Explanatio ſancti Thome
tas peccādi mortaliter vel qꝛ fiunt ꝓpter inanē gloriā nihil mihi ꝓdeſt .ſ. ꝙͣtum ad meritū vite eterne q̄ ſolis diligentibꝰ deū re ꝓmittit̉ ẜm illud. Iob. 37. Annūciat d̓ eaamico ſuo ꝙ poſſeſſio eiꝰ ſit. Et notandū ꝙ locutioneꝫ q̄eſt vox aīalis ſi ſit ſine caritate cōparat nō exiſtenti: operaautē que fiunt ꝓpter finem. ſi ſint ſine caritate dicit eſſe īfructuoſa. ſap̄. 3. Uacua ē ſpes eoꝝ ⁊ labores ſine fructu.Lectio tertia.Aritas patiens eſt. benigna eſt. CaCritas nō emulatur: nō agit ꝑperam.nō inflatur. nō eſt ambicioſa. non q̄rit que ſua ſunt. nō irritatur. nō cogitat maluꝫ. nō gaudet ſuper iniquitate. congaudetautem veritati. Omnia ſuffert. omīa ſperatomnia ſuſtinet.Poſtꝙͣ apoſtolus on̄dit caritatem eſſe adeo neceſſariamꝙ ſine ea nullum ſpirituale donum ſufficiat ad ſalutem:hic oſtendit eam adeo eſſe vtilem ⁊ efficacis virtutis ꝙ ꝑeam cuncta oꝑa ꝟtutis implentur. Et pͥmo p̄mittit duoqͣſi gnalia. Scd̓o ſubiungit in ſpēali ꝟtutum opera. queper caritatē cōplentur ibi. Caritas nō emulatur ⁊c. Circa pͥmum duo. facit. Nā oīs ꝟtus cōſiſtit in hoc ꝙ aliqͥsin operādo bene ſe habeat ī ſuſtinendo mala vel in oꝑanbona. Quātum ergo ad tolerantiā maloꝝ dicit. Caritaspatiens eſt. id eſt facit patienter tolerari mala. Cum eniꝫhomo diligit aliquē ꝓpter eius amorē defacili tolerat q̄cunqꝫ difficilia. Et ſimiliter qui diligit deū ꝓpter eius amoreꝫ patienter tolerat quecūqꝫ aduerſa. Un̄ ⁊ cant. 8.dicit̉. Aque multe nō poterūt extinguere caritatem. necflumina obruēt eam. Iac pͥmo. Patientia opꝰ perfectūhabet. Quātum autē ad oꝑationem bonoꝝ ſubdit. Benigna eſt. Benignitas autē dicit̉ quaſi bona igneitas vtſcꝫ ſicut ignis liquefaciēdo effluere facit. ita caritas hocefficit vt bona q̄ homo habet nō ſibi ſoli retineat. ſed ad alios deriuet. ẜm illud. ꝓuer. 5. Deriuentur fontes tui foras ⁊ in plateis aquas tuas diuide. Qd̓ quidem caritasfacit. Und̓ pͥme. Io. 3. dicit̉. Qui habuerit ſub̓iam huiꝰmūdi ⁊ viderit frēꝫ ſuū neceſſe habere ⁊ clauſerit viſceraſua ab eo qūo caritas d̓i manet in eo. Vnde ⁊ ephe. 4. dicitur. Eſtote inuiceꝫ benigni ⁊ miſericordes. Et ſap̄. p.L6dicitur benignus eſt ſpūs ſapiētie. ¶ Deinde cū dicit. Caritas nō emulat̉ ⁊c. ꝓponit in ſpēali virtutū oꝑa que caritas efficit. ⁊ qꝛ ad virtutem duo ꝑtinent ſcꝫ abſtinere amalo ⁊ facere bonum. ẜm illud. psͣ: Declina a malo ⁊ facbonuꝫ. ⁊ Eſa. pͥmo. Quieſcite agere ꝑuerſe. diſcite benefacere. Primo on̄dit quomō caritas facit oīa mala vitareScd̓o qūo facit omīa bona efficere ibi. Cōgaudet autē veritati ⁊c. Malum autē efficaciter non pōt homo deo facere. ſed ſoluꝫ ſibi ⁊ ꝓximo ſcd̓m illud Iob. 36. Si peccaueris quid ei nocebiſ? Et poſtea ſubditur. Homini qui ſimil̓tibi eſt nocebit impietas tua. Primo ergo on̄dit qūo percaritatem vitant̉ mala que ſunt ꝯtra ꝓximuꝫ. Scd̓o quomodo vitātur mala qͥbus aliquis deordinat̉ in ſeipſo ibi.Nō inflatur ⁊c. Malum autē qd̓ eſt ꝯtra ꝓximum pōt eēin affectu ⁊ in effectu. In affectu autem precipue eſt cumper inuidiā quis dolet de bonis ꝓximi quod directe contrariatur caritati ad quā ꝑtinet ꝙ homo diligat ꝓximuꝫſicut ſeip̄m vt habetur Leuit̓. 19. Et ideo ad caritatem ꝑtinet vt ſicut homo gaudet de hoīs ꝓprijs ita gaudeat d̓bonis proximi. Ex quo ſequitur ꝙ caritas excludat inuidiam. Et hoc eſt ꝙ dicit. Caritas nō emulatur id eſt non
Noli emulari in malignātibus. Et prouer. 23. Nō emuletur cor tuū peccatores. Quantū ad effectuꝫ ſubdit. Nōagit ꝑperam. id eſt peruerſe cōtra aliqueꝫ. Nullus eniminiuſte agit cōtra illum quem diligit ſicut ſeip̄ꝫ. Eſa. pͥºQuieſcite agere ꝑuerſe. ¶ Deinde cum dicit. Nō inflat̉⁊c. oſtēdit quomō caritas facit vitare mala quibꝰ aliquisdeordinatur in ſeipſo. Et pͥmo ꝙͣtum ad paſſiones. Secūdo ꝙͣtum ad electionem ibi. Nō cogitat malū. Oſtenditergo pͥmo ꝙ caritas repellit inordinatā paſſionem ꝙͣtumad tria Primo qͥdem ꝙͣtum ad ſuꝑbiam que eſt inordinatus appetitus ꝓprie excellentie. Tūc autē inordinate ſuam excellentiam appetit quādo nō ſufficit ei cōtineri ī eogradu qui ſibi eſt a deo preſtitus. Et id̓o dicitur. ecc. 10.Initium ſuperbie homīs apoſtatare a deo. Quod quidēſit dum homo nō vult contineri ſub regula ordinationisdiuine. Et hoc repugnat caritati. qua quis ſuper omniadeum diligit. Coll̓. 2. Inflatꝰ ſenſu carnis ſue ⁊ nō tenēscaput ⁊cͣ. Recte aūt ſuperbia inflationi comparatur. Nāid quod inflatur nō habet ſolidam magnitudinem ſed apparenteꝫ. ita ſuperbi videntur quidem eſſe ſibi magni. cūtamē vera magnitudine careant que nō poteſt eſſe abſqꝫordine diuino. Sap̄. 4. Dirumpet illos inflatos ſine voce. Eſt autem principalis ſuperbie filia ambitio per quaꝫaliquis querit preeſſe. quam etiam caritas excludit quepotius proximis eligit miniſtrare ſecundū illud. Gal̓. 5.Per caritatem ſpiritus ſeruire inuicem. Et ideo ſubdit.Nō eſt ambitioſa id eſt facit hominem ambitionem vitare. Eccleẜ. 7. Noli querere ab homine ducatuꝫ neqꝫ a rege cathedram honoris. Secūdo oſtendit quomodo caritas excludit inordinationem cupiditatis cum dicit. Nonquerit que ſua ſunt. vt intelligatur cum preciſione id eſtneglectis bonis aliorum. nam qui diligit alios ſicut ſeipſum bona aliorū querit ſicut ⁊ ſui ipſius. Un̄ ⁊ ſupra. 10.apoſtolus dixit. Nō querens qd̓ mihi vtile eſt ſed qd̓ ml̓tis vt ſalui fiant. Cōtra qd̓ de quibuſdam dicitur phil̓. 2.Omnes que ſua ſunt querunt nō q̄ ih̓u xp̄i. Poteſt ⁊ aliter intelligi. nō querit que ſua ſūt id eſt nō repetit ea queſunt ſibi ablata .ſ. in iudicio cū ſcādalo qꝛ magis amat ſalutem ꝓximi ꝙͣ pecuniā. ẜm illud phil̓. vlti. Non querodatuꝫ ſed reqͥro fructū abūdantē in iuſtitia vr̄a. Qd̓ tam̄qualiter intelligendū ſit. sͣ. 6. dictuꝫ eſt. Tertio oſtenditqūo caritas excludat inordinationē ire dicens. Nō irritatur id eſt nō ꝓuocat̉ ad irā. Eſt em̄ ira inordinatꝰ appetitus vindicte. Ad caritatē aūt ꝑtinet magis remittere offenſas ꝙͣ ſupra modū aut inordinate vindicare. ẜm illudColl̓. 3. Donātes vobiſmetipſis. ſi qͥs aduerſus aliquemhabet q̄relam. Iac pͥmo. Ira viri iuſtitiaꝫ dei nō oꝑatur.¶ Deinde cū dicit. Nō cogitat ⁊c. on̄dit qūo per caritatēexcluditur inordinatio electionis. Eſt autē electio vt dicitur in 3. ethicoꝝ appetitꝰ p̄conſiliati. Tunc ergo hō peccat ex electione ⁊ nō ex paſſione quādo ex cōſilio rōnis affectus eiꝰ ꝓuocat̉ ad maluꝫ. Caritas ergo pͥmo qͥdem excludit ꝑuerſitatem cōſilij. ⁊ ideo dicit. Nō cogitat maluꝫid eſt nō ꝑmittit excogitare qūo aliquis perficiat malum.Mich. 2. Ue qui cogitatis inutile ⁊ oꝑamini malū in cubilibus vr̄is. Eſa. pͥmo. Auferte maluꝫ cogitationū vr̄arum ab oculis meis. Vel caritas nō cogitat malū qꝛ nō ꝑmittit hoīem ꝑ varias ſuſpitiones ⁊ temeraria iuditia cōgitare malum de ꝓximo. Mat. 9. Vt quid cogitatis mala in cordibꝰ vr̄is. Scd̓o caritas excludit inordinatū affectum maloꝝ cum dicit. Nō gaudet ſuper iniquitate. Illeenim qui ex paſſione peccat cuꝫ quodā remorſu ⁊ dolorepeccatuꝫ cōmittit. ſed ille qui peccat ex electione gaudet̉ex hoc ip̄o ꝙ peccatuꝫ cōmittit ſcd̓m illud ꝓuer. 2. Quiletantur cū malefecerint ⁊ exultant in rebꝰ peſſimis. Hocaūt caritas īpedit inꝙͣtuꝫ ē amor ſūmi boni cui repugnat