Explanatio ſancti Thome
actus ibi. Factus ſum inſipiens. ⁊cͣ. Circa primum duofacit. Primo extollit magnitudinem eorum que ſūt ſibicollata a deo. Secundo manifeſtat remedium infirmitatis ſibi adhibitum contra periculum ſuperbie. ibi. Et nemagnitudo. ⁊cͣ. Circa primū duo facit. Primo ponit bonum ſibi diuinitus collatū. Secundo oſtendit quomodoſe habuit in gloriando de huiuſmodi bono ibi. Pro huiuſmodi gl̓iabor ⁊c. Circa primum duo facit. Prīo oſtēdit̉ ꝙ ſit hoc ſibi collatum diuinitus in generati. Scd̓overo in ſpeciali. ibi. Scio hominē. ⁊c. Bonū auteꝫ apoſtolo collatū diuinitus ſunt reuelationes ſibi diuinitꝰ facte: ⁊ de iſtis vult hic gloriari. Unde dicit. Si gloriarioportet .i. quia gloriari oportet propter vos. tamen ẜmſe non expedit. quia qui gloriatur de bono recepto incidit in periculum amittendi qd̓ habet. Eccl̓. 43. Apertiſunt theſauri .ſ. virtutū per gloriationeꝫ inanē ⁊ euanuerunt nebule ſicut aues. Et hoc ſignificat̉ in ezechia Eſa.39. quādo oſtendit theſauros domus domini nuncijs regis babylonis. Et licet ſimpliciter nō expediat gloriaritamen aliquādo ꝓpter aliquā ſpecialē cām poteſt homogloriari ſicut ex p̄miſſis manifeſtū eſt. Et ideo dicit. Qꝛgloriari oportet. ideo dimiſſis cōmendationibꝰ de infirmitatibus: veniam cōmendando me ad viſiones ⁊ reuelationes domini. Ubi notandū eſt ꝙ differentia eſt interviſionem ⁊ reuelationem. Nam reuelatio includit vſionem ⁊ non econuerſo. Nā aliquādo vident̉ aliqua quoꝝintellectus ⁊ ſignificatio ē occulta videnti: ⁊ tunc eſt viſio ſoluꝫ. Sicut fuit viſio pharaonis ⁊ nabuchodonoſorDan̄. 2. ⁊ Gen̄. 41. Sed quādo cum viſione habetur ſignificatio intellectus eoꝝ que vidētur: tūc eſt reuelatioUnde quātū ad pharaonem ⁊ nabuchodonoſor viſio deſpicis ⁊ de ſtatua fuit ſolum viſio ſed quantuꝫ ad ioſeph⁊ danielem qui ſignificationē viſorum habuerunt fuit reuelatio ⁊ ꝓphetia. Vtrunqꝫ tamen ſcꝫ viſio ⁊ reuelatioquādoqꝫ quidē fit a deo. Dan̄. 2. Eſt deus in celo reuelans myſteria. Oſee. 12. Ego viſiones multiplicaui eisp̄s. Reuela oculos meos ⁊c. Quādoqꝫ vero a malo ſpiritu. Iere. 23. Prophete ꝓphetabāt in baal. Apoſtoloautē facta eſt ⁊ viſio ⁊ reuelatio qꝛ ſecreta que vidit̉ plene intellexit a domino non a malo ſpiritu. Un̄ dicit domini. Eſt autem reuelatio āmotio velamenti. Pōt autēeſſe duplex velamen. Vnū ex parte videntis: ⁊ hoc ē infidelitas vel peccatuꝫ vel duricia cordis. ⁊ de hoc ſupratertio. Vſqꝫ in hodiernum diem velamen. ⁊cͣ. Aliud exparte rei viſe: quando ſcꝫ res ſpiritualis proponitur alicui ſub figuris rerum ſenſibiliū: ⁊ de hoc dicit̉ Numeri4. Ꝙ ſacerdotes tradebant leuitis vaſa ſanctuarij velata: quia ſcilicet debiliores nō poſſunt ſpiritualia capere ẜm ꝙ in ſeip̄is ſunt. Et ideo dominus loquebat̉ turbis ī parabolis. Mat. 13. ¶ Cōſequēter viſiones ⁊ reuelationes huiuſmodi manifeſtat apoſtolus in ſpeciali loquens de ſe tanꝙͣ de alio. Unde dicit. Scio hominē inxp̄o. ⁊cͣ. Et ponit duas viſiones. Prima incipit hic. Secunda vero incipit ibi. Et ſcio huiuſmodi hominē ī xp̄o⁊cͣ. Circa primā autem viſionē vtitur apoſtolus quadaꝫdiſtinctione. Dicit ſe enim circa huiuſmodi reuelationēſcire quedam ⁊ quedā neſcire. Dicit autem ſe ſcire certaſcꝫ videntis conditionem. Vnde ſcio hominē in chriſto.Uiſionis tempus quia ante annos quatuordecim ⁊ viſionis faſtigium qꝛ raptus vſqꝫ ad tertium celū. Dicit autem ſe neſcire videntis diſpoſitionem: quia ſiue in corpore ſiue extra corpus neſcio. Uideamus ergo ea que ſciuit vt per nota ad ignota facilius peruenire poſſimus.Et primo videntis conditionē que eſt laudabilis: quia īxp̄o id eſt cōformē xp̄o. Sed ꝯtra. In xp̄o nullus eſt niſi
qui habet charitateꝫ qꝛ prīe Io. 4. d̓r Qui manet ī charitate in deo manet. Ergo ſciuit ſe habere charitateꝫ qd̓eſt contra illud Neſcit homo vtrū odio vel amore dignꝰſit. ⁊cͣ. Reſpondeo ꝙ eſſe in xp̄o pōt intelligi dupliciterUno modo ꝑ fidem ⁊ fidei ſacramentū ẜm illud apoſtoli Gal̓. 3. Quotquot baptizati eſtis: xp̄um induiſtis .ſ. ꝑfidem ⁊ fidei ſacramentū. Et hoc modo ſciuit ſe apoſtolꝰin xp̄o eſſe. Alio modo dicit̉ aliquis eſſe in xp̄o per charitatē: ⁊ hoc modo nullus ſcit ſe eſſe in xp̄o certitudinaliter: niſi per quedā experimenta ⁊ ſigna: inquantū ſentitſe diſpoſitum ⁊ cōiunctū in xp̄o. ita ꝙ nullo modo etiampropter mortē ꝑmitteret ſe ſeparari ab eo. Et hoc de ſeexpertus erat apoſtolus cuꝫ dicebat Ro. 8. Certus em̄ſum ꝙ neqꝫ mors neqꝫ vita ⁊cͣ. ſeparabit nos a charitateUnde potuit habere huiuſmodi ſigna ꝙ eēt in charitate xp̄i. Secūdo viſionis tēpus qd̓ fuit cōueniens qꝛ ante annos quatuordecim: qꝛ quatuordecim anni tranſactierant ab eo tēpore quo viderat̉ viſionē vſqꝫ ad tempusquo ſcripſit hanc epiſtolam. Quando em̄ hanc epiſtolāſcripſit nōdum apoſtolus erat poſitus in carcereꝫ. Et ſicvidet̉ ꝙ fuit circa principiū imperij neronis a quo poſtmultuꝫ tempus occiſus fuit. Unde ſi cōputemus annosdeſcendentes a principio imperij neronis vſqꝫ ad quatuordecim annos manifeſte apparet ꝙ apoſtolus habuit has viſiones in principio ſue cōuerſionis. Ip̄e em̄ conuerſus fuit ad xp̄m anno quo xp̄s paſſus eſt. Xp̄s autempaſſus eſt circa finē tiberij ceſaris: quo mortuo ſucceſſitei gayus imperator qui vixit quatuor annis. poſt, quemnero factus eſt imperator. Et ſic inter tiberium ⁊ neronem fluxerunt quatuordecim anni. Et ſic additis duobus annis de tempore tiberij quia nōdū mortuꝰ erat qn̄paulus fuit cōuerſus de tempore neronis qd̓ fluxetat viqꝫ ad tempus quādo ſcripſit hanc epl̓am relinquit̉ ꝙ atēpore ſue cōuerſiouis vſqꝫ ad tempus quo hāc epiſtolāſcripſit fuerunt anni quatuordecim. Et ideo quidam dicunt ſatis probabiliter ꝙ apoſtolus has viſiones habuit in illo triduo quo poſt proſtrationē ſuā a domino ſtetit neqꝫ videns neqꝫ manducans neqꝫ bibens. Act̉. .9.Cōmemorat autē tempus ſue cōuerſionis apl̓s vt oſtendat ꝙ ſi a tēpore ſue cōuerſiōis tm̄ erat gratus xp̄o vt talia ſibi oſtenderet quātomagis poſt quatuordecim ānoscū profecerit ⁊ in auctoritate apud deū ⁊ in virtutibus ⁊gratia. Tertio videamꝰ faſtigiū viſionis qd̓ quidē excellens: quia raptus vſqꝫ ad tertium celum. Sꝫ ſciendū ꝙaliud eſt furari ⁊ aliud rapi. Furari quidem ꝓprie ē cuꝫres alicui latenter aufertur. Unde Gen̄. 41. dicebat Ioſeph. Furtim ſublatus ſum. Sed rapi ꝓprie dicit̉ quodſubito ⁊ ꝑ violentiā aufert̉. Iob. 6. Sicut torrēs raptimid ē ſubito ⁊ rapide tranſit ī cōuallibꝰ Inde ē ꝙ p̄donesqui violenter expoliant dicunt̉ raptores. Sꝫ attende ꝙaliqͥs hō dicit̉ rapi ab hoībꝰ ſicut enoch. Sap̄. 4. Raptus ē ne malicia ⁊c. Aliqn̄ rapit̉ anīa a corꝑę. Luc. 12.Stulte hac nocte aīam tuā ⁊c̄. Aliqn̄ aliqͥs d̓r rapi a leip̄o qn̄ ꝓpter aliqͥd homo efficitur extra ſeip̄m ⁊ hoc eſtidē qd̓ extaſis. Sꝫ ⁊ extra ſeip̄m efficit̉ homo ⁊ ꝑ appetitiuam virtutē ⁊ ꝑ cognitiuā. Per appetitiuā em̄ virtutē hō ē ſolū in ſeip̄o qn̄ curat q̄ ſunt ſua tm̄. Efficit̉ veroextra ſeip̄m qn̄ nō curat que ſūt ſua ſed q̄ ꝑueniūt ad bona alioꝝ. ⁊ hoc facit charitas. 1. Coꝝ. 13. Charitas nonquerit q̄ ſua ſunt. Et de hac extaſi dicit Diony. 4. cap.de dinis noībꝰ. Eſt aūt extaſim faciēs diuinꝰ amor noſinens amatorē ſuiip̄ius eſſe ſed amatoꝝ ſcꝫ reꝝ amatarū.Secundum cognitiuā vero aliquis efficit extra ſe quanad aliquis extra naturalē modū hoīs eleuatur ad aliqͥdvidendum: ⁊ de iſto raptu loquit̉ hic apl̓us. Sed ſcieus