Explanatio ſancti Thome
eſt mihi deus ⁊c. Quid ergo dicit dn̄s. Sit ſermo veſtereſt eſt. nō non: quod amplius eſt a malo eſt. Dicendū eſtꝙ eſt a malo eius qui nō credit vel a malo pene quo cogitur quis iurare. ¶ Conſequēter cū dicit Deinde veni ⁊c̄.oſtendit quomō fuit approbatus ab alijs eccleſijs iudee.Ubi tria facit. Primo oſtendit vbi fuit ꝯuerſatus quia incilicia. Vnde dicit. Deinde veni in partes ſyrie ⁊ cilicie.ſcꝫ patrie vnde etiā fuit natus. quia dicit̉ Act. 22º. Eratautē paulus a tharſo cilicie ⁊c. Scd̓o quomō fuit cognitus ab eis quia nō facie ſed auditu tantū ⁊ fama. Unde dicit. Eraꝫ em̄ ignotus facie eccleſijs iudee que erāt in xp̄oid eſt in fide xp̄i. 2ᵉ. corinth. 6. Sicut qui ignoti ⁊ cognitiUnde patet ꝙ eccleſie iudee nō docuerūt me. Tantū em̄auditū habebāt ſcꝫ de me per famā: quoniā qui perſequebat̉ nos ⁊c. Tercio quomo approbatus eſt ab eis quia inme glorificabāt deum. id eſt in mea cōuerſione magnificūꝓbabant qui gratia ſua me cōuertit Eſa. 43. Glorificabitme beſtia ⁊c.¶ Capitulm ſecundum.Einde poſt annos quattuordeciꝫd ẜiterū aſcendi hieroſolymā cū barnaba aſſumpto et thyto. Aſcendiautem ſcd̓m reuelationē et contuli cum illis euangeliū quod predico in gentibus. Seorſum autem his qui videbanturaliquid eſſe: ne forte inuacuuꝫ currerem autcucurriſſem. Sed neqꝫ thytus qui mecumerat cuꝫ eſſet gentilis compulſus eſt circumcidi. ſed propter ſubintroductos falſos fratres: qui ſubintroierunt explorare libertatem noſtram quam habemus in xp̄o ieſu: vtnos in ſeruitutē redigerent. quibus neqꝫ adhoram ceſſimus ſubiectiōi: vt veritas euangelij permaneat apud vos.Poſtꝙͣ apoſtolus in precedēti capitulo cōmendauit auctoritatē euangelice doctrine ſcd̓m ſeip̄am. nūc in iſto capitulo cōmendat ip̄am ex parte aliorū apoſtoloꝝ et ſua ſimul. Et circa hoc duo facit. Primo cōmendat auctoritatem ſue doctrine ex approbatiōe alioꝝ apoſtoloꝝ. Scd̓oex exemplo ſui ⁊ aliorū apoſtoloꝝ. ibi. Nos natura iudeinon ex gētibus ⁊c. Circa primū duo facit. Primo oſtendit ꝙ alij apl̓i approbauerūt ſuam doctrinā. Secūdo oſtēdit ꝙ libere rep̄hendit alios apl̓os in his que ꝯtrariū ſuedoctrine dicebāt. ibi. Cum veniſſet petrus ⁊c. Circa primū duo facit. Primo agit de collatiōe quā habuit cū apoſtolis. Secūdo inſinuat quid inde ſecutū ſit ibi Sed neqꝫtytus ⁊c. Circa primū duo facit. Primo ponit circūſtantias ip̄ius collatiōis. Secūdo ponit ip̄am collationē. ibi.Et contuli cū illis ⁊c. Quantū ad primū tangit quattuorcirūſtantias ſcꝫ tempus locū teſtes ⁊ motiuū ip̄ius Deſcribit autē tempus cū dicit. Deinde poſt annos quattuordecim. Sed cōtra eſt quia apl̓us fuit conuerſus primo annopoſt paſſionē xp̄i. Et poſt tres iuit in hierl̓m ⁊ ſic ſunt quatuor ⁊ hic dicit poſt annos quattuordecī iterū iuit in hieruſalē: ⁊ ſic fiūt decē ⁊ octo. Et tūc īuenit petrū in hierl̓mEt hoc nō poteſt eſſe quia petrus ſedit in antiochia ſeptēanis. in roma vero vigintiquīqꝫ annis. Et ſic decē ⁊ octo⁊ ſeptem ſunt vi gintiquīqꝫ anni anteꝙͣ iret romā. ⁊ romemoratus eſt vigintiquiqꝫ annis Ergo vixiſſet petrus poſtpaſſionē xp̄i quī quaginta annis qd̓ eſt falſum. quia quapragēſimo anno a paſſione xp̄i paſſus eſt petrus rome: vt
in hiſtoria habet̉ quod fuit temꝑe neronis. Reſpōdeo dicendū ꝙ cuꝫ dicit̉ deinde ⁊cͣ. non eſt intelligendū ꝙ poſttres annos iterū elapſi ſint quattuordecī anni anteꝙͣ iretin hieruſalē ſed ꝙ anno quartodecimo ſue conuerſionisiterū aſcendit nec ſunt addēdi ſupra iſtos quattuordecimſeptē anni quibꝰ petrus rexit eccleſiā antiochenā quia ante iſtos annos incepit regere: cū antiochia ſit ꝓpe hieruſalem potuit eſſe vt aliquādo petrus iuiſſet in hieruſalē ⁊tunc paulus inuenerit eū ibi. Et ſic colligit̉ ex hyſtoria ꝙpoſt annos quattuordecī petrus venit romā: temꝑe claudij imꝑatoris et exiſtens ibi vigintiquīqꝫ annis cōpleuitnumerū trigintanonē annoꝝ ⁊ mortuꝰ eſt quadrageſimoanno poſt paſſionē dn̄i. Dicit autē ſignāter quattuordecīvt oſtendat ꝙ nō indigebat apoſtoloꝝ inſtructiōe ſi quattuordecī annis fuit ſine eis. ¶ Locū vero deſcribit cū dicit hieroſolymā. ⁊ dicit aſcendi quia in alto poſita eſt. Aſcendit autē hieroſolymā vt oſtenderet ſe cōcordare cū ꝓphetia que dicit Eſaie. 2º. De ſyon exibit lex ⁊c. ¶ Teſtes deſcribit cū dicit. Cū barnaba aſſumpto tyto. Barnabas iudeus erat tytus vero gentilis. Cū eis ergo aſcendit. vt haberet teſtes ſue doctrine. Et vt in nullā partemſiue iudeoꝝ ſiue gentiliū oſtendat ſe declinare Deūt. 17.In ore duoꝝ vel triū ſtat omnē verbū. ¶ Motiuū autemdeſcribit cū dicit. Scd̓m reuelationē dei id eſt deo reuelāte ⁊ precipiēte ſibi ꝙ aſcenderet in hieruſalē. Ex quo colligi poteſt ꝙ om̄is actus apoſtoloꝝ ⁊ motus fuerūt ſcd̓minſtinctū ſpirituſſancti. Iob. 37º. Nubes ſpargūt lumenſuū ⁊c. ¶ Conſequēter cū dicit. Et cōtuli ⁊c̄. Agit de ipſacollatiōe vbi tria facit. Primo manifeſtat materiā ſuperquā contulit. Secūdo perſonas cū quibus cōtulit. Et tercio cauſam ꝓpter quā contulit. Materia de qua contulitfuit euangeliū. Et ideo dicit. Contuli cū illis euangeliuꝫdet ⁊c. Perſone cū quibus cōtulit: ſunt maiores et excellentiores inter apl̓os dicens. Seorſum autē cum his ⁊c.Sed cauſa vtilis ⁊ neceſſaria. ne ſcꝫ inuacuū ⁊c. Quantūad primū dicit. Aſcendi hieroſolymā vbi contuli cū illistanquā cum amicis ⁊ paribus euangeliū quod predicauiin gentibus. nō vt addiſcerē quia iam doctus eram a xp̄onon vt certificarer quia ſic certus ſum ꝙ ſi angelus diceret contrariū non crederē vt patet ſupra primo capi. Sedcontuli ꝓpter duo. ſcilicꝫ ad inſinuandā vnitatē doctrinemee cū doctrina alioꝝ apoſtoloꝝ. 1ᵉ. corinthio. 1º. Idip̄mdicatis omnes ⁊c. Contulit ergo cū eis quaſi idem verbūcum eis ſed nō partes habuit. Iteꝫ ad vitandū calumpniam alioꝝ. Apoſtolus em̄ quia nō fuerat conuerſatus cuꝫxp̄o nec edoctus ab apoſtolis. ſed ſtatim poſt cōuerſioneꝫſuam incepit p̄dicare ⁊ que erant odioſa iudeis ⁊ ſpecialiter de vocatiōe gentiū: ⁊ ꝙ non debebāt ſeruari legalia.Sic ergo cōtulit euangeliū. Sed cum quibus hoc feceritoſtendit ſubdēs. Seorſum autē his ⁊c. Quaſi dicat. Nocum om̄ibus ſed cū his qui erant inter alios alicuius auctoritatis ⁊ momēti ſcꝫ cum petro iacobo ⁊ iohāne ⁊ alijsmagnis. Eccl̓. 9º. Cum ſapiētibus ⁊ prudentibus tracta⁊cͣ. Sed ſeorſum ⁊c. non ꝙ turpia vel falſa cū eis tractaret ac cōferret ſicuti heretici faciūt. ſed quia ſciebat ibi eſſeiudeos calūpniantes ꝓpterea quia de legalibꝰ docuerat.Et ideo ne veritas pateret calūnie cum illis ſeorſum contulit qui nō calūniarent̉. Prouerb̓. 25. Cauſam tua tracta cū amico tuo. ⁊ ſecretū extraneo ne reueles ⁊c̄. Eccl̓.8. Coram extraneo ne facias conſiliū ⁊c. Sic ergo patet⁊ materia collatiōis ⁊ perſone. ¶ Sequit̉ cauſa que fuitſcꝫ ne inuacuū currerem aut cucurriſſem. id eſt ne reputarer predicaſſe inutiliter. Uocat autē predicationē ſua curſū propter velocitatē ſue doctrine. quia in modico temꝑea hieruſalē vſqꝫ in yliricuꝫ ⁊ vſqꝫ in hyſpaniā predicauiteuāgeltū. Unde poſſet dici de eo illud. p̄s. Uelociter cur-