Explanatio ſancti Thome

habet eas vn̄ ei inuideo. Et ſic patet ꝙ ex zeloſurgit inuidia. Cū gͦ dicit̉ emulamini ſpūalia. nō intelligit̉ d̓ inuidiaqꝛ ſpūalia poſſunt a ml̓tis hēri. ſꝫ dic̄ emulamī vt īducatad feruenter amandū deuꝫ. Et qꝛ int̓ ſpūalia eſt gradꝰ qͥdam qꝛ ꝓphetia excedit donum linguaꝝ. ideo dicit. Magis aūt vt ꝓphetetis quaſi dicat. Inter ſpiritualia magisemulamini donū ꝓphetie. .1. theſſal̓. 5. Spūm nolite extīguere. ꝓphetias nolite ſpernere. ¶ Ad explanatiōꝫ aūttotius capituli prenotanda ſunt tria. ſcꝫ quid ſit ꝓphetia.quot modis dicat̉ in ſcpͥtura ſacra ꝓphetia. ⁊ quid ſit loqui linguis. Circa primū ſciendū eſt ꝙ ꝓpheta dicit̉ qͣſiꝓcul videns ⁊ ẜm quoſdam dicit̉ a for farisˡ: ſed meliusdicit̉ a phanos qd̓ eſt videre. Vnde. 1. Reg. 9. dicit̉ ꝙ qͥnunc dicit̉ ꝓpheta olim videns dicebat̉. Unde viſio eoꝝq̄ ſunt ꝓcul ſiue ſint futura contingentia ſiue ſupra rōemnoſtram dicit̉ ꝓphetia. Eſt igit̉ ꝓphetia viſio ſeu manifeſtatio futurorū ꝯtingentiū ſeu intellectū humanū excedētium. Ad huiuſmodi aūt viſionē quattuor reqͥrunt̉. Cumem̄ cognitio noſtra ſit ꝑ corporalia ⁊ ꝑ fantaſmata a ſenſibilibꝰ accepta. Primo exigit̉ ꝙ in imaginatione formēt̉ſimilitudines corꝑales eoꝝ q̄ oſtendunt. vt dionyſiꝰ dicitꝙ impoſſibile eſt aliter lucere nobis diuinū radiū niſi varietate ſacroꝝ voluminū circumuelatū. Scd̓m qd̓ exigit̉ ēlumē intellectuale illuminās intellectū ad ea q̄ ſupra naturalē cognitionē nr̄aꝫ oſtendunt cognoſcenda. Niſi em̄ad ſil̓itudines ſenſibiles in imaginatiōe formatas ītelligēdas aſſit lumen intellectuale: ille cui ſimilitudines hmoioſtedunt̉ nō dicit̉ ꝓpheta ſed potiꝰ ſomniator. ſicut pharao qͥ licet viderit ſpicas ⁊ vaccas q̄ erāt indicatiua futurorum quorundā qꝛ tn̄ non intellexit qd̓ vidit nō dicit̉ ꝓpheta ſed potiꝰ ille ſcꝫ ioſeph qͥ interpretatꝰ ē. Et ſimilit̓eſt de nabuhodonoſor qͥ vidit ſtatuā ⁊ nō ītellexit. Undenec ꝓpheta dicit̉. ſed daniel. Et ꝓpter hoc dicit̉ Dan̄. 10Intelligentia opus eſt in viſionē. Tertiū qd̓ exigit̉ eſt audacia ad annunciandū ea q̄ reuelant̉. Ad hoc em̄ deus reuelat vt alijs denuncient̉ Iere .1. Ecce dedi verba mea inore tuo. Quartū eſt oꝑatio miraculoꝝ q̄ ſunt ad certitudinem ꝓphetie. Niſi em̄ facerent aliqͣ q̄ excedūt operatiōꝫnature non crederet̉ eis in his que naturalē cognitionemtranſcendūt. Scd̓m gͦ hos modos ꝓphetie dicunt̉ aliqͥ diuerſis modis ꝓphete. Aliqn̄ em̄ dicit̉ aliqͥs ꝓpheta qͥ habet oīa iſta quattuor ſcꝫ ꝙ videt imaginarias viſiones ethꝫ intelligentiā de eis ⁊ audacter ānūciat alijs. ⁊ oꝑat̉ miracula ⁊ de hoc dicit̉ numeri. 12. Si quis fuerit inter vosꝓpheta ⁊cͣ. Aliqn̄ aūt dicit̉ ꝓpheta ille qͥ habꝫ ſolas imaginarias viſiones ſed tn̄ im ꝓprie ⁊ valde remote. Aliqn̄em̄ dicit̉ ꝓpheta qͥ habet intellectuale lumē ad explanandū etiam viſiones imaginarias ſiue ſibi ſiue alteri factas:Uel ad exponendū dicta ꝓphetaꝝ vel ſcripturas apl̓oꝝ.Et ſic dicit̉ ꝓpheta oīs qͥ diſcernit doctoꝝ ſcpͥturas qꝛ eodem ſpū interpretate ſunt quo edite ſunt. Et ſic ſalomō etdauid poſſunt dici ꝓphete inquantū habuerūt lumen intellectuale ad clare ⁊ ſubtiliter intuendū. Nā viſio dauidintellectualis tantum fuit. Dicit̉ etiam ꝓpheta aliqͥs ſolūex hoc ꝙ ꝓphetaꝝ dicta denunciat ſeu exponit ſeu cantatin eccleſia ⁊ hoc modo dicit̉. 1. Reg. 19. ꝙ ſaul erat interꝓphetas .i. inter cantantes dicta ꝓphetaꝝ. Dicit̉ etiamalqͥs ꝓpheta ex miraculoꝝ operatione ẜm illud Eccͣ. 4ºꝘ corpus eliſei mortuū ꝓphetauit .i. miraculū fecit. Ꝙgͦ dicit hic apl̓us ꝑ totum capitulū de ꝓphetis intelligendū eſt de ſcd̓o modo ſcꝫ ꝙ ille dicit̉ ꝓphetare qui ꝑ lumēintellectuale diuinū viſiōes ſibi ⁊ alijs factas exponit. Etẜm hoc planū erit qd̓ hic dicit̉ de ꝓphetis. ¶ Circa ſcd̓mſciendū eſt ꝙ qꝛ in eccleſia primitiua pauci erant qͥbꝰ īminebat fidem xp̄i p̄dicare ꝑ mundū. ideo dn̄s vt cōmodiꝰ ⁊pluribus verbū dei annunciarent dedit eis donū lingua-

rum quibꝰ omnibꝰ p̄dicarent. nō ꝙ vna lingua loquētesab omnibꝰ intelligerent̉ vt quidā dicunt. ſęd ad lr̄am ꝙlinguis diuerſaꝝ gentiū īmo oīm loquerent̉. Vnde dicitapl̓us. Gratias ago deo ꝙ omniū veſtrum lingua loquor.Et act̓. 1. dicit̉. Loquebant̉ varijs linguis ⁊cͣ. Et hoc donū multi adepti ſunt a deo in eccleſia p̄mitiua. Corinthijaūt qꝛ curioſi erāt. ideo libentiꝰ volebāt illd̓ donūꝙͣ donūꝓphetie. Ꝙ gͦ dicit̉ hic loqui lingua vult apl̓us intelligilingua ignota ⁊ non explanare. ſicut ſi lingua theotonicaloquat̉ quis alicui gallico ⁊ non exponat. hic loquit̉ lingua. Uel etiam ſi loquat̉ viſiones tm̄ ⁊ nō exponat loquit̉lingua. Vnde omnis locutio nō intellecta nec explanataq̄cūqꝫ ſit illa eſt ꝓprie loqͥ lingua. ¶ His ergo viſis ad expoſitionē lr̄e accedamꝰ q̄ plana eſt. Circa hoc gͦ duo fatitPrimo ꝓbat ꝙ donū ꝓphetie excellentiꝰ ē dono linguarum. Secundo excludit quandā obiectionē ibi. Volo aūtvos ⁊c. Ꝙ aūt donū ꝓphetie excedat donū linguaꝝ ꝓbatduabus rōnibꝰ quaꝝ pͥma ſumit̉ ex comparatione dei adeccleſiam. Secūda ratio ſumit̉ ex cōparatione hoīm ad eccleſiā. Prima aūt ratio talis eſt. Illud ꝑ qd̓ facit homo eanon ſolum que ſunt ad honorē dei ſed etiam ad vtilitateꝫꝓximorū eſt melius ꝙͣ illud qd̓ fit tm̄ ad honorē dei: ſꝫ ꝓphetia eſt non tm̄ ad honorē dei ſed etiā ad ꝓximi vtilitatem. ꝑ donum vero linguaꝝ ſoluꝫ illud fit qd̓ eſt ad honorem dei. ergo ⁊c. Huius aūt rōnis ponit mediū ⁊ pͥmo ꝙͣtum ad hoc ꝙ dicit ꝙ qͥ loquit̉ lingua honorat tm̄ deum.Et hoc eſt ꝙ dicit. Qui loquit̉ lingua ſcꝫ ignota nō loqͥt̉hominibꝰ id ē ad intellectū hoīm ſed deo id ē ad honorēdei tm̄. Uel deo qꝛ ip̄e deus ſolus intelligit. Sap̄. 5. Auris zeli dei audit oīa ⁊c. Et ꝙ nō loquat̉ homī ſubdit. Nemo em̄ audit id ē intelligit. Sic em̄ frequenter accipit̉ nōaudire ꝓ nō intelligere. Matth̓. 13. Qui habet aures audiendi audiat. Quare aūt ſoli deo loqͣt̉ ſubdit ꝙ ipſe deꝰloquit̉. Unde dicit. ſpūs aūt dei loquit̉ myſteria id eſt occulta. Mat. 10. Nō em̄ vos eſtis q̄ loqͥmī ⁊c. sͣ. 2. Nemonouit que ſunt ſpūs dei ⁊cͣ. Scd̓o ꝓbat id qd̓ dicit ꝙ prophetia eſt ad honorē dei ⁊ vtilitatē ꝓximoꝝ. Vnde dicit.Nam qui ꝓphetat ⁊cͣ. id ē explanat viſiones ſeu ſcripturas loquit̉ hominibꝰ id ē ad intellectū hoīm ⁊ hoc ad edificationē incipientiū ⁊ ad exhortationē ꝓficiētiū .i. theẜ.5. Conſolamini puſillanimes Titū. 2. Loq̄re ⁊ exhortare Ad ꝯſolationē deſolatoꝝ. Uel edificatio ꝑtinet ad ſpiritualem affectionē qꝛ ibi primo incipit edificium ſpūale.Eph̓. 2. In quo ⁊ vos coedificamini ⁊cͣ. Exhortatio veroad inductionē ad bonos actus. qꝛ ſi affectus eſt bonus tūcactus eſt bonus Titū. 2. Hec loquere ⁊ exhortare. Cōſolatio vero īducit ad tolerantiaꝫ maloꝝ Ro. 15. Quecūqꝫſcripta ſunt ad noſtrā doctrinā ſcpͥta ſunt. Ad hec em̄ triainducunt predicantes diuinā ſcpͥturā. Secunda ratio talis eſt. Illud qd̓ ē vtile ſoli facienti eſt minꝰ ꝙͣ illd̓ qd̓ ꝓdeſt etiam alijs. loqui aūt linguis eſt vtile ſoli ei qui loqͥt̉ꝓphetare vero alijs ꝓdeſt. Igit̉ ⁊cͣ. Huius aūt rationisponit mediū. ⁊ pͥmo quantū ad primā ꝑtē medij. Et hoc ēꝙ dicit. Qui loquit̉ lingua ſemetipſum ⁊cͣ. psͣ. Cōcaluitcor meum intra me ⁊cͣ. Secundo ꝙͣtum ad ſecunda ꝑtem⁊ hoc eſt ꝙ dicit. Qui aūt ꝓphetat eccleſiaꝫ id eſt fidelesedificat inſtruendo Eph̓. 2. Superedificati ſupra fundamentum apl̓oꝝ ⁊ ꝓphetaꝝ.Lectio ſecunda.Olo aūt vos om̄es loqͥ linguis: magis aūt ꝓphetare. Nā maior eſt qͥ ꝓAphetat qͣꝫ qui loquit̉ linguis. niſi forte interpretet̉ vt eccleſia edificationē accipiat. Nūc aūt fratres ſi venero ad vos linguis