in epiſtolam T ad Corinthios XIII

S XIII

ad perfectionem ⁊cͣ. Non eſt autem hoc quod hic dicitur preceptum ſcꝫ ꝙ homo ſit perfectus: ſed hoc ꝙ ſemper tendat ad perfectionem: ⁊ hoc ē neceſſarium: qꝛ quinon ſtudet ad proficiendum ē in periculo deficiendi. Uidemus enim ꝙ niſi remiges conentur aſcendere: nauisſemper deſcendit. Et ideo dicebat dominus. Marci. 6.Eſtote per fecti. ⁊c. Proximis autem ē impendenda exhortatio ad bona. Et quantum ad hoc dicit. Exhortamini. ⁊cͣ. Eccl̓. 17. Anicuiqꝫ mandauit de ꝓximo. ⁊c. Ro.12. Qui exhortatur in exhortando. Apoc̄. vlt. Qui audit dicat veni. Communia autem omnibus debent eſſeduo ſcilicet vt idem ſapiant. Et ideo dicit. Idem ſapite:⁊ vt pacem habeant. Et ideo dicit. Pacem habete. Ethec duo ita ſe habent ꝙ vnum eſt exterius: aliud interiꝰConſtat enim ꝙ corpora non poſſunt ſeruari ⁊ ordinariniſi membra ordinentur ad inuicem. Similiter nec eccleſia nec eccleſie membra niſi ordinentur ⁊ vniantur ad inuicem. Eſt autem duplex vnio neceſſaria ad membra eccleſie vnienda. Una ē interior vt ſcilicet idem ſapiant ꝑfidem quantum ad intellectum idem credendo: ⁊ ꝑ amorem quantum ad affectum idem diligendo. Et ideo dicit. Idē ſapite .i. idem ſentiatis de fide ⁊ idem diligatisaffectu charitatis: quia tunc ē vera ſapientia quādo operatio intellectus perficitur ⁊ conſumatur per quietatōeꝫ⁊ delectationem affectus. Unde ſapientia dicitur quaſiſapida ſcientia. Roma. 15. Vt ſic vnanimes vno ore honorificetis deum. ⁊c. prīo Coꝝ. pͥmo. Idipſum dicatis⁊c. Phil̓. 2. Idem ſapīatis ⁊c. Alia ē exterior ſcilꝫ pax.Et ideo dicit. Pacem habete inter vos. Heb̓. 12. Pacem ſequimini ⁊c. p̄s. Inquire pacem. 2. Theẜ. 3. Ipſedeus pacis det vobis pacem ſempiternam in om̄i loco.¶ Conſequenter cum dicit. Et deus pacis ⁊ dilectioniserit vobiſcū ponit premium quod redditur implentibusmonitionem predictam. Quaſi dicat. Si ſeruabitis pacem inter vos: deus pacis ⁊ dilectionis erit vobiſcum.¶ Circa quod notandum ē ꝙ apud gentiles conſuetumerat ꝙ aliqui ex donis denominabant deos quia licet eſſet vnus deus tantū tamē ſingula dona ſua denomīabātdeos ex illis donis ſicut ex dono patis denoīabant deuꝫpacis. ⁊ ex dono ſalutis deū ſalutis. Huic vocabulo alludens apoſtolus dicit Deus pacis. ⁊cͣ. nō ꝙ pax ſit vnusdeus. ſicut illi dicebant. ſed ideo xp̄us dicitur deus pacis quia ē dator pacis ⁊ amator. Ioh. 14. Pacem meādo vobis ⁊c. pͥmo Coꝝ. 14. Non ē deus diſfenſionis ſꝫpacis. Roma. 5. Charitas dei diffuſa eſt in cordibus noſtris ⁊c̄. Ipi̓e etiam ē auctor pacis. Ioh. 16. In me pacem habebitis ⁊c. Ipſe in pace habitat. p̄s. In pace factus ē locus eius. ⁊c̄. Item non ſolum ē deus pacis ſedetiam dilectionis. Et ideo dicit. Deus pacis ⁊ dilectionis erit vobiſcum. ⁊ hoc ideo eſt quia qui ē in vera pacecordis ⁊ corporis ē in charitate ⁊ qui manet in charitatein deo manet ⁊ deus in eo. vt dicitur pͥme Io. 4. ⁊ quiahomo nō meret̉ niſi per pacem ⁊ dilectionem. Ioh. 14.Si quis diligit me. ⁊c. ¶ Conſequenter cum dicit. Salutate inuicem in oſculo ⁊c. Ponit ſalutationem ⁊ circahoc primo indicit eis mutuā ſalutationem. Secundo ſalutat eos ex parte aliorum. ibi. Salutat vos ⁊c. Tertioſalutat eos ex parte ſua ibi. Gratia dei ⁊c. Mutuam ſalutationem indicit faciendā per oſculum. Vnde dicit. Salutate inuicem voſip̄os in oſculo ſancto. Ubi notanduꝫeſt ꝙ oſculum ē ſignum pacis Nam per os in quo daturoſculum homo reſpirat. Et ideo quādo homines dant ſibi mutua oſcula ſignum ē ꝙ vniunt ſpirituꝫ ſuum ad pacem. Eſt autem pax ſimulata ⁊ hec ē eorum qui loquuntur pacem cū proximo ſuo mala autem. ⁊c. vt dicitur inp̄s. Que quidem fit per oſculi fraudulentiā Prouerb̓.

27. Meliora ſunt verbera diligentis ⁊c. Eſt ⁊ pax mala⁊ turpis quando ſcꝫ conueniunt ad malum faciendum.Sap̄. 14. In magno viuentes in ſciētie bello ⁊c. Et hecſit per oſculum libidinoſum. Prouer. 7. dicitur de mala muliere ꝙ apprehenſum deoſculatur iuuenē. ⁊c. Eſtet pax ſancta quā facit deus. Phil̓. vltimo. Et pax dei q̄exuperat ⁊c. ⁊ hec ſit per oſculum ſanctum quia vnit ſpiritum ad ſanctitatem. Et de hoc oſculo dicitur hic. Inoſculo ſancto. Et ex hoc inoleuit conſuetudo ꝙ fideles⁊ ſancti viri in ſignum charitatis ⁊ vnionis ſe oſculāturEt datur pax in eccleſijs in oſculo ſancto. Ex parte autēaliorum ſalutat eos dicens: Salutant vos ſancti omnesquia omnes ſancti ⁊ fideles ſperant ⁊ deſiderant ac orationibus procurant ſalutem noſtram. Unde omnes fideles chriſti ad inuicem ſperant ⁊ deſiderant ſibi ſalutem.p̄s. Participem me fac deus. ⁊c̄. Ex parte autem ſua ſalutat eos apoſtolus dicens. Gratia domini noſtri. ⁊cͣ.Ubi ſciendum eſt ꝙ duplex eſt modus appropriandi aliquid diuinis perſonis. Vnus eſt eſſentialiter: alius cauſaliter. Eſſentialiter autem appropriatur diuinis perſonis ſicut patri potentia. quia ip̄e eſt potentia eſſencialit̓inquantum eſt principium. Filio ſapientia inquantuꝫ ēverbum. Spiritui ſancto amor inquantum eſt bonitas.Hic vero apoſtolus nō appropriat iſta hoc modo ſcilicetper eſſentiam: qꝛ ſic omnia appropriarentur ſpiritui ſancto: ſed appropriat per cauſaꝫ. Et ideo cum gratia ſit donum quo dimittuntur nobis peccata. Roma. 3. Iuſtificati gratis ⁊cͣ. Et remiſſio peccatoruꝫ ſit nobis facta perfilium qui carnem noſtram accipiens pro peccatis noſtris ſatiſfecit. Ioh. pͥmo. Gratia ⁊ veritas ⁊c. Propterhoc apoſtolus attribuit gratiam chriſto. Unde dic̄ Gratia domini noſtri. ⁊cͣ. Charitas auteꝫ ē nobis neceſſariaquia oportet nos vniri deo. prime Ioh. 4. Qui manetin charitate in deo manet. ⁊c. Et quia hoc eſt a deo patre inquantum ip̄e ſic dilexit mundum vt filium ſuū vnigenitum daret. vt dicitur Ioh. 3. Roma. 5. Commēdatautem deus ſuam charitatem. Ideo ſibi vt principio iſtius charitatis attribuit charitatem cum dicit. Et charitas dei ſcilicet patris. Cōmunicatio vero diuinorum fitper ſpiritum ſanctum quia eſt diſtributor donorum ſpiritualium prime Coꝝ. 32. Hec omnia operatur vnus atqꝫ idem ſpiritus. Et ideo ſpiritui ſancto attribuit communicationem cum dicit. Et communicatio ſpiritꝰ ſancti. Uel attribuit ſibi hoc. qꝛ ipſe eſt cōmunis alijs duabus perſonis. Sic ergo apoſtolus in ſalutatione ſua optat omnia neceſſaria cum dicit. Gratia domini noſtri ieſu chriſti ⁊ charitas dei ⁊ communicatio ſpiritus ſanctiſit ſemper cum omnibus vobis Amen ¶ Gratia xp̄i quaiuſtificamur ⁊ ſaluamur charitas dei patris qua ſibi vnimur: ⁊ communicatio ſpiritus ſancti diuina nobis donadiſtribuentis. Amen¶ Explicit aurea expoſitio ſuper ſecunda epiſtola ad corinthios angelici doctoris ſancti Thome de aquino ordinis predicatorum.