Explanatio ſancti Thome

eius poſt cōuerſionē. Et ſic eſt ſenſus. Et ego ⁊ alij iudeiinfideles aliquando ideſt ante conuerſionē meā cognouimus xp̄m ſcd̓m carnē. id eſt ſcd̓m ꝙ carnaliter opinati ſumus de xp̄o ſcꝫ eum eſſe tantū hominē et ꝙ venit tantumad carnales obſeruantias legis. ſed iam id eſt poſtꝙͣ conuerſus ſum nō nouimꝰ. id eſt hec opinio ceſſauit. Ymmocredo ꝙ ſit verus deus ⁊ ꝙ non ſit colendus per carnalesobſeruantias. Unde dicebat. Gal̓. 5. Si circumcidiminixp̄us nihil vobis ꝓderit. Poteſt ⁊ aliter exponi: vt hocquod dicit ⁊ ſi cognouimus ⁊c. dicat apoſtolꝰ in perſonaomniū apoſtoloꝝ xp̄i: et ſic videtur reſpōdere vltime expoſitiōi huius quod dicitur neminē cognouimus. Unde ſciendū eſt ꝙ Auguſt. exponēs illud. Ioh̓. 16. Expedit vobis vt ego vadam. Vbi ratio dn̄i ad hoc ſubdit̉. ſi em̄ nonabiero paraclytus non veniet ad vos. Dicit ꝙ hoc ideoerat quia diſcipuli carnaliter amantes xp̄m afficiebanturad ip̄m ſicut carnalis homo ad carnalē amicum. et ſic nōpoterant eleuari ad ſpiritualē dilectionē que etiam ꝓ abſente multa facit pati. Vt ergo radicaretur in eis affectusſpi ritualis qui eſt a ſpiritu ſancto ⁊ ceſſaret carnalis: dixiteis dominꝰ. Pax vobis ⁊c. Hoc ergo apoſtolꝰ in perſona omniū diſcipulorū cōmemorans dixit. Et ſi cognouimus id eſt ſi adheſimus xp̄o aliquādo ſcꝫ quādo nobiſcuꝫerat preſentia corporali ſcd̓m carnem. id eſt ſcd̓m carnalēaffectum ſed iam nō noui id eſt iam iſte affectus ceſſauit anobis per ſpiritū ſanctum qui datus eſt nobis. ¶ Conſequenter cū dicit. Si qua igit̉ in xp̄o ⁊c. Ex premiſſis concludit quendā effectum eſſe conſecutū ſcꝫ nouitatis in mūdo. et ideo dicit. Si qua igitur. id eſt ſi aliqua in xp̄o. ideſt in fide xp̄i. vel per xp̄m noua creatura eſt facta Gal̓. 5.In xp̄o ieſu neqꝫ prepuciū neqꝫ circūciſio ⁊c. Ubi notandum ꝙ innouatio per gratiā dicit̉ creatura. Creatio enimeſt motus ex nihilo ad eſſe. Eſt autē duplex eſſe: nature ⁊eſſe gratie. Prima creatio facta fuit qua creature ex nihilo producte ſunt a deo in eſſe nature. ⁊ tunc creatura eratnoua. ſed tamen ꝑ peccatū inueterata eſt. Tren. 3. Uetuſtam fecit pellē meam ⁊c. Oportuit ergo eſſe nouā creationē per quam producerent̉ in eſſe gratie. que qͥdeꝫ creatio eſt ex nihilo. quia qui gratia carēt nihil ſunt. 1ͤ. coꝝ.t3. Si nouerim myſteria omnia ⁊c. caritatē autem nō habeam ⁊c. Iob. 18. Habitēt in tabernaculo illius ſocij eiꝰqui non eſt .i. peccati. Augꝭ. Peccatū em̄ nihil eſt. ⁊ nihil fiūt homines cū peccant. Et ſic patet ꝙ infuſio gratieeſt quedaꝫ creatio. Si ergo aliqua creatura facta eſt nouaper ip̄m: vetera tranſierūt ei. Hoc quidem ſumptū eſt Leuitici. 26. vbi dicit̉ Nouis ſuperueniētibus vetera ꝓijcietis. Ex quo ſic argumentarūt. Si om̄ia noua facta ſunt etſcd̓m legem nouis ſuperueniētibus vetera ſunt ꝓijcienda ergo ſi qua creatura eſt: vetera tranſierūt ei. id eſt tranſire debēt ab eo. vetera autē que tranſire debēt ſunt legalia. Ro. 7º. Seruiamus in nouitate ſpiritus. ⁊ nō in vetuſtate littere. Item errores gentiliū. Eſa. 26. Uetus error abijt. Item corruptiōes peccati. Rom̄. 6. Uetus homo noſter ⁊c. Quibꝰ quidē in nobis tranſeūtibus virtutes cōtrarie hijs vicijs debent in nobis innouari. Apoc̄.21ᵐº. Et dixit qui ſedebat in trono. Ecce noua facio oīa.Lectio quinta.Mnia autem ex deo qui nos recono Eciliauit ſibi per xp̄m: et dedit nobisminiſteriū reconciliationis. Quoniam quidem deus erat in xp̄o mūdum reconciliaus ſibi. non reputans illis delicta ipſorum. ⁊ poſuit in nobis verbum recōciliationis. Pro xp̄o ergo legatione fungimur tan-

qͣꝫ deo exhortante per nos Obſecramus proxp̄o: reconciliamini deo. Eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatū fecit: vt nosefficeremur iuſticia dei in ipſo.Poſtꝙͣ apoſtolus in ſuperioribꝰ tractauit de premio ſanctoꝝ ⁊ de preparatiōe ad ſuſceptionē eius: hic conſequēter agit de cauſa vtriuſqꝫ. Et circa hoc tria facit. quia prīmo oſtendit auctorē omniū predictoꝝ eſſe deum. Secūdocomemorat beneficiū a xp̄o collatum. ibi. Qui recōciliauit ⁊c. Tercio beneficij vſum. ibi. Pro xp̄o ergo legatione ⁊c. Dicit ergo. Dixi ꝙ intendimus ſalutē proximoꝝ ⁊vetera tranſierūt. ſed hec omnia ſunt nobis ex deo patre.vel ex deo auctore. Rom̄. 11. Ex ip̄o et in ip̄o ⁊ per ipſumſunt omnia Iaco. 1. Omne datū optimū ⁊c̄. Sequit̉ beneficiū ſuſceptū a deo ibi. Qui reconciliauit ⁊c. Ubi primoponit ip̄m beneficiū collatum. Secūdo exponit ibi. Quoniā quidem deus ⁊c. Cōmemorat autē duplex beneficiuꝫper xp̄m collatū. Unuꝫ cōmune. aliud ſpeciale. Cōmunequidem toti mūdo ſcꝫ recōciliationis ad deum. ⁊ hoc eſtquod dicit. Qui ſcꝫ deus pater recōciliauit. id eſt pacificauit nos ſibi ⁊ hoc per xp̄m. id eſt per incarnatū verbuꝫ.Homīes enim erant inimici dei ꝓpter peccatū. xp̄us autem hanc inimicitiā abſtulit de medio: ſatiſfaciēs pro peccato. Et fecit concordiā. Col̓. 1º. Pacificans per ſanguinem crucis eius ſiue que in terris: ſiue que in celis ⁊c. Etideo dicit. per xp̄m. Rom̄. 5. Recōciliati ſumus deo permortē ⁊c. Speciale autē beneficiū eſt apoſtolis collatumſcꝫ ꝙ ip̄i ſint miniſtri huius reconciliatiōis. Vnde dicit.Et dedit nobis apl̓is vicarijs xp̄i miniſteriū huius reconciliatiōis. Supra. tercio Mīſtros nos elegit ⁊c. p̄s. Suſcipiant mōtes id eſt apoſtoli pacē populo ſcꝫ a domino.¶ Conſequēter cū dicit. Quoniā quidē ⁊c. Exponit quedixit. primo primū. Scd̓o ſecundū. ibi. Noſuit in nobis⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ deus recōciliauit nos ſibi. et hocmodo. Inimicitie em̄ inter deuꝫ ⁊ hominē erant propterpeccatū. vt dictū eſt. ſcd̓m illud Eſa. 59. Peccata veſtradiuiſerūt ⁊cͣ Deſtructo ergo peccato per mortē xp̄i. inimicitie iā ſolute ſunt. Et hoc eſt quod dicit. Quoniā quidēdeus erat in xp̄o per vnitatē eſſentie. Ioh̓. 14 Ego in patre ⁊ pater in me eſt. Uel deus erat in xp̄o per xp̄m mundum ſibi recōcilians. Ro. 5. Reconciliati ſumus deo ⁊c.Et hoc nō reputans illis delicta ip̄oꝝ. id eſt non habensin memoria illoꝝ delicta tam actualia ꝙͣ originalia ad puniendū: pro quibus xp̄us plene ſatiſfecit. Et ſcd̓m hoc dicitur nos recōciliaſſe ſibi inquantū nō imputat delicta noſtra nobis. p̄s. Beatus vir cui nō imputabit dominꝰ peccatū. ¶ Conſequēter cū dicit. Et poſuit in nobis ⁊c. Exponit ſecundū ſcꝫ de beneficio apl̓is collato. Quaſi dicatHoc modo dedit nobis miniſteriū recōciliatiōis quia poſuit in nobis verbū reconciliatiōis. id eſt dedit virtutē etinſpirauit in cordibus noſtris vt annūciemus mūdo hancreconciliationē eſſe factam per xp̄m. Et hoc faciēdo inducimus homīes vt conformēt ſe xp̄o per baptiſmū. Ie. 1º.Ecce dedi verba mea ⁊c. ¶ Conſequēter cum dicit. Proxp̄o ergo legatiōe ⁊c. Oſtendit vſum beneficij ⁊ primo ꝙtum ad ſecundū beneficiū collatū apoſtolis. Scd̓o ꝙͣtumad primū collatū omnibus. ibi. Obſecramus pro xp̄o ⁊cͣ.Dicit ergo. Exquo deus poſuit verbū reconciliatiōis debemus eo vti. Et hoc eſt ergo ꝙ fungimur legatione proxp̄o id eſt ſumus legati xp̄i. Ephe. 6. Pro quo legationefungimur in cathena iſta ⁊c. Et ydoneītas ad hāc legationem eſt nobis ex virtute dei que eſt in me. Et ideo dicit.Tanꝙͣ deo exhortāte per nos: quia deus qui in nobis loquitur dat nobis ydoneitatē ad hanc legationē. Math.10. Non vos eſtis qui loquimini ⁊c. Infra. 13º. An expe-