Explanatio ſancti Thome
filium Sic ergo hoc bonum facio quia conſiliuꝫ mihi ineſt ad hoc. et hoc eſt a deo. Unde dicit ꝙ conſilium boni eſt ab aliquo quod eſt ſupra hominem mouens eū adbene operandum Et hoc eſt deus qui et homīes mouetet omnia que agunt ad actiones ſuas. ſed aliter et aliterCum em̄ huiuſmodi motus ſit quoddam receptū in moto. oportet ꝙ hoc fiat ẜm moduꝫ ſue nature id eſt rei mote. Et ideo omnia mouet ẜm ſuas naturas. Ea ergo quorum natura eſt vt ſint libere voluntatis dominium ſuaꝝactionum habentia mouet libere ad operationes ſuas ſicut creaturas rationales et intellectuales. Alia autē nōlibere ſed ſcd̓m modum ſue nature. licet autem non ſimꝰſufficientes cogitare aliquid a nobis tanquaꝫ ex nobis.tamen habemus aliquā ſufficientiam qua ſcilicet bonuꝫpoſſumus velle et credere incipiamus. et hoc a deo eſt.I. coꝝ. 4. Quid habes quod non accepiſti ⁊c.Lectio ſecunda.Ui et idoneos non fecit miniſtrosnoui teſtamenti. non littera ſed ſpiritu. Littera enim occidit. ſpiritusautem viuificat. Ꝙ ſi miniſtratio mortislitteris deformata in lapidibus: fuit in glori a: ita vt non poſſent intendere filij iſrael īfaciem moyſi propter gloriam vultus eiusque euacuatur. quō non magis miniſtratioſpiritus erit in gloria. Nam nec glorificatūeſt quod claruit in hac parte propter excellentem gloriam. Si enim quod euacuaturper gloriam eſt: multomagis quod manet īgloria eſt.Commendato miniſterio noui teſtamenti: hic conſequēter commendat miniſtros eius. Et primo ponit duo quereſpondent verbis premiſſis. Premiſerat enim donuma deo acceptum cum dixit. Sufficientia noſtra ⁊cͣ. Et fiduciam ex dono conceptam cum dixit Fiduciaꝫ talē ⁊c̄.Primo ergo determinat ea que pertinent ad donū perceptum. Secundo ea que ad fiduciam conceptā ibi. Habentes igitur talem ⁊c. Circa primuꝫ tria facit. Primooſtendit donum a deo ſuſceptum: ſcilicet miniſteriū noui teſtamenti. Secundo deſcribit nouum teſtamentū ibiNon littera ſed ſpiritu. Tertio ex dignitate noui teſtamenti oſtendit dignitatē miniſtrorum eius ibi. Si miniſtratio ⁊c. ¶ Dicit ergo. Dico ꝙ ſufficientia nr̄a ex deoeſt. qui et fecit nos idoneos miniſtros noui teſtamenti.Eſa. 61. Miniſtri dei noſtri dicetur vobis. Et in hoc tenemus locum angeloruꝫ. psͣ. Qui facit angelos ⁊c. Sꝫnon ſolum fecit nos miniſtros ſed idōeos. Deꝰ em̄ cuilibet rei dat ea per que poſſit conſequi ꝑfectionē ſue nature. Vnde quia deus conſtituit miniſtros noui teſtamenti dedit et eis idoneitatem ad hoc officiū exercendū: niſiſit impedimentū ex parte recipientiū. sͣ. 2. Et ad hec qͥstam idoneus ſcilicet ſicut apoſtoli a deo inſtituti Hoc autem nouum teſtamentū quid ſit deſcribit ſubdens: Nonlittera ⁊c. Et deſcribit ipſum ꝙͣtum ad duo ſcilicet ꝙͣtuꝫad illud in quo conſiſtit et ꝙͣtum ad cauſam ꝓpter quaꝫdatum eſt ibi. Littera em̄ occidit ⁊c. Circa primū ſciendum eſt ꝙ apoſtolus loquitur profunde. Dicitur enimIe. 31. Feriam domui iſrael et domui iuda fedus nouuꝫnon ẜm pactū quod pepigi cum patribꝰ veſtris. Et poſtDabo legem meā in viſceribus eoꝝ. et in corde eoꝝ ſuperſcribam eam ⁊c. Uetus ergo teſtamentū ſcribitur inlibro poſtmodum ſanguine aſpergendo vt dicitur heb̓.
9. Accepit ſanguinem et aſperſit librum ⁊c. Dicens hieſt ſanguis ⁊c̄. Et ſic patet ꝙ vetus lex eſt teſtamentū littere. ſed nouum teſtamentum eſt teſtamentū ſpirituſſancti quo charitas dei diffunditur in cordibus noſtris. vtdicitur Romano. 5. Et ſic dū ſpirituſſanctus facit in nobis charitatem que eſt plenitudo legis eſt teſtamentumnouū nō littera id eſt per litterā ſcribēduꝫ. ſed ſpiritu ideſt per ſpiritum qui viuificat. Romano. 8. Lex ſpiritusvite id eſt viuificantis. ¶ Cauſa autē qͣre datum ſit nouum teſtamentū per ſpiritū. ſubditur. Quia littera occidit occaſionaliter. Nam littera legis dat ſolum cognitionem peccati. Aomano. 3. Per legem em̄ cognitio peccati. Ex hoc autem ꝙ cognoſco peccatum ſolum duo ſequuntur. Nam lex dū per eam cognoſcitur non reprimitconcupiſcentiā ſed magis occaſionaliter auget: inquātūconcupiſcentia feruentius fertur in rem prohibitā. Ande huiuſmodi cognitio nondū deſtructa cauſa concupiſcentie occidit. hinc vero addit preuaricationē. Nā grauius eſt peccare contra legem ſcriptā et naturalem ſiml̓:ꝙͣ contra legem naturalē ſolum. Romano. 7. Occaſiōeaccepta non data peccatū ⁊c. licet autē occaſionaliter occidat inꝙͣtum ſcilicet auget concupiſcentiā ⁊ addit preuaricationem non tamen eſt mala lex vetus. quia adminus prohibet mala. Et tamē imperfecta inquātū non remouet cauſaꝫ. Eſt ergo lex fine ſpiritu interius īprimēslegem in corde occaſio mortis. Et id̓o neceſſariū fuit dare legem ſpiritus qui charitatem in corde faciens viuificat. Ioh̓. 6. Spiritus eſt qui viuificat. ¶ Conſequent̓ exhis oſtendit dignitatē ſui miniſterij. Et circa hoc duo facit. Primo oſtendit ꝙ miniſteriū noui teſtamenti prefertur miniſterio veteris teſtamenti. Secundo ꝙ non ſolūprefertur. ſed ꝙ miniſteriū veteris teſtamēti quaſi nihilhabet de gloria in cōparatione ad nouum ibi. Nam necglorificatū ⁊c. Circa primū duo facit Primo oſtendit ꝙminiſterium noui teſtamenti prefertur veteri. Secundorationem huius aſſignat ibi Nā ſi miniſtratio ⁊c. ¶ Circa primum ſciendum eſt ꝙ apoſtolus argumētat̉ ex hocquod habetur Exod̓. 24. Ubi littera nr̄a habet ꝙ moyſes habebat faciē cornutā ita ꝙ non poſſent ⁊c. Alia littera habet faciem ſpl̓endidam quod melius dicitur. Nōenim intelligendū eſt eū habuiſſe cornua ad litteram ſicut quidaꝫ eū pingunt. ſed dicitur cornuta propter radidios qui videbantur eſſe quaſi quedam cornua. Arguit̉autem ex hoc ſic. Et primo per vnum ſimile et eſt locusa minori. Conſtat enim ꝙ ſi aliquid quod minus eſt habet aliquid de gloria ꝙ multomagis illud quod eſt maius. Sed vetus teſtamentum eſt minus ꝙͣ nouum cumergo illud fuerit in gloria ita vt non poſſent ⁊c. videturꝙ multomagis nouum eſt in gloria. ꝙ autem vetus teſtamentum minus ſit nouo. probat triplicit̓. Primo ꝙͣtum ad effectum. quia illud eſt teſtamentū mortis iſtudvite vt dictum eſt. Et quātum ad hoc dicit ꝙ ſi miniſtratio mortis id eſt vetus que eſt occaſio mortis. et hocreſpondet ei quo dicitur littera occidit ⁊cet̓. Secundoquantū ad modum tradendi quia vetus fuit tradita litteris ī tabulis lapideis. noua vero fuit impreſſa ſpiritu incordibus carnalibus. et hoc innuit cū dicit. Litteris deformata id eſt perfecte formata in lapidibus id eſt in tabulis lapideis. Et hoc reſpondet ei quo dicitur Non littera ſed ſpiritu ⁊c̄. Tertio quantū ad perfectionem. quiagloria veteris teſtamenti ſine fiducia eſt. quia neminemad perfectum adduxit lex. In nouo vero eſt gloria cū ſpemelioris glorie ſcilicet ſempiterne. Eſa. 51. Salus meain ſempiternum erit. Et hoc innuit cum dicit: Que euacuatur. Gal̓. 5. Ꝙ ſi circumcidimini chriſtꝰ nihil ⁊c. Cōcluſio ponitur cū dicit Quō non magis. quod planū etꝫ