epiſtolam ad Galathas.

ci familiaritate: quia mecum ſunt ſcꝫ ad ſolatium ⁊ adiutorium. Prouerb̓. 18. Frater qui iuuatur a fratre. ⁊c. p̄sEcce ꝙͣ bonū. ⁊cͣ. Item ab inſeparabili charitate cum dicit. Fratres. Io. 13. In hoc cognoſcent omnes. ⁊c. Itemab vniuerſalitate cum dicit. Oēs quod ideo addit: quiaiſti forte erant intantū ſeducti ꝙ dictum paulū nō reputarent. Et ideo dicit. Omnes qui mecum ſunt: vt oſtendat eos teſtes eſſe veritatis ſue: ⁊ facile intelligant ſe errare dum ab omnibus reprehendunt̉. 2. Coꝝ. 2. Sufficit enim ꝙ eiuſmodi eſt obiurgatio hec que fit a pl̓ibus.⁊cͣ. Perſonas autē ſalutatas ponit cum dicit. Eccleſiegalathie. ⁊c. Ubi ſciendū ꝙ ſicut in glo. tāgit. Brēnusdux ſenonum olim congregato exercitu intrauit italiamqua pertranſita venit in greciam ante tempus alexandrimagni: vbi cum eſſent aliqui de gente ſua remanētes invna parte grecie miſcuerunt ſe grecis: vnde illa prouincia gallogrecia dicta ē. Deinde illi galathe ſunt appellati quaſi albi. Et licet greci ſint acuti ingenij: tamē illi galathe ſtulti erant ⁊ inſtabiles ⁊ ad intelligēdū tardioresſicut ⁊ indociles galli vnde originē traxerunt. Et ideoita dicit eis. O inſenſati galathe. ⁊c. Iſtis ergo ſcribitepiſtolam hanc. ⁊ iſti ſunt perſone ſalutate. ¶ Cōſequēter cum dicit. Gratia vobis. ⁊c. Ponit bona que eis opfat. Et primo ponit ipſa bona optata. Secundo ipſoruꝫbonorum auctorem. ibi. A deo patre. ⁊c. Bona autemque eis optat ſunt duo in quibus omnia bona ſpiritualia includuntur. Primū eſt gratia: que ē principiū viteſpiritualis cui in glo. aſcribit̓ remiſſio peccatorum que ēprimū in vita ſpirituali. Nullus enim pōt eſſe in vera vita ſpirituali: niſi prius moriatur peccato. Secundum ēpax que ē quietatio mentis in fine que in glo. dicitur eēreconciliatio ad deum: ⁊ ſic dum optat principiuꝫ ⁊ finēomnium bonorū ſpiritualium includit apoſtolus tanꝙͣinter duo extrema deſiderium omnis boni eis proueniēdum. p̄s. Gratiam ⁊ gloriam dabit dominus. 2. Coꝝ.vlti. Gratia domini noſtri. ⁊c. Bonorū autem ipſorumauctor eſt deus pater. ⁊ ideo dicit. A deo patre ⁊c. Ubiprimo ponitur bonorum cauſa. Secundo cauſandi modus ibi. Qui dedit. Tertio gratiarūactio ꝓ ipſis bonisibi. Cui eſt honor ⁊c. Cauſa autem ⁊ auctoritas bonorūē deus pater tanꝙͣ actor inquantum deus: ⁊ tota trinitas que dicitur deus omnium per creationem. Sap̄. 14Tu autem pater gubernas. ⁊c. Et ideo dicit. A deo pat̓re. Item actor eſt dominus ieſus chriſtus ſicut miniſter.Et hoc inquantum homo. Roma. 15. Dico ieſum xp̄mminiſtrum. ⁊c. Et ꝙ per xp̄m ſit nobis gratia patet Io.pͥmo. Gratia ⁊ veritas ꝑ ieſum xp̄m facta eſt. Et Ro. 5.Iuſtificati gratis ⁊c. Pax etiā ē nobis ꝑ ip̄m. Ioh. 14.Pacem in eā do vobis. ⁊c. Modus aūt cauſandi hmōibona ponit cū dicit. Qui tradidit. ⁊c. Ubi primo ponit̉cā efficiens q̄ ē mors xp̄i. Et quātū ad hoc dicit. Qui dedit ſemetip̄m ⁊c. Quaſi dicat. Iō xp̄s ē auctor gr̄e ⁊ pacis qꝛ ip̄i morti dedit ſe ⁊ ſuſtinuit crucē. vnde ip̄a morsxp̄i eſt cauſa efficiens gratie. Roma. 5. Iuſtificati gratis ⁊c. Et Col̓. pͥmo. Pacificans que in celis ⁊c. Et dic̄primo. Qui dedit ⁊c. i. ſponte ſe obtulit. Ephe. 5. Vilexit nos chriſtus ⁊ tradidit ⁊c. Heb̓. 2. Pro omnibꝰ nobis guſtaret mortem. Tyt̉. 2. Qui dedit ſemetip̄m. ⁊cͣ.Ex quo manifeſte apoſtolus arguit cōtra eos ꝙ ſi morsxp̄i eſt ſufficiens cauſa ſalutis noſtre: ⁊ in ſacramētis noui teſtamenti que efficaciam habent ex paſſione chriſticonfert gr̄a ꝙ ſuꝑ ſluum ē ſimul cū nouo teſtamento ſeruari legalia in quibꝰ gratia non confertur nec ſalus acqͥritur: quia neminē ad ꝑfectū adduxit lex vt dicit̉ Heb̓. 7Secundo ponit̉ finis ⁊ vtilitas ip̄orum bonoꝝ que ē cāfinalis: ⁊ eſt duplex. Anus ē vt liberemur a peccatis p̄-

teritis: ⁊ quantū ad hoc dicit. Pro peccatis nr̄is ſcꝫ preteritis delendis ⁊ expiandis quod eſt initium nr̄e ſaluationis. Apoc̄. pͥmo. Dilexit nos ⁊c. Alius finis ē vt liberaret nos a ptāte mortis: ⁊ quantū ad hoc dicit. Vt eriperet nos de p̄ſenti ⁊c. Col̓. pͥmo. Eripuit nos a ptāte.⁊c. Et ponit tria ſcꝫ vt eriperet inquit de preſenti ⁊ ſeculo: ⁊ neꝙͣ. Vt eriperet trahēdo nos ad eterna per deſiderium ⁊ ſpem. De ſeculo id eſt de conformitate huiꝰ mundi qui nos allicit vt non ei conformemur. Ro. 12. Nolite conformari huic ſeculo ⁊c. Neqꝫ reducens nos ad veritatem iuſticie. Et dicitur ſeculuꝫ nequā nō propter ſuinaturam: cū bonum ſit creatum a deo: ſed propter malaque in eo fiunt. ſicut illud Ephe. 5. Dies mali ſunt. ⁊cͣ.Et Gen̄. 47. dixit iacob. Dies peregrinatiōis vite mee130. annorum ſunt parui ⁊ mali ⁊c. Et licet hec ſint nobis per chriſtum: non tamen excluditur deus pater. Etideo ponitur tertio acceptatio diuine voluntatis. Andedicit ẜm voluntatem dei ⁊ patris. Patris inꝙͣ chriſtiꝑnaturam qua ab eterno procedit vt verbum. p̄s. Ego hodie genui te. Ioh. pͥmo. In principio erat verbum. ⁊cͣ.Item patris nr̄i per adoptioneꝫ. Io. pͥmo. Dedit eis poteſtatem ⁊cͣ. Primo mō li deꝰ pater accipit̉ pro ſola perſona patris. Secundo modo pro tota trinitate. Et quiaa deo patre noſtro ſcꝫ a tota trinitate: hec omnia proueniunt nobis per xp̄m. Ideo ipſi ſcꝫ toti trinitati gloria inſe: honor alijs ſit vel eſt in ſecula ſeculorum. id eſt ſemper. Amen eſt nota confirmationis. Habes ergo ī ſumma in ſalutatione predicta auctoritatem apoſtoli qua eorum ſuperbiam frangit. Uirtutem gratie qua eos ad obſeruantiam euangelij prouocat: ⁊ inſufficientiam legalium vt ab eis eos reuocet.Lectio ſecunda.Iror ꝙ ſic tam cito tranſferimini abmneo qui vos vocauit in gratiā xp̄i inaliud euāgeliū qd̓ nō eſt aliud niſiſunt aliqui qui vos conturbāt ⁊ volūt conuertere euangelium xp̄i. Sed licet nos autangelus de celo euāgelizet vobis p̄terqͣꝫ qd̓euangelizauimus vobis anathema ſit. Sicut prediximus ⁊ nunc iterū dico ſi qͥs vobis euangelizauerit preter id qd̓ accepiſtisanathema ſit Hodo enim hominibus ſuadeo an deo? An quero hominibus placere?ſi adhuc hominibus placerem: chriſti ſeruus non eſſem.In ſuꝑioribꝰ ꝓceſſit ſalutatio: ſequit̉ in ſequētibꝰ epl̓arꝭnarratio. In qua arguit apoſtolus eoꝝ errorem. Secundo monet eos ad correctionem. 5. cap̄. ibi. State ergo.⁊c. Errorem autem eorum arguit dupliciter: ⁊ per auctoritatem euangelici documenti: ⁊ per rationē veteris teſtamenti .3. cap̄. ibi. O inſenſati. ⁊c̄. Arguit autem errorem ip̄orum oſtendendo auctoritatem euangelice doctrine. Primo oſtendendo ip̄orum leuitatem quantumad leuem dimiſſionem euangelice doctrine. Scd̓o commendando auctoritatē ip̄ius doctrine euangelice: vt ſicquāto dignius eſt qd̓ dimittunt: tanto eorum error appareat maior ibi. Notum enim vobis facio ⁊cͣ. Circa pͥmūduo facit. Prīo em̄ exaggerat culpā. Scd̓o infligit penam ibi. Sed licet nos. ⁊c. Culpa autē exaggerat ⁊ ſeductorum ⁊ ſeducentium. ibi. Niſi ſint. ⁊c̄. Circa pͥmuꝫtria facit. Primo enim aggrauat culpam ſeductorum ex