alio ſancti Tome

EPIA¶ Incipit mirabilis explanatio ſanctiſſimidoctoris Thome de aquino ordinis predicatorum ſuper epiſtolam ad Galathas.Prologustera noui.Ioſuperuenientibus proijcietis. Leuitici. 26. Hec verba competūt preſenti epiſtole. In qua apoſtolus redarguit galathas qui intantū ſeduſcti fuerunt a pſeudo vt ſimul ſeruarent legalia ⁊ euangeliū qd̓ apl̓s īproperat eis in verbis p̄miſſis dicens: Uetera nouis ſuperuenientibꝰ proijcietis. In quibꝰ verbis innuit dn̄squadruplicem vetuſtatē. Prima vetuſtas ē erroris: dequa Eſa. 26. Uetus error abijt. ⁊ hec remota ē ꝑ nouitatē doctrine xp̄i. Mar. pͥmo. Que eſt hec noua doctrina. Secūda vetuſtas ē figure. de qua Heb̓. 3. Cōſumabo ſuper domū dauid ⁊ ſuꝑ iuda teſtamentū nouū nō ſecūdū teſtm̄ qd̓ feci patribus eoꝝ. Ubi primo oſtendit pͥmū teſtamentū eſſe vetuſtū ⁊ hoc renouari ꝑ nouitatemgratie ſeu veritatis p̄ſentie xp̄i. Iere. 31. Nouū faciet dominus ſuper terrā ⁊c̄. Tertia eſt vetuſtas culpe. de quap̄s. Quoniā tacui cōfitendo .ſ. peccata mea inueterauerunt ⁊c. ⁊ hec renouat̉ ꝑ nouitatē iuſticie. Ro. 6. In nouitate vite ambulemus ⁊c. Quarta eſt vetuſtas pene.Tren̄. 3. Uetuſtam fecit pellem meā: ⁊ hec renouabiturper nouitatē glorie. de qua nouitate Eſa. vltimo. Ecceego creo celū nouum ⁊cͣ. Apoc̄. 21. Dixit qui ſedebat inthrono. Ecce noua facio omnia.Capitulum primū.Aulus apoſtolus nō ab hominibꝰneqꝫ ꝑ hominē: ſed per ieſum xp̄mp⁊ deū patrem qui ſuſcitauit eum amortuis: ⁊ qui mecū ſunt omnes fratres eccleſijs galathie. Gr̄a vobis ⁊ pax a deo patre noſtro ⁊ dn̄o ieſu xp̄o. qui dedit ſemetipſū pro peccatis noſtris vt eriperet nos depreſenti ſeculo neqͣꝫ ſcd̓m voluntateꝫ dei etpr̄is: nr̄i cui ē gloria ī ſecula ſeculoꝝ AmenScribit ergo apoſtolus galathis hanc epiſtolam in quaoſtendit ꝙ veniente gratia noui teſtamēti debet proijcivetus teſtamentum: ⁊ impleta veritate deſeratur figuraquibus duabus ſcꝫ gratia ⁊ veritate adeptis perueniat̉ad veritatem iuſticie ⁊ glorie. Acquirunt̉ auteꝫ illa duoſi obſeruantia legaliuꝫ dimiſſa: obſeruantie euāgelij xp̄iferuenter inſiſtamus. Ordo autem huius epiſtole congruus ē vt poſt duas epl̓as ad Corinthios in quarū prima agitur de ſacramentis eccleſie: in ſecūda de miniſtrishorum ſacramentoruꝫ neceſſarie ſequatur epiſtola ad galathas: in qua agitur de ceſſatione ſacramentoꝝ veteristeſtamenti. Diuiditur autem hec epiſtola in duas ꝑtes.in ſalutationē ⁊ epl̓arem narrationem. ibi. Miror ꝙ ⁊cͣ.In ſalutatione autem primo ponitur perſona ſalutantisSecūdo ponūt̉ perſone ſalutate ibi Ecclijs galathie ⁊c.Tertio bonum optatum. ibi. Gratia vobis ⁊c. Circa primum primo ponitur perſona ſalutans principaliter quedeſcribitur ex nomine ⁊ ex auctoritate. Ex nomine quidem cum dicit. Paulus quod congruit humilitati ſue:quia interpretatur humilis. Unde dicitur prime Coꝝ.

15. Ego ſum minimus apoſtoloꝝ. ⁊c. Item congruit oẜficio ſuo. quia ẜm alium modum interpretatur os tube.in quo ſpecialiter eſt officium predicationis ſignificatuꝫEſa. 58. Quaſi tuba exalta vocem tuam. ⁊c. Ex auctoritate autem deſcribitur cum dicitur apoſtolus. Ubi duoponuntur. ſcꝫ eius auctoritas ⁊ auctoritatis origo. Auctoritas quia apoſtolus qui miſſus. ¶ Sciendum ē autem ꝙ apoſtolus in quibuſdam epiſtolis ſcribit ſe ſeruūoſtendens nomē humilitatis vt in epiſtola ad romanosIn quibuſdam vero ſcribit ſe apoſtolum: oſtendens auctoritatem ſuam. Cuius ratio eſt. quia romani ſuperbierant. ⁊ ideo apoſtolus vt inducat eos ad humilitatemſcribit ſe ſeruum in exemplū humilitatis. Galathis veroquia ſtulti erant ⁊ ſuperbi vt frāgat eos nominat ſe apoſtolum: ⁊ ideo hic ponit auctoritatem ſuam. Originē autem auctoritatis ſue deſcribit cum dicit: Non ab hominibus ⁊c. Et primo remouet originem extimatā. Secūdo aſſignat veram ibi. Sed per ieſum chriſtum ⁊c. Origo autem extimata erat quia intātū galathe ſeducti erāta pſeudo ꝙ crederent apoſtolum non eſſe eiuſdem auctoritatis: qua alij apoſtoli erant: quia nō fuit doctꝰ a chriſto vel conuerſatus cum eo ſed eſſet miſſus ab eis quaſiminiſter eorum. Opinionem ergo iſtam remouet cum dicit. Non ab hominibus ⁊c. Quidam enim mittebantura toto collegio apoſtolorum ⁊ diſcipuloruꝫ. Et ideo oſtēdens ſe nō eſſe ab eis miſſum dicit. Non ab hominibusQuidam enim mittebantur ab aliquo apoſtolorum ſpeciali: ſicut paulus aliquando mittebat lucam ⁊ titum.Et ideo oſtendens ꝙ nec ſic miſſus ſit dicit. Neqꝫ ꝑ hominem id eſt per aliquem apoſtolorum in ſpeciali: ſꝫ perſpiritum ſanctuꝫ qui dicit Act̉. 13. Segregate mihi ⁊c.Cauſa autem originis huius veritatis vera eſt chriſtusieſus. Et ideo dicit. Sed per ieſum chriſtum ⁊ deuꝫ patrem. Hec autem diſtinctio cuꝫ dicit Per ieſum chriſtū⁊ deum patrem poteſt accipi vel quantum ad perſonampatris et perſonam filij. Et tunc alius eſt in perſonadeus pater ⁊ alius ieſus chriſtus. Ab vtroqꝫ autem miſſus eſt beatus paulus ad predicandum ⁊ a tota trinitatequia inſeparabilia ſunt opera trinitatis. Non ſit autemmentio de perſona ſpiritus ſancti. quia cum ſit vnio ⁊ nexus duorum: poſitis perſonis duabus ſcilicet patris ⁊ filij: intelligitur etiam ſpiritus ſanctus. Vel poteſt ſumidiſtinctio predicta quantum ad naturam aſſumptam ſcꝫhumanam: quia ſecūdū naturam diuinā non eſt diſtīctiointer deum patrem ⁊ ieſum chriſtum. Et tunc miſſus eſtpaulus per deum patrem ſicut per auctoreꝫ ⁊ per ieſumchriſtum ſicut per miniſtrum. Roman̄. 15. Dico ieſumchriſtum miniſtrum fuiſſe. ⁊c̄. Quia vero galathe derogabant apoſtolo ꝙ non fuiſſet conuerſatus cum chriſtoſicut alij: nec miſſus ab eo. Ideo in hoc ſpecialiter magnificat ſe: quia illi fuerunt miſſi per chriſtum adhuc viuentem in carne mortali. Ipſe vero a chriſto iam glorificato miſſus eſt. Ideo dicit. Qui ſcilicet deus pater ſuſcitauit eum ſcilicet iheſum chriſtum inquantum hominem a mortuis. Quaſi dicat. Apoſtolus ſum nō ab hominibus ſcilicet collegio apoſtolorum nec per hominem.ſcilicet chriſtum in mortali carne viuentem: ſed ſum apoſtolus per xp̄m iam ſuſcitatū ⁊ glorificatum. Roma. 6.Xp̄s reſurgens a mortuis ⁊c. Et quia preſens vita ſignificatur per ſiniſtram: futura vero per dexteram: inquantum iſta eſt celeſtis ⁊ ſpiritualis. illa vero temporalis. iopetrꝰ qui vocatus fuit a xp̄o adhuc ī carne mortali poſito ponit̉ ī bulla pape ī ſiniſtra ꝑte. paulus vero qui vocatus fuit a xp̄o iam glorificato ponitur in parte dextra.¶ Conſequenter cum dicit. Et qui mecum ſunt ⁊c. Ponuntur perſone adiuncte ſalutātes quas deſcribit a dul