Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
99r
Einzelbild herunterladen
 

in epiſtolam T ad Corinthios. XIIII

Et ſic dicit orabo pſallā qꝛ oratio vel eſt ad deprecandūdeum. ſic dicit orabo: vel ad laudandū ſic dicit pſallā.De iſtis duobꝰ Iac. 5. Triſtat̉ qͥs in vobis oret equo aīo pſallat. psͣ. Pſallite dn̄o ⁊cͣ. Orabo ſpū id eſt imaginatione mente id ē voluntate. Ceteruꝫ ſi benedixeris⁊cͣ. Hic ſcd̓o oſtendit donuꝫ ꝓphetie plus valet ꝙͣ donum linguaꝝ etiā in orōne publica eſt qn̄ ſacerdos pubce orat. vbi aliqn̄ dicit q̄dā non intelligit aliqn̄ aliqͣ queintelligit. Et circa hoc tria facit. Primo ponit rationem.Secūdo exponit eaꝫ ibi. Quō dicet ⁊cͣ. Tertio ꝓbat qd̓ſuppoſuerat ibi. Qm̄ qͥd ⁊cͣ. Dicit dixi donū ꝓphetiein oratione priuata plus valet. ceterū. ꝓſꝫ in publica qꝛſi benedixeris id ē ſi bęnedictionē dederis ſpū id ē in lingua que non intelligat ſeu imaginatione motus a ſpūſancto qͥs ſupplet locum ideote. Ideota ꝓprie dicit̉ ſcittm̄ linguā in qua natus eſt. Quaſi diceret. Quis dicet illud qd̓ debet dicere ibi ideota? qd̓ eſt dicere amē. Et ideodicit. Quō dicet ſupplens tuam benedictionē. vbi gloſaexponit id ē quō conſentiet benedictioni a te facte in ꝑſona eccleſie. Eſa. 65. Qui bendictus eſt ſuꝑ terrā benedicet̉ in eo amen. Amen idem eſt qd̓ fiat vel veruꝫ eſt. quaſidicat ſi non intelligit dicis quo cōformabit ſe dictis tuis? Pōt quidē ſe conformare etiam ſi intelligat ſed ingenerali tm̄ in ſpeciali. qꝛ non pōt intelligere qͥd bonidicas niſi bn̄dicas tm̄. Sed quare dant̉ benedictiones in vulgari vt intelligant̉ a populo cōformēt ſe magꝭeis. Dicēdū ē hoc forte fuit in eccl̓ia pͥmitiua. ſꝫ poſtꝙͣfideles inſtructi ſunt ſciunt audiūt in cōmuni officio fiunt benedictiones in latino. Cōſequēter ꝓbat quarepoteſt dicere amen cum dicit. Nam tu quidē id eſt licꝫ tugratias agas bene deo inꝙͣtum intelligis: ſed alter audit non intelligit non edificatur inquantuꝫ non intelligit in ſpeciali ſi in generali intelligat edificet̉. Eph̓.4. Om̄is ſermo malus ex ore veſtro ꝓcedat. ſꝫ ſi qͦsbonus eſt ad edificationē fidei. Et ideo melius eſt vt nonſolum lingua benedicat: ſed etiam vt interpretet̉ exponat licꝫ tu gratias agis bene agasLectio quarta.Ratias ago deo meo oīum veſtrūlingua loquor. Sed in eccleleſia voSlo qn̄qꝫ verba ſenſu meo loqui vt etalios inſtruā: qͣꝫ decē milia verboꝝ in linguaFratres nolite pueri effici ſenſibꝰ. ſed malicia ꝑuuli eſtote. In lege em̄ ſcriptū eſt. Qm̄in alijs linguis in labijs alijs loquar populo huic nec exaudient me dicit dn̄s. Itaqꝫlingue in ſignū ſunt non fidelibꝰ: ſed infidelibus. ꝓphetie aūt in fidelibꝰ ſꝫ fidelibꝰ.Hic oſtēdit apl̓us excellētiā doni ꝓphetie̓ ad donū līguarum rationes ſumptas ex parte ſuiipſius. Et circa hocduo facit. Primo agit grās de dono linguaruꝫ ſibi a deodato. Scd̓o ſe eis in exempluꝫ ꝓponit ibi. Sꝫ in eccleſiavolo ⁊c. Dicit gratias ago ⁊cͣ. qͣſi dicat. ideo vilipēdo donū linguaꝝ qꝛ ego dico donū ꝓphetie ſit excellētius: ſed debet charū haberi. Unde ego gratias ago ⁊cͣEſt de om̄ibus gratias agendū .i. theſſal̓. 5. In om̄ibꝰgratias agite ⁊cͣ. Uel gratias ago. qͣſi. ideo vilipēdo donū linguaꝝ qͣſi eo carens. immo etiam ego habeo.ideo dicit. Gratias ago ⁊cͣ. Et ne intelligat̉ om̄es loq̄rent̉ vna lingua dicit. Oīin veſtrū lingua loquor. Act̉. 2.Loquebant varijs linguis apl̓i ⁊cͣ. Sꝫ in eccleſia. hicponit ſe in exemplū qͣſi dicat. Si ego habeo donū linguarum ſicut vos debetis facere illud qd̓ facio. Sed ego vo-

lo id ē magis volo loqui in eccleſia quinqꝫ id ē pauca verba ſenſu meo .i. intellectu vt ſcꝫ ego intelligā intelligar ex hoc inſtruā alios ꝙͣ decem milia id ē ꝙͣcūꝙͣ multitudinem verborū in lingua qd̓ eſt loqui non ad intellectumquocūqꝫ modo fiat vt ſupra expoſitū ē. Dicūt quidādicit quinqꝫ qꝛ apl̓us videt̉ velle magis velit dicere ſolum vnam oroem ad intellectū ꝙͣ multas ſine intellectu.Oratio aūt ẜm grāmaticos ad hoc d̓beat facere ꝑfectūſenſum debet habere quinqꝫ ſcꝫ ſubiectū. predicatū. copulam verbalē. determinationē ſubiecti. determinatiōꝫpredicati. Alijs videt̉ melius qꝛ ad hoc loquendū eſt intellectū vt alij doceant̉. ideo ponit quinqꝫ qꝛ doctordebet quinqꝫ docere ſcꝫ credenda. Titū. 3. Hec loquere exhortare ⁊c. Agenda. Matth̓. vltimo. Euntes indum ⁊c. Vitanda ſcꝫ peccata. Eccͣ. 21. Quaſi a facie colubri fuge ⁊cͣ. Eſa. 58. Annuncia populo meo ſcelera ⁊c̄.Speranda ſcꝫ mercedē eternā. 1. Pe. j. De qua ſalutē exquiſierunt ⁊c̄. Timenda ſcꝫ penas eternas. Matth̓. 25.Ite maledicti in ignē eternū ⁊cͣ. Fratres mei nolite ⁊c̄hic oſtendit excellentiā doni ꝓphetie ad donum linguaꝝrōnibus ſumptis ex parte infideliū. Et circa hoc duo fac̄:Primo excitat attentionē reddit attentos. Secūdo arguit ad ꝓpoſitum ibi. In lege quid ſcriptū eſt. Circa pri videt̉ apl̓us excludere pallium excuſationis aliquoꝝ ideo docent quedā rudia ſuꝑficialia. quaſi on̄dāt ſe volentes viuere in ſimplicitate. ideo curantes de ſubtilitatibꝰ ad quas ẜm rei veritatē non attingunt hn̄tes verbum dn̄i ad hoc Matth. 18. Niſi cōuerſi fueritis efficiamini ſicut ꝑuuli ⁊cͣ. Sꝫ hoc apl̓us excludit cum dicit. Nolite pueri effici ſenſu id ē nolite puerilia inutilia ſtultaloqui docere.. 3. Cum eſſem paruulꝰ ⁊c. Sed quō debetis effici pueri; affectu intellectu. Et ideo dicit. Sꝫmalicia. Ubi ſcienduꝫ eſt ꝑuull deficiunt in cogitandomala ſic debemꝰ effici ꝑuuli. dic̄. Sꝫ malicia ꝑuulięſtote. deficiunt in cogitando bona ſic non debemꝰꝑuuli. immo viri ꝑfecti. ideo dicit. Senſibus aūt ꝑfecti⁊cͣ. id eſt ad dſicretionem boni mali perfecti ſitis. Vndeheb̓. 5. Perfectorum eſt ſolidꝰ cibus ⁊cͣ. Non ergo laudatur in vobis ſimplicitas opponit̉ prudentie. ſed ſimplicitas aſtutie. Et ideodn̄s dicit Mat. 10. Eſtote prudentes ſicut ſerpentes. Ro. 16. Volo vos ſapientes eſſein bono: ſimplices in malo. Cōſequent̓ dic̄. In legeqͥd ſcriptū eſt? arguit ad ꝓpoſituꝫ: Ubi ſciendū eſt hoc̄argumentū ſicut patet glo. diſtinguit̉ multa. Sꝫ ẜmintentionē apl̓i non videt attendat in toto hoc niſi vnaratio. Et ratio ſua ad ꝓbandū donū ꝓphetie eſt excellentius ꝙͣ donū linguaꝝ eſt talis. Om̄e qd̓ plus valet adillud ad qd̓ alterū principalit̓ ordinat̉ eſt melius illo altero ordinato ad hoc. Sed tam donū ꝓphetie ꝙͣ donum linguaꝝ ordinat̉ ad conuerſionē infideliū. ſed ꝓphetie plusvalent ad hoc ꝙͣ donū linguaꝝ ergo ꝓphetia eſt melior.Circa hanc rōem duo facit. Primo oſtendit ad quid ordinat̉ donū linguaꝝ. ad qͥd ordinat̉ donū ꝓphetie. Secundo plus valet donū ꝓphetie ibi. Si cōueniat vniuerſa ⁊c. Circa pͥmū duo facit. Primo inducit auctoritatem. Secundo ex auctoritate arguit ad ꝓpoſitū ibi. Itaqꝫlingue. Circa pͥmū ſciendū hoc qd̓ dicit. In lege quidſcpͥtum eſt pōt legi vel interrogatiue. Quaſi dicat. debetis effici pueri ſenſibus ſed ꝑfecti hoc eſt videre ſcire legeꝫ. Vnde ſi eſtis ꝑfecti ſenſibꝰ ſciatis ſcꝫ legem: Etin lege quid ſcpͥtum eſt? de linguis que ſunt iutiles aliqn̄ad id ad quod ordinate ſunt qꝛ licet in diuerſis linguis loquar ſcꝫ populo iudeoꝝ. tn̄ homo exaudit ⁊c. Poteſtetiam legi remiſſiue. In lege qͥd ſcpͥtuꝫ eſt. qͣſi dicat nolite moueri ſicut pueri ad aliqͥd appetendū diſcernentesvtrum bonum vel minus bonum ſit qd̓ affectatis p̄po-