in epiſtolā T ad Corinthios I
eſt vos ſcire: ſed nō volumus vos ignorare quia ſcire eſtvtile nobis inquantum exemplo noſtri patiētiores eſtis.Nolumus inꝙͣ vos ignorare de tribulatione noſtra. ⁊cͣ.Tren̄. 3. Recordare paupertatis mee ⁊c. Hec ē illa perſecutio de qua legitur. Act̉. 19. Que facta eſt apoſtoloab aſiano quodā argentario cōcitante plebē contra eumquā quidē apoſtolus exaggerat a tribus. Ex loco qꝛ inaſia ⁊ hoc ē qd̓ dicit. Que ſcꝫ tribulatio. Facta ē in aſiaid ē apud epheſum q̄ ē in aſia vbi debuiſſet magis honorari ⁊ cōſolari. Ex acerbitate qꝛ ſupra cōſuetudinem humanaꝝ paſſionū. ⁊ ideo dicit. Qm̄ ſupra modū ſumus.⁊c. Itē ſupra poſſe ⁊ iō dicit ſupra virtutē. Sꝫ cōtra. 1.Coꝝ. 10. Fidelis deus qui non patietur vos temptari ſupra. ⁊c. Rn̄deo dicendū ꝙ pati ſupra virtutē pōt intelligi dupliciter. Uel ſupra virtutē naturaleꝫ: ⁊ de hacloquit̉ hic ſupra ꝙͣ deus aliqn̄ ꝑmittit ſctōs temptari.Uel ſupra virtutē gͣratie: ⁊ de hac ītelligit̉ illud. 1. Coꝝ10. Fidelis deꝰ ⁊c. ſupra ꝙͣ nō ꝑmittit aliquem deꝰ temptari. Et ꝙ apoſtolus loquat̉ hic d̓ virtute naturali oſtēdit cōſequēter cū dicit. Ita vt tederet nos viuere. Conſtat enī ꝙ inter alia viuere magis deſiderat̉. Qn̄ ergo ētanta ꝑſecutio vt ⁊ ip̄a vita reddat̉ tedioſa manifeſtū eſtꝙ ē ſupra virtutē nature. Et hoc eſt qd̓ dicit. Ita vt. ⁊cͣ.quaſi dicat. Sic erat grauis ꝑſecutio vt vita eſſet nobistedioſa. Iob. 10. Tedet aīam meā vite mee. Cōtra Iac̄.1. Omne gaudiū exiſtimate frēs mei ⁊c. Rn̄deo dicēduꝫꝙ tribulatio pōt cōſiderari dupliciter. Vel ẜm ſe ⁊ ſic ētedioſa: vel in cōparatione ad finē: ⁊ ſic ē iocunda inqͣtūꝓpter deū ⁊ ſpem vite eterne ſuſtinet̉. Et nō ſolum eratnobis tedioſa vita ſed eramꝰ certi de morte. Vnde dicitSꝫ ip̄i in nobis reſponſū mortis .i. certitudineꝫ mortishabuimꝰ quaſi dicat. Opinio mea dictabat mihi hoc ꝙdeberē mori. Uel aliter reſponſū mortis .i. ipſa rō diceret ⁊ eligeret mori ꝓpter tediū vite. Exaggerat etiā tribulationē ex cā. Un̄ dicit. Vt nō ſimus in nobis. ⁊c. ſ.vt reprimat̉ humana ſuperbia. Iere. 16. Dn̄s fortitudomea ⁊ robur. ⁊c. Sed in oībus cōfidamꝰ d̓ deo. Iere. 17Benedictus qui cōfidit in dn̄o ⁊c. Et iō dicit. Sꝫ ī deoqui ſuſcitat ⁊c. 1. Re. 2. Dn̄s mortificat ⁊ viuificat. Sꝫqꝛ dn̄s nō derelinquit ſperātes in ſe: iō ſubdit apoſtoluscōſolationē ei factā a dn̄o dicens. Qui de tātis ꝑiculis⁊c. Et circa hoc tria facit. Prīo deſcribit cōſolationē p̄ſentē cōtra mala preterita. Secūdo cōſolationē futurā.Tertio cām ſpei. Dicit ergo cōſolati ſumꝰ a deo qui eripuit nos ī p̄terito de tantis periculis ⁊ eruit in p̄ſenti qꝛnō ceſſat liberare. Eſa. 43. Cū trāſieris ꝑ aquas. ⁊c̄. Inquē ſperamus qm̄ eripiet ⁊ adiecit ī futuro Ecc. 2. Quitimetis dn̄m ſperate in illū. Huius aūt ſpei cām nobisp̄bent or̄ones vr̄e. Un̄ dicit. Adiuuantibus vobis nosin or̄onibus quas ꝓ nobis facitis. Prouer. 18. Fraterqui iuuat a fratre ⁊c. Ro. 15. Obſecro vos frēs ꝑ dn̄mieſum xp̄m ⁊ ꝑ charitatē ſancti ſpūs vt adiuuetis me inor̄onibus vr̄is. ⁊c. Que quidē or̄ones neceſſarie ſūt qꝛdeꝰ multa bona cōfert vni ad p̄ces multoꝝ: cuiꝰ rō eſt.qꝛ deꝰ de bonis q̄ cōfert vult exhiberi ſibi gr̄as ⁊ ꝙ multi ex hoc teneant̉ ad gr̄arūactiōes: hoc aūt ſit qn̄ ex eo ꝙdat vni ad p̄ces multoꝝ obligat ſibi oēs ad quoꝝ precescōfert bonū aliqd̓ vt ſic nō ſolū ille cui cōfert fed etiā ip̄irogātes gr̄as referant deo Et hoc ē qd̓ dicit. Vt ex multarū ꝑſonis. Et dicit ex multaꝝ facieꝝ vel quantū ad etatem vel ꝙͣtū ad cōditionē vel ꝙͣtū ad diuerſitatē gētiumvel morū. Eius q̄ in nobis ē donatiōis .i. ꝓ illa donatione .ſ. fidei q̄ in nobis ē. Per multos agant gratie deo ꝓnobis Ephe. 5. Gratias agentes deo ⁊ patri ⁊cͣ. Vel aliter. Vt ex multaꝝ ꝑſonis facieꝝ .i. cōditionuꝫ perſonis.Dico eius donatiōis q̄ ē in nobis .i. q̄ habēt idē donum
ſcꝫ fidei vel charitatis .i. ex multis ꝑſonis illoꝝ qui ſuntin fide xp̄i. Agant̉ ⁊cͣ. Et ſic ẜm hāc expoſitionē per diuerſas facies intelligunt̉ diuerſe virtutes vt facies vnidicat̉ illa virtus in qua preeminet ſicut facies iob patiētia. facies dauid humilitas: ⁊ ſic de alijs.Lectio quarta.Am gloria noſtra hec eſt teſtimoninum cōſcīe nr̄e: ꝙ in ſimplicitate cordis ⁊ ſinceritate dei: ⁊ nō in ſapientia carnaͣli: ſed in gr̄a dei cōuerſati ſumꝰ inhoc mūdo. habūdantiꝰ aūt ad vos. Nō em̄alia ſcribimꝰ vobis qͣꝫ que legiſtis ⁊ cognouiſtis. Spero aūt ꝙ vſqꝫ in finē cognoſcetisſicut ⁊ cognouiſtis nos ex ꝑte qꝛ gl̓ia vr̄a ſumus: ſicut ⁊ vos noſtra in die domini noſtriieſu chriſti.Poſita cōſolatione apl̓o a deo facta poſt ꝑſecutionē: hiccōſequenter cōſolatiōis cām aſſignat que ē de ſpe diuini auxilij. Et circa hoc duo facit. Prīo ꝓponit cauſamſpei. Scd̓o adducit ad hoc teſtimoniū eoꝝ quibꝰ ſcribitibi. Nō enī alia ⁊c. Dicit ergo. Dico ꝙ ſperamꝰ adhuccripi a dn̄o ⁊ cōſolari. Nā gloria ⁊c. quaſi dicat: cā huiꝰē bona conſcīa noſtra Spes em̄ ē expectatio futurorumex gratia ⁊ meritis ꝓueniens. Un̄ ⁊ circa hoc tria facitPrīo on̄dit gloriā quā habet de teſtimonio pure ꝯſcīe.Scd̓o cām huiꝰ glorie inſinuat ibi. Ꝙ in ſimplicitate.Tertio manifeſtat vnde ꝓueniat hec cā ibi. Et nō in ſapientia carnali. Dicit ergo. Iō ſpero ⁊ cōfido de deo qꝛgloria noſtra .i. glorior ex teſtimonio ⁊ puritate conſcīenoſtre: ex quibꝰ ſecure pōt cōfidere de deo. 1. Io. 4. Sicor noſtrū nō rep̄henderit ⁊cͣ. Ro. 8. Ip̄e ſpūs teſtimoniū ⁊c̄. Notandū aūt ꝙ cōſciētie teſtimoniū veꝝ ē qꝛ nōdecipit. Multi enim exterius videntur boni qui in conſcientia ſua nō ſunt boni. Et ſemper durat. Sed non dicit conſcientie aliorum ſed noſtre: quia ſemper hō plusdebet ſtare conſcientie ſue de ſe tanꝙͣ teſtimonio aliorūquod nō faciunt illi qui reputant ſe bonos ex hoc ꝙ alijſunt mali nō ex hoc ꝙ ip̄i in veritate boni ſint Et illi quigloriant̉ de bonitate alicuius boni viri qui eis aliqͣ affinitate coniungitur. Cauſam autem huius glorie inſinuat dicens ꝙ in ſimplicitate ⁊cͣ. q̄ conſiſtit in duobus. Induobus enim conſiſtit puritas conſcientie: vt ſcꝫ ea quefacit ſint bona ⁊ ꝙ intentio facientis ſit recta: ⁊ iſta dicitapl̓s de ſe. Prīo ꝙ habet intentionem rectam ad deumin oꝑibus ſuis ⁊ io dicit. Ꝙ in ſimplicitate .i. in rectitudine intentionis. Sap̄. prīo. In ſimplicitate cordis ⁊cͣ.Prouer. II. Simplicitas iuſtoꝝ. ⁊c̄. Scd̓o ꝙ ea q̄ facitſunt bona. ⁊ iō dicit. Et ſinceritate oꝑatōis. Phil̓. prīoVt ſitis ſinceres ⁊ ſine offenſa. Vnde aūt ꝓueniat huiuſglorie cauſa manifeſtat ſubdens: Sed non in ſapīa car.Hoc pōt dupliciter legi. Primo vt referatur ad hoc qd̓immediate precedit ſcꝫ dei. Et tunc eſt inſinuatiuū: vnd̓veniat ei ſinceritas ⁊ ſimplicitas: quaſi dicat. Multi antiqui fuerunt ſapientes in ſapientia terrena ſicut ph̓i. Etmulti iudei pure vixerunt confidentes in iuſticia legis:ſed nos nō in ſapientia carnali q̄ ẜm naturas rerū vel deſideria carnis eſt ſed in gratia dei cōuerſati ſumꝰ in hocmundo. Ro. 8. Prudētia carnis mors ē ⁊c̄. prīe Coꝝ.2. Nō in ꝑſuaſibilibꝰ humane ⁊c. prīe Coꝝ. 15. Gratiadei ſū id qd̓ ſuꝫ. Vel etiā ẜm hunc modū. Nō in ſapiētia⁊c. i. nō quaſi innixus hūane ſapīe ſꝫ gr̄e dei Prouer .3.Ne innitaris prudentie tue. Alio mō pōt exponi vt hoc