature obedit ad nutum: ſed ſoli deo. vt auguſtinus dicit. Vnde non eſt verūquod auicēna dicit de huiuſmodi faſcinatiōe. Et ideo dicendū ad imaginationē ſeu app̄henſionē hominis qn̄fortis eſt immutat̉ ſenſus ſeu appetitꝰ ſenſitiuus quidēīmutatio eſt ſine alteratione corporis ſpirituū corporis ſicut nos videmus ad apprehenſionem delectabilis mouet̉ appetitus ſenſitiuus ad concupiſcentiā. et exinde corpꝰ caleſit. Silimiter ex apprehenſione ti mēdi frigeſcit. Immutatio autē ſpirituuꝫ maxime inficit oculosqui infecti rem aſpectum inficiunt. ſieut patet; in ſpecuculo mundo qd̓ ex aſpectu mēſtruate inficit̉. Sic ergo qꝛvetule obſtinate in malitia dure ſunt. ex forti apprehenſione īmutat̉ appetitus ſenſitiuus et ex hoc ſicut dictumeſt infectio maxīe fit a venis ad oculos. ex oculis ad reꝫꝑſpectam. Vnde qꝛ caro pueri mollis eſt ad earum inuiduꝫ aſpectū inficit̉ et faſcinat̉. At quādoqꝫ quidē ad hūceffectum demones operant̉. Dicit quis vos faſcinauitveritati non obedire. Quaſi dicat. Vos aliqn̄ obediſtisveritati fidei. ſed modo non. ergo eſtis ſicut pueri qui exaliquo inuido infecti cibum receptū vomitis. Rationem aūt obiurgationis aſſignat dicens. Ante quorū oculos ⁊cͣ. Quod poteſt tripliciter legi. Uno modo ẜm Hieronymū vt reſpondeat pͥme perſone acceptioni faſcinationis al̓s pͥmo acceptu. quaſi dicat. Dico vos faſcinatos:quia ante quoꝝ oculos ⁊c. id eſt ꝓſcriptio chriſti quanatus eſt in mortem adeo vobis manifeſta fuit ac ſi anteoculos veſtros fuiſſet. Et in vobis crucifixus id eſt in intellectibus veſtris erat crucifixio ieſu xp̄i vt ſciretis qualiter facta eſſet. Unde ſi eam videtis modo nec obeditis hoc contingit: qꝛ eſtis ludificati faſcinati. Cōtra qd̓dicitur Can̄. vltimo. Bone me vt ſignaculū ſuꝑ cor tuū

⁊c. Alio modo ẜm auguſtinū. qͣſi dicat. Recte falcinatieſtis qꝛ veritateꝫ quā recepiſtis ſcꝫ chriſtū fidem in cordibꝰ veſtris euomitis ſicut pueri. Et hoc qꝛ ante oculosveſtros id eſt ī veſtra preſentia ieſus chriſtus proſcriptꝰeſt id ē expellit̉ eijcit̉ de hereditate ſua. Et qd̓ moleſtūdeberet vobis qꝛ debetꝭ pati abalijs ꝓſcriberet̉ expelleret̉ in vobis ꝓſcriptus eſt .i. hereditatē ſuā amiſit in vobis id eſt voſipſos Et tunc hoc qd̓ ſequit̉ ſcꝫ crucifixus legi debet pondere oſtenſione doloris: qꝛ hocaddidit vt cōſiderarent quo precio xp̄us emerit poſſeſſio quā in eis amittebat. ex hoc mouerent̉ magis. qͣſidicat. Chriſtus ꝓſcriptus eſt in vobis ſcꝫ qui crucifixusid eſt qui cruce ſua ſanguine ꝓprio acqͥſiuit hanc hereditatē. 2. cor. 6. Empti em̄ eſtis p̄cio magno ⁊c. 1. Pe. 1.Non corruptibilibus auro vel argento ⁊c. Tertio modoẜm ambroſſū. quaſi dicat. Uere faſcinati eſtis ante quoꝝoculos id eſt in quoꝝ reputatione ſcꝫ ẜm iudiciū veſtruꝫieſus chriſtus ꝓſcriptus eſt id eſt damnatꝰ non alios ſaluans in vobis id ē ẜm vos intelligitis crucifixus eſtid ē mortuus tm̄. autē alios iuſtificans. cum tamē deeo dicat̉. 2. corin. vltimo ſi mortuus eſt ex infirmitate noſtra: viuit tamē ex virtute dei. Poteſt quarto modo exponi ẜm gloſam vt hoc deſignet apl̓us grauitatēculpe eoꝝ. qꝛ in hoc chriſtū deſerunt legem obſeruantes: equaliter quodāmodo peccabant Pilato xp̄mſcripſit id eſt damnauit. vt dum inſufficientē xp̄m credūtad ſaluandū ſimiles in peccando crucifixoribꝰ xp̄i: ipſum in ligno ſuſpenderūt morte turpiſſima cōdemnātes afficientes. Equalitas tamen eſt accipienda ex ꝑte eiꝰin quē peccat̉. qꝛ in chriſtum galathe peccabant ſicut pilatus crucifixores xp̄i.Lectio ſecunda.Oc ſolum a vobis volo diſcere: exhoperibus legis ſpirituꝫ accepiſtis:an ex auditu fidei? Sic ſtulti eſtis vtcum ſpiritu ceperitis nunc carne cōſumamini. Tanta paſſi eſtis ſine cauſa: ſi tamen ſinecauſa. Qui ergo tribuit vobis ſpiritū operatur virtutes in vobis ex oper ibꝰ an ex auditu fidei.Poſita obiurgatione: cōſequēter apl̓us ꝓcedit ad inſufficientiā legis virtutē fidei oſtendendā. Et pͥmo oſtendit inſufficientiam lęgis. Secūdo mouet queſtionem etſoluit ibi. Quid igit̉ lex ⁊c. Circa primū duo facit. Primo ꝓbat defectum legis et inſufficientiā per ea que ipſiexperti ſunt. Secundo auctoritates rationes ibi. Sicut ſcriptū eſt ⁊c. Circa primuꝫ duo facit. qꝛ primo ꝓbatꝓpoſitum experimento ſumpto ex parte ipſoꝝ. Secūdoꝓbat idem experimento ſumpto ex parte ipſius apoſtoliibi. Qui ergo tribuit vobis ⁊cꝭ. Circa pͥmum duo facit.Primo oſtendit donū qd̓ receperūt. Secundo defectumin quē inciderunt ibi. Sic ſtulti eſtis ⁊c. Donum aūt qd̓receperunt oſtēdit querēdo ab eis vnde illud receperūt.Unde ſuſceptū donum ſupponēs interrogans querit abeis dicens: Quāuis faſcinati ſtulti ſitis. tamē non tm̄eſtis ludificati quin vnum qd̓ valde manifeſtū eſt me docere poſſitis. Et ideo ſolum hoc volo a vobis diſcere. qꝛhoc ſolum ſufficit ad ꝓbandū quod intendo. hoc inꝙͣ eſtquia cōſtat ſpiritumſanctū accepiſtis. Quero ergo anaccepiſtis illū ex operibꝰ legis an̄ ex auditu fidei? Ad qd̓ſciēdū ē ī pͥmitiua eccl̓a ex diuīa diſpoſitōe vt fides xp̄iꝓmoueret̉ creſceret: ſtatim poſt p̄dicatiōꝫ fidei ab apl̓ismanifeſta ſigna ſpūſſancti fiebāt ſuꝑ audiētes. Unde de