Explanatio ſancti Thome

per fidē clariſſime manifeſtatur. Ro. 11. Cecitas ex parte contingit in iſrael. Io. 9. In iudiciū veni in hūc mundum. ⁊c. Sic enim prophetauerat Eſa. 6. cap̄. Excecacor populi huius. ⁊cͣ. Et vere in tantum obtuſi ſunt ſenſus eorum vt veritatem nobis manifeſtatā vſqꝫ in hodiernū diem non intelligant Sed idipſum velamen quoderat in veteri teſtamento anteꝙͣ velum templi ſciſſuꝫ eētin lectione veteris teſtamenti: quia non aliter intelligūtillud ꝙͣ ante quia adhuc innitunt figuris vt veritatē nōreuelent. id eſt nō intelligant ſic velamē dei non figuraꝫſed veritatem credunt quod ſcꝫ euacuatur quantū ad fideles ⁊ quantum in ſe ē omnibus per xp̄m .i. in fide xp̄i:ſed in eis nō manet: qꝛ nō credunt veniſſe xp̄m. ¶ Conſequenter cū dicit. Sed vſqꝫ in hodiernū diē ⁊c. oſtēditquomodo adhuc apud iudeos eſt velamen quātum ad fideles licet remotū ſit per chriſtum. Circa quod ſcienduꝫeſt ꝙ velamen dicit̉ apponi alicui duplicit̓. Aut qꝛ apponitur rei viſe ne poſſit videri. Aut quia apponitur videnti ne videat: ſed iudeis in veteri lege vtroqꝫ modoappoſitū erat velamen. Nam ⁊ corda eoꝝ excecata erātne cognoſcerent veritatem ꝓpter eoꝝ duricieꝫ: ⁊ vetusteſtamentū nōdum completū erat quia nondū veritas venerat. Vnde in ſignum huius velamē erat in facie moſi ⁊ non in faciebus eorū ſed veniente xp̄o velam en remotum eſt a facie moyſi id ē a veteri teſtamento: quia iā impletum eſt: ſed tamē non eſt remotū a cordibus eorum.Et hoc ē quod dicit. Sꝫ vſqꝫ in hodiernū diem. Quaſidicat āmotum eſt a fidelibus veteris teſtamenti velamē¶ Sed adhuc cū legitur moyſes. id eſt cum exponit̉ eisvetus teſtamentū. Act̉. 15. Moyſes a temporibus antiquis habet in ſingulis ciuitatibus qui eū predicent in ſinagogis ⁊c. Uelamē .i. cecitas ē poſitū ſuper cor eorumRo. II. Cecitas ex ꝑte cōtingit ⁊cͣ. ¶ Quādo aūt ⁊ quomodo remouet̉ ab eis illud velamē: oſtendit cōſequētercū dicit. Cū autē conuerſus ⁊cͣ. Et primo deſcribit modum remouendi hoc velamen. Secūdo rōneꝫ huius reddit ibi. Dn̄s aūt ſpiritus ⁊c. Dicit ergo ꝙ illud velamēadhuc eſt in eis ſed nō ꝙ vetus teſtamētū ſit velatuꝫ ſedquia corda eoꝝ velata ſūt. Et ideo ad hoc vt remoueat̉nihil reſtat niſi ꝙ cōuertant̉: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. Cū autēconuerſus fuerit ſcꝫ aliquis eoꝝ ad deuꝫ per fideꝫ ī xp̄mex ip̄a conuerſione auferetur velamē. Eſa. 10. Reliquieconuertent̉ ⁊c. Et hoc idem habet. Roma. 11. ¶ Et nota ꝙ cum ageret de cecitate loquit̉ in plurali. Unde dicit. Suꝑ corda eoꝝ: cū vero loquitur de conuerſione loquitur in ſingulari dicēs. Cū autē cōuerſus vt oſtendateoꝝ facilitatem ad malū ⁊ difficultatem ad bonum quaſipauci conuertant̉. Ratio aūt quare cōuertant̉ ⁊ velamēremouet̉ hoc modo eſt: quia deus vult. Poſſet em̄ dicere ꝙ velamen illud appoſitū eſt ex precepto domini: ⁊ iōnon poteſt remoueri. Sed apoſtolꝰ oſtendit ꝙ nō ſolumpoteſt remoueri: īmo quia remouet̉ per eum qui ē dominus: ⁊ hoc eſt quod dicit. Dominꝰ enī ⁊cͣ. Qd̓ poteſt dupliciter legi. Uno modo vt ſpiritus teneat̉ ex parte ſubiecti: vt dicatur: ſpiritus .i. ſpiritus ſanctus ſcꝫ qui ē auctor legis eſt dominus id eſt operatur ex ꝓprio libertatꝭarbitrio. Io. 3. Spiritus vbi vult ſpirat. prīe. Coꝝ. 12Diuidens ſingulis prout vult. Ubi autē ſpiritꝰ dei ibi libertas. Quaſi dicat. Quia ſpiritus eſt dominꝰ: poteſtdare libertatē vt poſſimus libere vti ſcriptura veteris teſtamenti abſqꝫ velamine. Et iō qui nō habēt ſpiritū ſanctū nō poſſunt libere vti. Gal̓. 5. Vos in libertatē vocati eſtis. 1. Pet̓. 2. Quaſi liberi ⁊ nō quaſi velamē habētes malicie libertatē. Alio modo vt per dominū intelligatur xp̄s: ⁊ tūc legit̉ ſic. Dominus id eſt xp̄s ē ſpiritusid eſt ſpūalis poteſtatꝭ: ⁊ iō vbi eſt ſpiritus dn̄i .i. lex xp̄i

ſpūaliter intellecta non ſcripta litteris ſed per fidem cordibus impreſſa: ibi eſt libertas ab omni impedimēto velaminis. ¶ Sciendumūat ꝙ occaſione iſtorum verborum ſcꝫ vbi ſpiritus domini ibi libertas ⁊ illorum ſcꝫ iuſto lex non eſt poſita aliqui erronee dixerunt ꝙ viri ſpirituales non obligantur preceptis legis diuine. Sed hoceſt falſum: nam precepta dei ſunt regula voluntatis humane. Nullus autem homo eſt nec etiam angelus cuiꝰvoluntatem non oporteat regulari ⁊ dirigi lege diuinaUnde impoſſibile eſt aliquem hominem preceptis deinon ſubdi. Hoc autem quod dicitur iuſto lex non eſt poſita. exponitur. id eſt propter iuſtos qui interiori habitumouentur ad ea que lex dei precipit. lex non eſt poſita ſꝫpropter iniuſtos non quin etiam iuſti ad eam teneanturEt ſimiliter vbi ſpiritus domini ibi libertas intelligiturquia liber eſt qui eſt cauſa ſui. ſeruus autem eſt cauſa domini: quicunqꝫ ergo agit ex ſeipſo libere agit: qui veroex alio motus non agit libere. Ille ergo qui vitat malanon quia mala ſed propter mandatum domini non eſt liber: ſed qui vitat mala quia mala: eſt liber. Hoc autē facit ſpiritus ſanctus qui mentem interius perficit per bonum habitum: vt ſic ex amore caueat ac ſi preciperet lexdiuina. ⁊ ideo dicitur liber non quin ſubdatur legi diuine: ſed quia ex bono habitu inclinatur ad hoc faciendumquod lex diuina ordinat. ¶ Deinde cum dicit. Nos vero omnes. ⁊c. oſtendit quomodo chriſti fideles ſunt omnino liberi ab hoc velamine. Dicit ergo. Dico ꝙ ab illiſaufertur velamen hoc: cum aliquis conuerſus fuerit ſic̄nos non aliquis ſed omnes qui ſumus xp̄i fideles Luc̄.8. Uobis datū eſt ⁊c. ¶ Reuelata facie nō habentes velamen ſupra cor ſicut illi: ⁊ intelligitur per facieꝫ cor ſeumens: quia ſicut per faciem videt quis corporaliter ita ꝑmentem ſpūaliter. p̄s. Reuela oculos meos ⁊cͣ. ¶ Gloriam domini non moyſi. gloria enim ſignificat claritatēvt dicit Augu. Iudei autem videbāt quandam gloriamin facie moyſi ex hoc ꝙ locutus eſt cum deo: ſed hec gloria eſt imperfecta: quia non eſt claritas ex qua ipſe deusē glorioſus: ⁊ hoc eſt cognoſcere ipſum deū. Uel gloriādomini. id ē filiū dei. Prouerb̓. 10. Glor ia patris filiusſapiens. ⁊c. ¶ Speculantes nō ſumit̉ hic a ſpecula ſeda ſpeculo. id ē ipſū deū glorioſum cognoſcentes per ſpeculū rationis in qua eſt quedam imago ip̄ius ⁊ hoc ſpeculamur quando homo ex conſideratione ſuiipſius aſſurgit in cognitionem aliquā de deo tranſformatur. Cumenim omnis cognitio ſit per aſſimulationeꝫ cognoſcentis ad cognitum oportet ꝙ qui vident aliquo modo trāſformentur in deum. Et ſiquidem perfecte vident: perfecte tranſformantur ſicut beati in patria per fruitiōis vnionem. prīe Ioh. 3. Cum autē apparuerit ⁊c. Si vero īperfecte: imperfecte ſicut hic per fidem. prīe Coꝝ. 13. Aidemus nunc per ſpeculum ⁊ in enigmate. Et ideo dicit.In eandem imaginē id ē ſicut videmꝰ. ¶ Tranſformamur inꝙͣ a claritate in claritateꝫ in quo diſtinguit tripliplicem gradū cognitionis in diſcipulis chriſti. Primꝰeſt a claritate cognitionis naturalis in claritatē cognitionis fidei. Secundus eſt a claritate cognitionis veteristeſtamenti in claritatem cognitiōis gratie noui teſtamēti. Tertius eſt a claritate cognitionis naturalis ⁊ veteris ⁊ noui teſtamenti in claritatem viſionis eterne infra.4. Licet is qui foris eſt. ⁊cͣ. Sed vnde eſt hoc? Non exlittera legis ſed tanꝙͣ a ſpiritu domini. Ro. 8. Quicunqꝫ ſpiritu dei aguntur. ⁊cͣ. p̄s. Spiritus tuus bonus deducet. ⁊c̄.¶ Incipit capitulum quartum