Explanatio ſancti Thome

dicētes apoſtolū dixiſſe ſe neſcire nō quidē an anima eētcōiuncta corpori in illo raptu an nō: ſed eſſet raptus ẜmanimā ⁊ corpus ſimul: vt ſimul corporaliter portaret̉ incelū ſicut abachuc portatus fuit Dan̄. vltīo. an ẜm animā tm̄ eſſet in viſionibus dei: vt dicit̉ Ezech. 8. In viſion adduxit me in terrā iſrl̓. Et iſte fuit intellectus cuiuſdam iudei quē exprimit hieronymꝰ in ꝓlogo ſuꝑ Dan̄.vbi dicit deniqꝫ ⁊ apoſtolū noſtrū dicit non fuiſſe auſumaffirmare ſe raptum in corpore ſed dixiſſe ſiue in corꝑe.⁊cͣ. Sed hunc intellectum Augꝰ maxime improbat. 12.ſuꝑ gen̄. ad litterā: qꝛ nō cōueniūt cū alijs verbis apoſtoli. Apoſtolus enim dicit ſe raptum vſqꝫ in tertiū celum.Unde ſciuit pro certo illud fuiſſe verū celum. Sciuit ergo an illud celum eſſet corporeū an incorporeum .i. resincorporea. Sed ſi fuit incorporeum ſciuit ꝙ corporaliter ibi rapi nō potuit quia in re incorporea nō poteſt eſſecorpus. Si vero corporeū fuerat ſciuit ꝙ nō fuit ibi anima ſine corpore quia anima coniuncta corpori nō poteſteſſe in loco vbi nō eſt corpus: niſi celum corporeum dicatur ſimilitudo celi corporei. Sed ſi ſic apoſtolus non ꝓixiſſet ſe ſcire ꝙ eſſet raptus in tertiuꝫ celum. id ē in ſimilitudinem celi: quia pari ratione dicere potuiſſet ꝙ fuiſſet raptus in corpore. id eſt in ſimilitudine corporis. Dicendum eſt ergo ẜm Augu. ꝙ diuinā eſſentiā nullus inhac vita poſitus ⁊ hac mortali vita viuens videri poteſt.Unde dixit dominus Exo. 33. Non videbit me homo etviuet. id eſt non videbit me homo niſi totaliter ſeparetur a corpore. ita ſcꝫ ꝙ anima eius nō inſit corpori vt forma: vel ſi ineſt vt forma tamen mens eius oīo in huiuſmodi viſione totaliter alienetur a ſenſibus. Et iō dicendum eſt ꝙ hoc qd̓ apoſtolus dicit ſe neſcire vtrū ſcꝫ ī illa viſione anima eius fuerit totaliter ſeparata a corpore.Unde dicit ſiue extra corpus vel vtrum anima eius extiterit in corpore vt forma tamen mens eius fuerit a ſenſibus corporeis alienata. Vnde dicit. Siue in corpore.Et hoc etiam alij concedunt.Lectio ſecunda.T ſcio huiuſmodi homineꝫ ſiue in22corpore ſiue extra corpus neſcio: deus ſcit. qm̄ raptus ē in paradiſuꝫ: ⁊audiuit archana verba que non licet homini loqui. Pro huiuſmodi gloriabor. ꝓ meautem nihil niſi in infirmitatibus meis Nā⁊ ſi voluero gloriari non ero inſipiens: veritatem enim dicam. Parco auteꝫ ne quis meexiſtimet ſupra id quod videt ī me. aut audit aliquid ex me.Poſito primo raptu. ponitur conſequenter ſecundus raptus. Et duo facit. Primo ponit̉ raptus. Secundo raptus excellentia. ibi. Et audiuit archana. ⁊cͣ. Sed notādum ꝙ glo. dicit iſtum raptum eſſe alium a primo. Et ſibene conſideretur bis legitur aliquid de apoſtolo ad qd̓poſſunt iſti duo raptus referri. Nam Act̉. 9. legit̉ de eoꝙ ſtetit tribus diebus nō videns ⁊ nihil māducans neqꝫ bibens: ⁊ ad hoc poteſt referri primus raptus: vt ſcꝫtunc fuerit raptus vſqꝫ ad tertium celum. Sed Act̉. 22legitur ꝙ factus eſt in tēplo in ſtupore mentis: ⁊ ad hocrefertur iſte ſecūdus raptꝰ. Sed hoc nō videtur veriſil̓equia quādo in ſtupore mentis factus fuit miſſus iā fuerat incarcerē apoſtolus. ſed hanc epiſtolā ſcripſit apl̓usdiu ante vnde prius ſcripta fuit hec epiſtola ꝙͣ apoſtoluſfuiſſet in ſtupore Et ideo dicendū eſt ꝙ differt iſte raptꝰ

a primo quantum ad id ī qd̓ raptus eſt. Nā in primo raptus eſt in tertium celum. In ſecundo vero in paradiſuꝫdei. Si vero aliquis tertiū celum acciperet corporaliterẜm primam acceptionem celorum ſuperius poſitam velſi fuerit viſio imaginaria poſſet ſimiliter dicere paradiſūcorporalem vt diceretur ꝙ fuerit raptus in paradiſū terreſtrem. ſed hoc eſt contra intentionē Auguſtini ẜm quēdicimus ꝙ fuit raptus in tertiū celum .i. viſionē intelligibiliū ẜm ꝙ in ſeip̄is ⁊ ī proprijs naturis vident̉ vt ſupra dictū ē. Vnde ẜm hoc oportet nos nō aliud intelligere per celū ⁊ aliud ꝑ paradiſuꝫ: ſed vnū ⁊ idē per vtrūqꝫſcꝫ gloriā ſanctorū ſed ẜm aliud. Celū enī dicit altitudinem quandā cū claritate: paradiſus vero quādā iocūdāſuauitatem. In ſanctis aūt beatis ⁊ angelis deū videntibus ſunt excellenter hec duo. qꝛ eſt in eis excellentiſſima claritas qua deū vident: ⁊ ſūma ſuauitas qua deo fruuntur. Et ideo dicunt̉ eſſe in celo ꝙͣtū ad claritatē ⁊ ī paradiſo quantū ad ſuauitatē. Eſa. 66. Uidebitis ⁊ gaudebitis ⁊cͣ. Fuit ergo vtrūqꝫ collatū apl̓o. vt .ſ. ſublimaretur ad illam altiſſimā claritatē cognitionis: ⁊ hoc ſignificat cum dicit. Ad tertiū celum ⁊ vt ſentiret ſuauitatemdiuine dulcedinis. vnde dicit ī paradiſum. p̄s. Magnamultitudo dulcedinis tue ⁊cͣ. Apoc̄. 2. Uincenti dabomanna abſconditū ⁊cͣ. Et iſta dulcedo ē gaudiū de diuina fruitione. de qua Mat. 25. dicitur. Intra in gaudiuꝫdomini tui. Sic ergo patet terminꝰ raptus quia in paradiſum id eſt in eam dulcedinem qua indeficienter reficiuntur illi qui ſunt in celeſti hieruſalem. ¶ Sequit̉ conſequenter ip̄ius raptus excellentia quia audiuit archana que nō licet homini loqui. Et hoc poteſt duplicit̓ exponi. Uno mō vt li homini cōſtruat̉ cū licet ⁊ loqͥ ⁊ ſenſus ē. Audiuit archana verba. id ē percepit intima cognitione de ſecreta dei eſſentia quaſi per verba que .ſ. verba nō eſt licitum vt homini dicant̉. Alio mō vt li homini conſtruatur ſolum cū nō licet: ⁊ tunc eſt ſenſus. Audiuit verba. ⁊cl. que verba nō licet homini loqui homī .ſ.imperfecto. Sciendum autem ꝙ ẜm auguſtinū pauluseſt raptus ad videndum diuinam eſſentiam. que quideꝫnon poteſt videri per aliquā ſimilitudinē creatam. Und̓manifeſtum eſt ꝙ illud qd̓ paulus vidit de eſſentia diuina nulla lingua humana poteſt dici: al̓s deus nō eēt incomprehenſibilis. Et ideo ẜm primā expoſitionē dicēdūeſt. audiuit .i. cōſiderauit archana verba .i. magnificentiam diuinitatis quā nullus homo poteſt loqui. Dicit autem audiuit pro vidit. quia illa conſideratio fuit ẜm interiorem actum aīe in quo idē ē auditus ⁊ viſus ẜm ꝙ d̓rNumeri. 12. Ore ad vos loquit̉ ei ⁊ palā. ⁊c. dicit̉ auteꝫilla conſideratio viſio inꝙͣtum deus videt̉ in hoc ⁊ locutio inquantū homo in ipſa inſtruit̉ de diuinis. Et qꝛ huiuſmodi ſpūalia nō ſunt pādenda ſimplicibꝰ ⁊ imꝑfectisſed perfectis ẜm qd̓ dicitur pͥmo Coꝝ. 2. Sapientiā loquimur inter ꝑfectos. iō. Scd̓o modo exponit̉ ꝙ ſecreta que ibi audiuit nō licet mihi loqui hoī .i. imꝑfectis ſꝫſpūalibꝰ inter quos loqͥmur ſapīam. Prouerb̓. 25. Gl̓iadei eſt celare verbū .i. hocip̄m ꝙ neceſſe ē celare magnalia dei ꝑtinet ad gl̓iam dei. p̄s. ẜm tranſlationē ieronymi. Tibi ſilet laus deꝰ .i. ꝙ incōprehenſibilis eſt verbisnr̄is. ¶ Deinde cū dicit Pro huiuſmōi gl̓iabor ⁊c. oſtēdit qūo ſe habet ad gloriā. Et circa hoc tria facit. Prīooſtendit ſe nō gl̓iari de hmōi reuelationibꝰ Scd̓o inſinuat ſe hr̄e aliqͥd p̄ter illud vnde gl̓iari poſſit ibi. Nā ſi voluero ⁊c. Tertio aſſignat cāꝫ qͣre non gl̓iat̉ de oībꝰ. ibi.Parco aūt ne quis ⁊cͣ. Circa primū ſciendum eſt ꝙ hocqd̓ dicit. Pro huiuſmodi autem gloriabor. ⁊c. poteſtdupliciter legi Uno modo vt apoſtolus on̄dat ſe eē ip̄m