Explanatio ſancti Thome
illi habuerūt in ſynagoga qͥ nullus fuit. et ſtatū pauli quimagnus fuit: manifeſte cognoſcāt ꝙ paulus in ſententiaꝙͣtum ad legalia ſit eis preferendus. ⁊ p̄ſertim cū paulusin ſtatu eccleſie xp̄i eis equaret̉. ita ꝙ paulus eos in ſtatu ſynagoge ante conuerſionem precedebat in ſtatu: poſtconuerſionem eis equalis erat. Unde cum agebat de ſynagoga magis erat ſtandū ſententie pauli ꝙͣ aliorum. ſedcum de euangelio ageretur ſtandum erat ſententie ſue ſicut ſententie alioꝝ. Et ſicut alij nō erant magni per legalia ſed per xp̄m: ſic ⁊ apl̓us per xp̄m magnus erat in fide ⁊nō per legalia. Tercio deſcribit eoꝝ cōditionē ex diuinaelectiōe. ⁊ ꝙͣtuꝫ ad hoc dicit. Deus em̄ perſonā ⁊c. Quaſi dicat. Ideo magni ſunt qꝛ deus eos magnificauit nō attendēs ad merita vel demerita eoꝝ. ſed ad ip̄m qd̓ facereintendit. Et ideo dicit. Deus perſonā hominis nō accipit .i. non cōſiderat magnā vel paruā. Sap. 6. Puſillū ⁊magnū ipſe fecit ⁊c. Sed ſine perſonaꝝ acceptiōe ad ſalutem omnes vocat. non imputans illis velicta eoꝝ. ⁊ hocquia tranſierūt. 2ͤ. corinth. 5º. Uetera tranſierūt ⁊c. p̄s.Nec memor ero noīm eoꝝ ⁊c. Et ideo dicit petrus. Act.10. In veritate comperi ꝙ nō eſt perſonarū acceptio ⁊cͣ.¶ Circa hoc ſciendū eſt ꝙ accipere perſonā proprie eſt inaliquo negocio attēdere quaſi regulā ip̄ius negocij: cōditionē perſone nihil facientē ad negociū. puta. cū ideo dobeneficiū alicui qꝛ eſt nobilis ſiue pulcher. Nobilitas em̄ſeu pulchritudo nil facit ad hoc ꝙ habeat beneficiuꝫ. Sivero cōditio perſone facit ad negociū ſic conſiderādo illaꝫconditionē in facto illo nō accipio perſonā ſicut ſi ideo dobeneficiū alicui quia bonus eſt ⁊ bene deſeruiet eccleſie.quia bene litteratus ⁊ honeſtus. nō ſum acceptor perſoneNil ergo eſt ꝓprie accipere perſonā ꝙͣ conſiderare conditionē perſone nil facientē ad negociū. Cum ergo deus inoperibus ſuis ⁊ beneficijs nihil preexiſtēs ex parte creature reſpiciat. qꝛ ip̄m qd̓ eſt creature eſt effectus ſue electionis. ſed reſpiciat ſolū quaſi ꝓ regula beneplacitū volūtatis ſue ſcd̓m quā omnia operat̉ ⁊ non ſcd̓m aliquā conditionē perſone. vt dicit̉ Ephe. 4. Manifeſtū eſt ꝙ non accipit perſonā hominis. ¶ Conſequēter deſcripta cōditione illoꝝ oſtendit propoſitū ſcꝫ ꝙ nil ei addere potueruntEt ideo dicit. Mihi autē qui videbant̉ aliquid eſſe nihilcontulerūt. Quaſi dicat. licet eſſent magne auctoritatis.tamē nil addiderūt doctrine mee nec poteſtati. quia ſicutſupra dictū eſt neqꝫ ab homine accepi euangeliū neqꝫ perhominē didici. Glo. autez aliter legit. Quales aliquādofuerūt ⁊c. Quaſi dicat. Non pertinet ad me referre ſtatūeoꝝ ante conuerſionē quales ſcꝫ fuerūt quia et hoc nihilrefert cū ⁊ ego fuerim ip̄ius eccleſie etiā perſecutor et tamen deus elegit me ⁊ magnificauit. ⁊ hoc quia dn̄s perſonā hominis nō ⁊c. ¶ Conſequēter cū dicit. Sed ecōtracū vidiſſent ⁊c. oſtendit quomō eius ſentētia ſit approbata ab apl̓is. Et circa hoc tria facit. Primo ponit cauſamapprobatiōis. Scd̓o inſinuat ip̄am approbationē. ibi. Iacobus ⁊ cephas ⁊c. Tercio addit quandā conditionē approbatiōi interpoſitā. ibi. Tantū vt pauperes ⁊c. Cauſāaūt approbatiōis ponit duplicē que mouit apoſtolos approbare ſententiā apoſtoli ſcꝫ predicatiōis officiū apoſtolo iniunctū a xp̄o: ⁊ effectum iniūcti officij. ibi. Et cum cognouiſſent ⁊c. Circa primū prīo ponit officiū iniunctū qd̓mouit eos ad approbandū. Scd̓o officij manifeſtationeꝫ.ibi. Qui em̄ operatus eſt ⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ illi quividebant̉ aliquid eſſe nihil mihi cōtulerūt. ſed potius cōtra opinionē aduerſarioꝝ qui aſcenderant ꝯtra me in hieruſalē ad apoſtolos pro ip̄a queſtione. me ip̄i apoſtoli apꝓbauerūt ⁊ hoc cū vidiſſent ꝙ creditū eſt mihi euangeliūid eſt officiū predicatiōis prepucij .i. īiunctū in circūciſis.ſcꝫ gentilibus. Iere. 9. Omnes gentes habēt prepuciū.
omnis autē domus ⁊c. Sicut ⁊ petro cōmiſſa eſt auctoritas vt predicaret iudeis tantū ⁊ paulus gētibus. ſed poſtmodū ⁊ petrus predicauit gētibus ⁊ paulus iudeis. Sedquia aliquis poſſet dicere. vnde cōſtat nobis ꝙ tibi ſit cōmiſſum euangeliū in gentibus. ideo interponēs dicit ꝙper operatōes xp̄i. Sicut em̄ patet ꝙ petrus accepit euāgeliū a xp̄o propter mirabilia que xp̄us fecit per eū. ita patet ꝙ ego ab ip̄o accepi ꝓpter miracula que xp̄us operatꝰeſt ⁊ operat̉ in me. Et ideo dicit. Qui operatus eſt petro⁊cͣ. id eſt qui petrū fecit apoſtolū in iudea ſcꝫ xp̄us ip̄e mefecit apoſtolū in gentibꝰ. Et hec eſt cauſa que mouet eosSed quia nō ſufficit iniūctio ⁊ auctoritas predicandi niſihomo per bonā ſcientiā ⁊ diſcretam eloquentiā ip̄am exequat̉ ⁊ per bonā vitam cōmendet. ideo addit vſuꝫ ſue auctoritatis ſeu ꝯfficij effectū dicens. Et cū cognouiſſēt gratiā dei ⁊c. ⁊ eſt littera ſuſpenſiua. id eſt cū vidiſſent ꝙ gratioſa ⁊ fructuoſa eſſet predicatio mea tūc iacobꝰ ⁊ cephas⁊ iohānes ⁊c. In quo notat̉ approbatio ſeu ſocietas factacū eis ⁊ paulo. Et primo ponunt perſone inter quas factaeſt ſocietas que ſunt iacobus ⁊ cephas. id eſt petrus ⁊ iohannes. Et premittit̉ iacobus quia erat epiſcopus hieroſolymoꝝ vbi hec facta ſunt. Iohānes autē iſte fuit iohannes euāgeliſta qui nō deſeruit iudeā vſqꝫ ad tp̄us veſpaſiani qui videbāt̉ colūne eſſe. Merhaphorice dicit̉ hoc ideſt ſuſtētatio totius eccleſie. Sicut em̄ totū edificiū ſuſtentat̉ per colūnas: ita per iſtos tota eccleſia iudeoꝝ ſuſtentabat ⁊ regebat̉. Et de iſtis colūnis dicit̉ in p̄s. Ego confirmaui colūnas eius. id eſt apoſtolos eccleſie. Cantico. 5.Crura illius colūne marmoree que fundate ſunt ſuper baſes aureas. Iſti ſcꝫ ex vna parte dederūt dexteras ſocietatis. id eſt conſenſerūt in ſocietatē mihi ⁊ barnabe. In quodeſignant̉ perſone ex alia parte. per hoc aūt ꝙ dederūt ſibi dexteras ſignificat̉ ꝙ per manꝰ ſe acceperūt in ſignū cōiunctiōis ⁊ vnitatē opinionis. Scd̓o oſtendit̉ ſocietatistenor ſeu cōditio cū dicit. Vt nos in gentes: ip̄i autem incircumciſionē ſcꝫ predicarēt. Quaſi dicat. Facta fuit inter nos coniūctio ⁊ vnio: ita tamē ꝙ ſicut omnes fidelesobediūt petro in circūciſione. id eſt in eccleſia iudeoꝝ fideliū: ita omnes gentes qui cōuerſi fuerūt ad xp̄m obedirētbarnabe ⁊ paulo. hoc tamen appoſito vt nos eſſemus memores pauperū xp̄i qui ſcꝫ vendiderāt omnia bona ſua etpreciū eorum ad pedes apoſtolorū poſuerant ꝓpter xp̄mpauꝑes effecti. Quod quidē ſollicitus fui hoc idē facerenō minus affectus ꝙͣ ipſi qͥ ordinauerūt ſicut apparet Ro.15. ⁊. 1. coꝝ. 6. ⁊. 2º. coꝝ. 8. ⁊. 9. Ratio aūt quare cōſuętudo primitiue eccleſie de venditiōe poſſeſſionū ſeruabatin eccleſia ex circūciſione ⁊ nō in eccleſia ex gentibus heceſt: quia fideles iudei cōgregati erant in hieruſalē ⁊ in iudea que deſtruenda in breui a romanis erat vt poſtmodūrei ꝓbauit euētus. Et ideo voluit dn̄s vt ibi poſſeſſionesnō reſeruarent̉ vbi permāſuri non erāt. Eccleſia vero getiū firmanda erat ⁊ augēda. Et ideo cōſilio ſpirituſſanctifactū eſt vt in ea poſſeſſiones nō venderent̉.¶ Lectio tercia.Um autem veniſſet Petrus antiocchiam in faciem ei reſtiti: quiar epreAhenſibilis erat. Prius enim qͣꝫ venirent quidam a iacobo cum gentibus ed ebatCum autem veniſſent ſubtrahebat et ſe gregabat ſe: timens eos qui ex circūciſione erat⁊ ſimulationi eius conſenſerunt ceteri iu deiita vt ⁊ barnabas duceretur ab eis in illaꝫ ſimulationem. ſed cum vidiſſem ꝙ non recte