Explanatio ſancti Thome
animi leuitate. Un̄ dic̄ miror. Quaſi dicat cū ſciatis totbona que dicta ſunt prouenire vobis per chriſtum et ꝙcum fueritis ita bene inſtructi per me: tamē ſic. id eſt intantum ⁊ tam vehementer vt videamini iam obliti tamcito id eſt in tam breui tempore tranſferimini vt alludatnoī. Galathia enim tranſlatio dicitur quaſi dicat. Voseſtis galathe qꝛ tā cito tranſferimini. Eccleſia. 19. Quicito credit leuis ē corde. Secūdo aggrauat eoꝝ culpāexeo qd̓ dimiſerunt. Si enī ratio recedit ⁊ tranſfert̉ a malo commendabilis eſt ⁊ bene facit: ſed quando recedit abono tunc eſt culpabilis. Et ſic iſti a bono tranſlati erātat ideo dicit eis. Et ſi mirandū ſit ꝙ tam cito ⁊ ſic tranſferimini: addit tamē materiam admirationis ꝙ tranſferimini ab eo ſcꝫ a deo ⁊ a fide eius qui vos vocauit ī gratiam xp̄i id ē in participationē eterni boni quā habemusper xp̄m. 1. Pet̓. 2. Gratias agentes deo qui vos vocauit in ammirabile lumen ſuum. Itē. 2. Pet̓. 2. Meliuserat eis viam veritatis nō agnoſcere ꝙͣ. ⁊cͣ. Secūdo aggrauat eoꝝ culpā ex eo ad qd̓ conuerſi ſunt: qꝛ non ſūt cōuerſi ad bonū ſed ad malum. Unde dicit. In aliud euangelium. id eſt veteris legis que annūciatio bona ē inꝙͣtum annūciat quedā bona ſcꝫ tēporalia ⁊ carnalia. Eſa.pͥmo. Si volueritis ⁊ audieritis me ⁊c. Sed tamē nō ēperfecta ⁊ ſimpliciter ſicut euangeliū qꝛ nō annunciat ꝑfecta ⁊ maxima bona: ſed parua ⁊ minima. Sed lex noua ē perfecte ⁊ ſimpliciter euangeliū id ē bona annūciatio quia annūciat maxima bona ſcꝫ celeſtia ſpūalia ⁊ eterna. Et licet ſit aliud euangeliū ſecundū traditionē ꝑſeudo: tamen ẜm meā predicationē non. Eſt em̄ aliud in ꝓmiſſis ſed nō eſt aliud in figura: quia idē continet̉ in veteri teſtamento ⁊ in nouo. In veteri quidē vt in figura: īnouo vero vt in re ⁊ expreſſe. Et ſic ē aliud euangeliumquantū ad ea que exterius apparent: ſed quantū ad ea q̄interius ſunt ⁊ continent̉ nō eſt aliud: licet aūt nō ſit aliud in ſe tamē poteſt eē aliud ex culpa aliorum ſcꝫ ſeducētium. Et ideo eoꝝ culpam exaggerās dicit. Niſi ſint aliqui ſcꝫ ſeductores qui vos cōturbant .i. puritatē ſenſusveſtri: qua imbuti fuiſtis per fidei veritatē obfuſcant qꝛlicet idem cōtineatur ꝙͣtum ad interior ē intellectū ꝑ vetus ⁊ nouū teſtamentū vt dictum ē: tamē ſi poſt ſuſceptionem noui teſtamenti reiterat̉ vetus. videtur oſtendi ꝙnouū nō ſit perfectū ⁊ ꝙ illud ſit aliud ab iſto. Et iō dicitQd̓ nō eſt aliud niſi ſunt ⁊c. qꝛ iſti pſeudo poſt fidei euāgelice ſuſceptionē cogebāt eos circūcidi. oſtendentes ꝑhoc ꝙ circūciſio eſt aliquid aliud ꝙͣ baptiſmus ⁊ e fficitaliquid qd̓ baptiſmus nō pōt efficere. ⁊ ideo iſti conturbant vos infra. 5. Vtinā abſcindant̉ qui vos conturbāt.⁊c. Et vere cōturbant qꝛ volunt cōuertere euangeliū xp̄iid eſt veritatem euangelice doctrine in figurā legis qd̓ ēabſurdum ⁊ turbatio maxima. In illud enim debet aliquid conuerti ad qd̓ ordinat̉. Nouū autem teſtamentuꝫ⁊ euangelium xp̄i non ordinatur ad vetꝰ ſed potius ecōuerſo lex vetus ordinat̉ ad legē nouam ſicut figura ad veritatem. Et ideo figura cōuerti debet ad veritatē: ⁊ lexvetus in euangeliū xp̄i: non autem veritas in figurā neqꝫ euangelium xp̄i in legeꝫ veterem: qd̓ patet ex ip̄o vſuloquendi. Nō enim dicimus ꝙ homo ſit ſimilis imaginihominis. ſed potius ecōuerſo imago ē ſimilis homini.Iere. 15. Ip̄i cōuertent̉ ad te ⁊cͣ. ⁊ Leuit̓. 26. Nouis ſuperuenientibus. ⁊c̄. ¶ Conſequenter poſt exaggeratiōꝫculpe ponitur inflictio pene cuꝫ dicit. Sed licet. ⁊c. Etcirca hoc duo facit. Primo ꝓmulgat ſententiā. Secundo rōnem ſententie aſſignat ibi. Modo enim hominibꝰ⁊c. Firca primum duo facit. Primo oſtendit auctoritatem ſue ſentētte. Scd̓o profert eā ibi. Sicut predixi ⁊cͣ.Oſtendit autē auctoritatem ſue ſentētie multā eē ꝙ nō
ſolū in peruerſores ⁊ in ſeductores ſubditos: ſed etiā impares: ſicut ſunt alij apoſtoli ⁊ etiam in ſuperiores ſicutſunt angeli ſi huius criminis .ſ. cōuerſionis euangelij īveterem legē rei eſſent effi caciā haberet. Et ideo dicit.Quia noſtre ſentētie auctoritas quā ego ꝓmulgo queeſt excōmunicatio nō ſolum in illos qui talia intenduntefficaciam habet ſꝫ licet nos ſcꝫ apoſtoli aut angelus bonus vel malus de celo veniens euangelizet preter ꝙͣ qd̓euangelizatū eſt a nobis: anathema ſit .i. reus erit huiusſententie quā promulgamus. ¶ Ad euidentiam autē dictorum tria inquirere oportet. Prīo quid ſignificat hocnomen anathema. Circa quod ſciendū eſt ꝙ anathemaeſt nomen grecū ⁊ componitur ab ana qd̓ eſt ſurſū ⁊ theſis poſitio quaſi ſurſū poſitio. Et eſt ortum ex quadā an-tiqua conſuetudine. Antiqui enim quādo pugnabant capiebant aliquando aliquam predam ab hoſtibus quā nolebant cōuertere in vſum ꝓpriū ſed ſuſpendebāt illam ītemplis vel in aliquo publico loco ciuitatis: quaſi ſeparatam a cōmuni vſu hominum ⁊ omne tale ſic ſuſpenſuꝫnominabant greci anathema: ⁊ ex hoc inoleuit conſuetudo ꝙ omne illud quod excludebatur ab vſu communi diceretur anathematizatum. Unde dicitur Ioſue. 6.de Iericho ⁊ omnia que in ea ſunt. Ꝙ Ioſue mox anathematizauit ea. Et ideo etiam hoc in eccleſia inoleuit vt illi qui excluduntur a communi ſocietate eccleſie:⁊ a participatione ſacramentorum eccleſie dicantur anathematizati. ¶ Secundo inquirenda eſt ratio eoruꝫ quedicit. Bicet nos aut angelus. ⁊c. Ubi ſciendum eſt ꝙeſt triplex doctrina. Prima eſt philoſophorum: qui exductu rationis proprie in cognitionem ſue doctrine deuenerunt. Quedam alia doctrina eſt que eſt tradita ꝑ angelos ſicut lex vetus. Lex enim non eſt allata voluntate humana ſic̄ dicitur ad Gala. 3. Sed per angelos ī manu mediatoris vt dicitur infra. 3. Quedam vero doctrina tradita eſt a deo immediate ſicut doctrina euangelijIoh. primo. Deum nemo vidit vnꝙͣ. ⁊c. Heb̓. primo.Nouiſſime diebus iſtis loquutus eſt nobis in filio. Etpoſt. Que cum intium accepiſſet. ⁊c̄. doctrina ergo quetradilur per hominem poteſt mutari ⁊ reuocari ꝑ aliumhominem qui melius nouit ſicut vnus philoſophus reprobat dicta alterius. Item per angelum qui perſpicatius videt veritatem. Doctrina etiam que traditur ꝑ angelum poſſet forte remoueri per alium angelum ſuperiorem ſeu per deum. Sed doctrina que immediate a deotraditur non poteſt neqꝫ per hominem neqꝫ per angeluꝫirritari. Et ideo ſi contingat ꝙ homo vel angelus diceret contrarium illi que per deum tradita eſt dictum ſuūnon eſt cōtra doctrinam vt per hoc irritetur ⁊ repellaturſed potius doctrina eſt contra euꝫ quia ipſe qui dicit debet excludi ⁊ repelli a communione illius doctrine. Etideo dicit apoſtolus ꝙ dignitas doctrine euāgelice queeſt immediate a deo tradita eſt tante dignitatis ꝙ ſiuehomo ſiue angelus euangelizet aliud preter id quod inea euangelizatum eſt ē anathema. id eſt abijciendus etrepellendus eſt. ¶ Tertio ſoluere oportet obiectiones q̄circa hoc occurrunt. Quorum vna eſt cum par in pareꝫnon habeat imperium. ⁊ multomagis non habeat in ſuperiorem: videtur ꝙ apoſtolus nō potuit excōicare apoſtolos qui erant ſibi pares ⁊ angelos qui ſunt ſuperioreſMat. 11. Qui minor eſt in regno celorum maior eſt illoNon eſt ergo anathema per hoc. Ad hoc dicendum ē ꝙapoſtolus ꝓtulit hanc ſentētiaꝫ non propria auctoritateſed auctoritate euangelice doctrine cuius miniſter erat:cuius doctrine auctor itas habet vt quicunqꝫ contra illam dicunt excludendi ⁊ repellendi ſint. Ioh. io. Sermo quē locutꝰ ſuꝫ ille iudicabit eū in nouiſſimo die. ⁊c.