Explanatio ſancti Thome

conuertant̉ qꝛ vt dicit̉ Exodi. 36º. Cortina cortinā trahit⁊cͣ. Et apoc. vlti. Qui audit dicat veni. Nam qn̄ quis videt alios cōuerti facilius conuertit̉. Et ꝙͣtum ad iſta duoapl̓us ſperat augeri gloriā ſuaꝫ de corinthijs. Primo ſcꝫde ꝓfectu eoꝝ in melius. Et ideo dicit Dico ꝙ nec in immenſum gloriamur de cōuerſione veſtra per nos cauſataolim. Sed adhuc habētes ſcꝫ ſumus ſpeꝫ magnificari infuturo .i. augeri gloriā noſtrā creſcentis fidei veſtre in vobis .i. de fide veſtra creſcēte ⁊ ꝓficiente in melius per bona opera. 1ᵉ. Petri. 2º. Lac ꝯcupiſcite vt in eo creſcatisin ſalutē ⁊c. Et iterū ſecūdo ſperamus magnificari in cōuerſione alioꝝ per vos. Et ideo dicit. In abundātia ⁊c̄.id eſt in abundatia predicatiōis non ſolū in vobis. ſed etiam in illa loca que vltra vos ſunt. ⁊ hoc ẜm regulā nr̄amid eſt ẜm ꝙ iniunctū eſt nobis a xp̄o. nō ſolū euangelizarevobis ſed oībus gentibus. Mar. vlti. Euntes in mundūvniuerſū ⁊c. Nec tamē ſumus habētes ſpem in aliena regula .i. nō ſperamꝰ gloriari nec gloriamur in aliqua aliena regula. Quaſi dicat. Non in illis que p̄parata ſunt abalijs .i. quos alij duxerūt ad fideꝫ. ſed faciā fructū in illisin quibus ab alijs nō eſt predicatū. Rom̄. 15. Predicauieuangeliū hoc nō vbi noīatus eſt xp̄us. Contra eſt ꝙ petrus p̄dicauit rome anteꝙͣ predicaret ibi paulus. An̄deodicendū eſt ꝙ nō dicit hoc: recuſans p̄dicare vbi alius p̄dicaſſet. ſed dicit ꝙ intendit predicare etiaꝫ vbi non predicaſſet aliquis. ¶ Conſequēter cū dicit. Qui aūt gloriatur ⁊c. oſtendit ꝙ nō excedit menſurā ſuam quantū ad idin quo gloriat̉ dicēs: Quia ſi ego glorior in eo in quo gloriandū eſt non excedo. Cuꝫ autē gloriandū ſit in deo: quigloriat̉ in dn̄o gloriet̉. Ier. 9. In hoc gloriet̉ qui gloriat̉⁊c. Poteſt autē hoc exponi tripliciter. Unomodo in domino glorietur. vt ly domino denotet obiectū gloriandi.Quaſi dicat. Ex hoc gloriet̉ ꝙ habet dn̄m amando et cognoſcēdo. Iere. 9. In hoc gloriet̉ ⁊c. Alio modo glorieiin dn̄o .i. ẜm deū. et hoc modo gloriat̉ qui gloriat̉ de hisque dei ſunt et nō de malis: ſicut ille de quo dicit̉ in p̄s.Quid gloriaris in malitia. Alio modo in dn̄o gloriet̉ .i.vt gloriā ſuaꝫ reputet ſe habere a deo: totū quod cedit adgloriā ſuam referens in deū. 1. corinth. 4. Quid habesquod nō accepiſti. Si autē accepiſti ⁊c. Et ſic accipit̉ hiccum dicit̉. Qui gloriat̉ in dn̄o gloriet̉. Quaſi dicat: glorior de predictis: ſed nō quaſi hoc a me habeā. ſed a deo.Et hoc etiā eſt menſura veſtra. quia totū bonū veſtrū habet ortū a nobis. Et vere in dn̄o debemus gloriari nō nobis imputare gloriā noſtrā ſed deo. Nam nō eſt ꝓbatus.id eſt cōprobatus a deo vel hoībus ille qui ſeip̄m cōmendat. Prouerb̓. 27. Laudet te ⁊c. Sed ille quē deus cōmendat .i. cōmendabilē facit bonis oꝑbus ⁊ miraculis.Nam deus eſt cauſa totius boni oꝑis per hoīes facti.Capitulū vndecimū.Tinaꝫ ſuſtineretis modicū quidvinſipiētie mee. ſed ſupportate meEmulor enim vos dei emulatiōedeſpondi eniꝫ vos vni viro virginē caſtam exhibere xp̄o. Timeo auteꝫ ne ſicut ſerpens ſeduxit euam aſtutia ſua: ita corrumpant̉ ſenſus veſtri ⁊ excidant a ſimplicitate que eſt in xp̄o ieſu.Poſtꝙͣ apoſtolꝰ excuſauit ſe de his que falſo imponebātur ſibi a pſeudo: hic cōſequenter vt cōfutet eos ſcꝫ pſeudo ⁊ reddat auctoritatē ſuā honorabilē cōmendat ſe corīthijs. Circa hoc autē duo facit. Primo rationē ſue commendatiōis aſſignat. Scd̓o ponit ſuā cōmendationē. ibi.

In quo quis audet ⁊c. Circa primū tria facit. Primo petit vt eius inſipientia ſupportet. Scd̓o ſubdit neceſſitatēſue cōmendatiōis vt nō inſipiens videat̉ ibi. Emulor em̄vos ⁊c. Tercio innuit ꝙ dato ꝙ ſit inſipiens. ſupportaredebent ibi. Iterū dico ne quis ⁊c. Circa primū duo facit.Primo premittit ſuū deſideriū: vt petitio ſua facilius exaudiat̉. Scd̓o ponit ſuaꝫ petitionē ibi. Sed ⁊ ſupportāteme. Deſideriū autē apoſtoli eſt vt corinthij ſuſtineāt apoſtolū cōmendantē ſe. Et ideo per aduerbiū optandi incipit dicens. Vtinā ſuſtineretis ⁊c. Circa qd̓ ſciendū eſt ꝙprecepta moralia ſunt de agēdis que cuꝫ ſint particularia⁊ variabilia nō poſſunt determinari vna cōmuni ratiōe ⁊regula indefinite: ſed oportet qn̄qꝫ preter regulā cōmunēaliquid facere in aliquo caſu emergēte. Quādo autē hocmodo fit aliqͥd preter cōmunē regulā ſapientes qui cauiāhuiꝰ conſiderāt non turbant̉ nec reputant inſipiēter factūeſſe. Indiſcreti vero ⁊ minus ſapientes non ꝯſiderātes exqua cā hoc ita fiat turbant̉ ⁊ reputāt ſtulte factū fore ſicutpatet qꝛ preceptū morale eſt nō occides. Aliqn̄ tamen neceſſe eſt malos occidere. Et quādo hoc fit ſapientes commendāt vel non reputāt male factū. Stulti aūt ⁊ hereticidamnāt dicētes hoc eſſe male factū. Quia ergo cōmunislex moralis eſt ꝙ homo non cōmendet ſeip̄m ẜm qd̓ dicit̉Prouer. 27. Laudet te alienus ⁊c. poteſt fieri in aliquocaſu preter hanc cōmunē regulā vt homo cōmendet ſe: etlaudabiliter hoc facit. ⁊ tamē indiſcreti hoc reputant inſipientiā. Vnde cum īmineret caſus quo apl̓s deberet ſe cōmendare. hortat̉ eos ad hoc ꝙ iſtud nō reputent ei ad inſipientiā dicens. Utinā ſuſtiue retis ſcꝫ patienter modicūinſipiētie mee ſupportādo me. Et dicit modicū. quia ſi cōmendaret ſe ſine cauſa eſſet maxima inſipiētia. Et iterū ſicōmendaret ſe ex cauſa oīno vrgente tūc nihil eſſet ibi inſipiētie. Sed quia cōmendat ſe licet ex cauſa nō tamen oīnō vrgente cū allo modo poſſet cōfutare pſeudo ⁊ qꝛ commendat ſe multū: videt̉ ibi eſſe aliquid inſipientie. ⁊ hoceſt ꝙ dicit. Modicū inſipiētie mee. Infra. 12. Factus ſuꝫinſipiens ⁊c. Et licet ſic ſim inſipiēs. tamē ſupportate meEt hoc debent facere qꝛ ſubditi debēt ſupportare p̄latos⁊ ecōuerſo. Gal̓. 6. Alter alterius onera ⁊c̄. Epheẜ. 4.Suꝑportātes inuicē in caritate. Neceſſitatē autē cōmendatiōis oſtendit dicens. Emulor ⁊c. Et circa hoc tria facit. Primo oſtēdit huiuſmodi cōmendationē ꝓuenire exzelo. vt excludat inſipientiā. Scd̓o dicit hunc zelū non eſſe inordinatū. vt vitet indiſcretionē. ibi. Timeo autē ⁊c.Tercio excludit eoꝝ excuſationē ibi. Nam ſi is. Circa primū duo facit. Primo ponit zelū quē habet ad eos ſanctūquia dei. Scd̓o oſtendit cauſā huius zeli: quia incūbebatſibi ex officio ibi. Deſpōdi vos ⁊c. Eſt ergo zelus ſctūs qꝛemulor vos .i. diligo vos feruēter dei emulatiōe .i. ad honorē dei non meū. Circa qd̓ nota ꝙ emulatio ꝓut eſt ideꝫquod zelus nō aliud eſt ꝙͣ quidā motus animi bonus velmalus tendentis in ſtatū ꝓximi ⁊ importat feruorē amoris. Et ideo cōſueuit ſic diffiniri. Zelus eſt amor intēſusnō patiens conſortiū in amato. Et ſi quidē non patiat̉ cōſortiū in aliquo bono. puta. vitij vel alicuiꝰ imperfectiōisſed ſingulariter illud ſolus vult habere. tunc zelus eſt bonus ⁊ emulatio bona de qua dicit̉. 1º. corinth. 12. Emulamini cariſmata ⁊c. Gal̓. 4. Emulamini bonū in bono ⁊c̄.Tertij Re. 17. Ielo zelatus ⁊c. p̄s. Ielus domꝰ tue ⁊c̄.Si vero nō patiat conſortiū in aliqua excellētia vel in aliqua ꝓſperitate mūdi. tūc zelus eſt malus ⁊ emulatio mala. Hoc autē bono zelo ſeu emulatiōe aliqn̄ quis emulat̉alios ꝓ ſe ſicut vir zelat̉ pro vxore ſua quā ſibi ſoli vult ſeruari. Aliqn̄ vero zelat̉ aliquis ꝓ alio ſicut eunuchus zelat̉ vxorē domini ſui vt cuſtodiat eā ſibi. Sic apl̓us populū ſuū queꝫ videbat paratū ad precipiciū ⁊ cuꝫ ſponſo xp̄o