Explanatio ſancti Thome
populi huius. ⁊cͣ. Undeⁱ et precedentia peccata inſinuat cum dicit: Infidelium quaſi infidelitas eorum fuerit cauſa huius excecationis. Secundo modo ſic. Deushuiꝰ ſeculi. id eſt diabolꝰ qui dicit̉ deꝰ huiꝰ ſeculi id eſtſeculariter viuentium non creatione ſed imitatione quāſeculares eum imitantur. Sap̄. 2. Imitantur eum quiſunt ⁊c̄. Et hic excec at ſuggerendo trahendo ⁊ inclinando ad peccata. Et ſic quando iam ſunt in peccatis operiuntur in tenebris peccatoꝝ ne videant Ephe. 4. Tenebris obſcuratū habentes intellectū ⁊c̄. Tertio modo ſicDeis habet rationē vltimi finis ⁊ complementū deſideriorum totius creature. Vnde quicquid aliquis ſibi profine vltimo conſtituit in quo eius deſideriuꝫ quieſcit poteſt dici deꝰ illius. Vnde cū habes ꝓ fine delicias tuncdelitie dicunt̉ deus tuus. Gimiliter etiam ſi voluptatescarnis vel honores. Et tunc exponit̉ ſic Deꝰ huius ſeculi id eſt illud qd̓ homines ſeculariter viuentes ſibi ꝓ fine conſtituunt: vtputa voluptates vel diuitie ⁊ hmōi.Et hic deꝰ excecat mentes inquantū impedit ne homīeslumen gratie hic ⁊ glorie ī futuro videre poſſint. p̄s. Supercecidit ignis ſcꝫ cōcupiſcētie vt nō viderēt ſolē. Sicergo excecatio infideliū nō eſt ex parte euāgelij ſꝫ ex culpa infideliū. Et ideo ſubdit. Vt nō fulgeat ⁊c̄. Vbi ſciēdum eſt ꝙ deus pater eſt fons totius luminis. 2. Ioh. 1.Deus lux ē ⁊ tenebre in eo ⁊c. Ex hoc aūt fontanoſo lumine deriuatur imago huius luminis ſcꝫ filiꝰ verbū deiHe. 1. Qui cum ſit ſplendor ⁊c. Hic ergo ſplendor gl̓ieimago fontanoſi lucis carnem noſtram accepit ⁊ multaglorioſa ⁊ diuina in hoc mundo opera fecit. Declaratioigitur huius lucis eſt euangeliū vnde ⁊ euangelium dicit̉ noticia claritatis xp̄i que quidem noticia virtutē habet illuminatiuā. Sapͥ. 6. Clara eſt ⁊ que nunꝙͣ marceſcit ſapīa. ⁊cͣ. Et quidē quantū eſt de ſe in omnibus refulget ⁊ omnes illuminat: ſed illi qui p̄bent impedimentum nō illuminant̉. Et hoc eſt qd̓ dicit. Iō excecauit mētes infideliū: vt ſcꝫ nō effulgeat in eis .ſ. in mentibꝰ infidelium licet in ſe effulgens ſit illuminatio euāgelij illuminantis quod quidem eſt illuminans quia eſt gl̓ia xp̄iid eſt claritas. Io. prīo. Uidimus gloriam. ⁊c. Que qͥdeꝫ glla prouenit xp̄o exquo eſt imago dei. Col̓. 1. Quieſt imago inuiſibilis dei. Nota ẜm glo. ꝙ chriſtus perfectiſſima imago dei eſt. Naꝫ ad hoc ꝙ aliquid perfecteſit imago alicuiꝰ tria requirunt̉: ⁊ hec tria ꝑfecte ſunt inxp̄o. Primū eſt ſimilitudo. Secundū eſt origo. Tertiūeſt perfecta equalitas. Si em̄ inter imaginem ⁊ eū cuiꝰeſt imago eſſet diſſimilitudo ⁊ vnum nō oriretur ex alio:ſimiliter etiam ſi nō ſit equalitas perfecta que eſt ẜm eādem naturā non eſſet ibi perfecta ratio imaginis. Namſimilitudo regis in denario non perfecte dicitur imagoregis: quia deeſt ibi equalitas ẜm eandem naturā: ſed ſimilitudo regis in filio dicit̉ perfecta imago regis qꝛ ſūtibi illa tria que dicta ſunt. Cū ergo iſta tria ſint in xp̄o filio dei: quia ſcꝫ ſimilis patri oritur a patre. ⁊ equalis eſt.patri maxime ⁊ perfecte dicit̉ imago dei. ¶ Cōſequētercū dicit. Nō em̄ noſmetipſos ⁊c. remouet apoſtolus qd̓dā dubiuꝫ. Poſſet eniꝫ aliquis contra predicta dicereapoſtolo. Supra dixiſti euangelium veſtrū eſſe opertuꝫmodo dicis euangeliū xp̄i illuminare. ſi ergo det̉ ꝙ euāgeliū xp̄i ſit illuminās nō pōt hic ſequi ꝙ opertū ſit euāgeliū veſtrū. Et ideo ad hoc remouendū duo facit. Primo oſtendit ꝙ idem eſt euangeliū ſuū ⁊ xp̄i. Scd̓o oſtendit vnde ſit ꝙ euangeliū ſuū ſit illuminatum ibi. Qm̄deus qui dicit. ⁊cͣ. Dicit ergo primo. Dico ꝙ manifeſtatio claritatis xp̄i eſt euangeliū xp̄i et noſtrum. Noſtrumquidē tanꝙͣ per nos predicatū: xp̄i vero tanꝙͣ in ip̄o euāgelio p̄dicati. Et hoc eſt ꝙ nō predicamus noſmetip̄os
id eſt non cōmendamꝰ nos: nec ad nos. id eſt ad laudemvel lucrū noſtrū conuertimus predicationē noſtraꝫ: ſedad xp̄m totū referimus et laudem eius. prīe. Coꝝ. prīo.Nos aūt predicamus xp̄m ⁊c. p̄s. Vt annunciē omnespredicationes tuas nō meas in portis. ⁊c. Sed ieſū dominū noſtrū nos autem ſeruos veſtros per ieſum. Quaſi dicat. ieſum predicamus vt dominū: nos autem vt ſeruos. Et huius ratio eſt: quia principaliter querimꝰ laudem chriſti ⁊ non noſtram. Nam ſeruus eſt qui ē propt̓vtilitatē domini. Et inde eſt ꝙ miniſter eccleſie qui nonquerit honorem dei: ⁊ vtilitatē ſubditorum non diciturverus rector ſed tyrannus. Nam quicūqꝫ bene regit debet eſſe ſicut ſeruus querens honorem ⁊ vtilitatē ſubditorum. Gen̄. 25. Maior ſeruiet minori. prime Coꝝ. 9.Cū eſſem liber: omniū veſtrū me ſeruum feci. ¶ Conſequenter cum dicit. Quoniam deus qui dixit ⁊cͣ. oſtēditvnde euāgeliū ſuū habet virtutē illuminatiuā. Ubi nota ordinem procedendi ſeruatū ab apoſtolo qui talis eſtNos aliqn̄ ſcꝫ anteꝙͣ conuerſi eſſemus ad chriſtū eramꝰtenebroſi ſicut ⁊ vos ⁊ alij in quibus non fulget claritasgl̓ie xp̄i Nūc vero poſtꝙͣ xp̄s vocauit nos ꝑ gr̄aꝫ ſuā adſe tenebre iſte remote ſūt a nobis ⁊ iā fulget ī nob̓ virtꝰgl̓ie claritatis xp̄i: ⁊ ī tantū refulget in nobis ꝙ non ſolum illuminamur ad hoc qd̓ videre poſſimus: ſed etiamꝙ alios illuminemꝰ. Ex ſpirituali ergo gratia ⁊ abundāti refulgentia claritatis glorie xp̄i in nos habet euangelium noſtrum virtutem illuminatiuam. Et hoc eſt quoddicit. Dico ꝙ ideo illuminat euangelium noſtrum quoniam deus qui dixit id ē precepto ſolo fecit lucem ſplendeſcere quod fuit in ſeparatione elementorum: quandochaos tenebroſum illuminauit per lucē quā fecit. Gen̄.prīo. Dixit fiat lux. ⁊c. Eccl̓. 24. Ego feci vt in celis oriretur lux. ⁊c̄. Iſte inꝙͣ deꝰ illuxit in cordibus id ē in mētibus noſtris prius tenebroſis per abſentiā luminis gratie ⁊ obſcuritatē peccati. Luce pͥmo. Illuminare his qͥin tenebris. ⁊cͣ. Illuxit inꝙͣ non ſolum vt nos illuminaremur ſed ad illuminationem id eſt vt alios illuminemꝰEphe. 3. Mihi omniū ſanctorum minimo data eſt. ⁊cͣ.Matth. 5. Vos eſtis lux ⁊cͣ. Ad illuminationē dico ſcientie id ē vt faciamus alios ſcire. Dico claritatis dei ideſt clare diuine viſionis. In facie ieſu chriſti glo. i. per ieſum chriſtum qui eſt facies patris quia ſine ip̄o non cognoſcitur pater: ſed melius dicitur ſic. Ad illuminationem ſancte claritatis dei que quidem claritas fulget infacie chriſti ieſu id eſt vt per ipſam gloriam ⁊ claritatemcognoſcatur chriſtus ieſus Quaſi dicat ī ſumma ad hocdeus illuxit nobis ad illuminationem: vt ex hoc iheſusxp̄s cognoſcatur ⁊ predicetur gentibus.Lectio tertiaAbemus aūt theſauꝝ iſtū in vaſishfictilibꝰ. vt ſublimitas ſit virtutisdei ⁊ nō ex nobis. In oībus tribulationē patimur: ſed non anguſtiamur. Aporiamur ſed nō deſtituimur. Perſecutioneꝫpatimur: ſed nō derelinquimur. Humiliamur: ſed nō confundimur. Deijcimur: ſꝫ nōperimꝰ. Semꝑ mortificationē ieſu chriſti īcorpore noſtro circumferentes: vt ⁊ vita ieſu manifeſtetur in cordibus noſtris.Supra tractauit de vſu miniſterij noui teſtamenti quātum ad bona agenda: hic conſequēter tractat de vſu eiꝰquantum ad tolerantiam malorum. Et circa hoc duo facit. Primo enim oſtendit tolerantiam malorum que