Explanatio ſancti Thome

illud Mar. vlti. Sermonem cōfirmante: ſequētibus ſignis. Doctrina autē ordinatur ad gabernationem p opuliſicut ad fineꝫ ſcd̓m illud Iere 3. Dabo vobis paſtores ſecundū cor meum ⁊ paſcent vos in ſcientia ⁊ doctrina. Etideo primus gradus inter eccleſiaſtica miniſteria eſt apoſtolorū. qͥbus ſpecialiter cōpetit eccleſie regimen. Et propter hoc dicit. Et deus poſuit id eſt ordīate collocauit. Ineccleſia quoſdā ſcꝫ in determinatis miniſterijs ſcd̓m illd̓Ioh. 15. Poſui vos vt eatis. Primuꝫ qͥdem apoſtolos. qͦrum regimini cōmiſit eccleſiaꝫ ſcd̓m illud Luc. 22. Egodiſpono vobis ſicut diſpoſuit mihi pater meꝰ regnū. Un̄de et apōc. 21. Suꝑ duodecim fundamēta ciuitatiſ deſcribūtur duodetī apoſtoloꝝ nomīa. Propter qd̓ ⁊ ipſi interceteros fideles pͥmatum in ſpiritualibꝰ gratijs obtinuer̄tſcd̓m illud Ro. 8. Nos ip̄i primitias ſpiritꝰ habētes. Etꝙͣuis ad apoſtolos p̄cipue pertineat doctrine officium qͥbus dictum eſt. Mat. vlti. Euntes docete om̄es gentes:tamē alij in cōmunionē huiꝰ officij aſſumūtur. quorū quidam ꝑ ſeipſos reuelationes a deo accipiunt qui dicunturꝓphete. qͥdam vero de hijs que ſunt alijs reuelata populum inſtruūt. qui dicūtur doctores. Vnde ſubdit. 2º. prophetas qui etiā in nouo teſtamēto fuerūt. Quod em̄ dicitur Mat. 11. Lex ⁊ ꝓphete vſqꝫ ad Iohāneꝫ. intelligiturde ꝓphetis qͥ futurū xp̄i aduentuꝫ prenūciauerunt. Tertio doctores. vnde ⁊ Act. 13. dicit̉. Erant in eccleſia queerat antiochie ꝓphete ⁊ doctores. Similiter etiā ⁊ gratia miraculoꝝ fuit alijs cōmunicata que pͥmitus a xp̄o data fuit apoſtolis. Vnde ſubdit. Deinde virtutes qui ſcilicet miracula faciūt circa ip̄a elemēta mundi. gal̓. 3. Operatur ꝟtutes in nobis. Quātum autē ad miracula que fiunt in corporibus humanis ſubdit̉. Exinde gratias curationum ſcd̓m illud Luc. 9. Vt languores curarēt. ¶ Deinde cū dicit. Opitulationes ⁊c. ponit minores ſiue ſecūdarias adminiſtrationes quaꝝ quedaꝫ ordinant̉ ad regimen eccleſie qd̓ ad apoſtolatꝰ dignitatē pertinere diximꝰquedā vero ad doctrinā. Ad regimen eccleſie ꝑtinent ingenerali quidē opitulationes id eſt illi qui opeꝫ ferūt maioribus p̄latꝭ in vl̓i regimine. ſicut archidiaconi ep̄is. ẜmillud phil̓. 4. Adiuua illas que mecū laborauerūt in euāgelio cum clemēte ⁊ ceteris adiutoribus meis. In ſpēaliautē ponit gubernationes ſicut ſunt ꝑrochiales. ſacerdotes qͥbus cōmittitur gubernatio aliquaꝝ ꝑticularium plebium. ꝓuer. 11. Ubi nō eſt gubernator corruet populus.Ad doctrinā autē pertinet ſecūdario quod ſubdit. Linguarum genera ꝙͣtum ad illos qui varijs linguis loquuntur magnalia. vt dicit Act. 2. Ne ſcꝫ ꝓpter varietatē idiomatum euāgelica doctrina impediret. Quātuꝫ vero adāmouendum impedimētuꝫ doctrine qd̓ poſſet prouenireex obſcuritate ſermonuꝫ ſubdit. Interp̄tationes ſermonūinfra. 14. Qui loquit̉ lingua oret vt interp̄tetur. ¶ Deīde cum dicit. Nūquid om̄s apoſtoli ⁊c. manifeſtat diſtinctionem p̄dictaruꝫ miniſtrationū dicens: Nūquid omēsin eccleſia ſunt apoſtoli quaſi dicat. Nō. Nūquid om̄s ꝓphete ⁊c. Ex quo patet diuerſitas harū adminiſtrationuꝫEcc. 33. In multitudine diſcipline dn̄i ſeparauit eos. Et37. Nō omīa omībus expediūt. ¶ Deīde cū dicit. Emulamini autē ⁊c. ordinat eorū affectum circa p̄dicta ſpiritualia dona dicens: Cum multa ſint dona ſpūſſancti vt. sͣ.dictum eſt. Emulamini id eſt deſiderate cariſmata meliora id eſt gratias potiores vt ſcꝫ magis deſideretis ea queſunt meliora. puta prophetiā ꝙͣ donum linguaꝝ vt infra13. dicetur. 2. ad theẜ. vlt. Omnia ꝓbate. quod bonū eſttenete. Et ne in p̄miſſis donis eoꝝ affectꝰ quieſceret ſubdit. Et adhuc excellentiorem viam demōſtro ſcꝫ caritatēqua directius in deum itur. psͣ. Uiam mādatoꝝ tuoꝝ cuturri. Eſa. 30. Hec eſt via ambulate in ea.

¶ Incipit capitulum decimūtertium.I linguis hominū loquar ⁊ angelorum caritatem autē nō habeaꝫfactus ſum velut es ſonans aut cībalum tinniens. Et ſi habuero ꝓphetiam ⁊ nouerim miſteria omnia ⁊ omnēſcientiam. ⁊ ſi habuero omnē fideꝫ ita vt mōtes tranſferam: caritatem autē non habueronihil ſum. Et ſi diſtribuero in cibos pauperum omnes facultates meas: ⁊ ſi tradiderocorpus meum ita vt ardeam: caritatem autēnō habuero: nihil mihi prodeſt.Apl̓us ſupra gratiaꝝ gratis dataꝝ diſtinctionē aſſignauit ⁊ miniſtrationuꝫ in quibꝰ mēbra eccleſie diſtinguunt̉hic agit de caritate que inſeꝑabiliter concomitat̉ gratiaꝫgratum facientē. Et qꝛ ꝓmiſerat eis ſe demonſtraturumviam excellentiorē. oſtendit preeminentiā caritatis ad cetera gratuita dona. Et pͥmo ꝙͣtum ad neceſſitateꝫ qꝛ ſcilicet ſine caritate alia dona gratuita nō ſufficiunt. Scd̓o ꝙͣtum ad vtilitatē qꝛ ſcꝫ ꝑ caritatē omīa mala vitātur ⁊ omnia bona agunt̉ ibi. Caritas patiens eſt ⁊c. Tertio ꝙͣtuꝫ.ad permanentiā ibi. Caritas nunꝙͣ excidit ⁊cͣ. Omīa autem dona gratuita reducere videt̉ apoſtolꝰ ad tria. Nā p̄mo oſtēdit ꝙ donuꝫ linguaꝝ quod ꝑtinet ad loquutioneſine caritate nō valꝫ. Scd̓o ꝙ etiā nō valēt ea q̄ ꝑtinēt adꝯgnitionē ibi. Et ſi habuero ꝓphetiam ⁊c. Tertio on̄ditidē de his q̄ ꝑtinent ad operationē ibi. Et ſi diſtribuero īcibos pauꝑerū ⁊c. Erat autē apud corinthios multuꝫ deſiderabile donuꝫ linguaꝝ. vt infra. 14. patebit. ⁊ ideo abeo incipiēs dicit. Promiſi me demōſtratuꝝ excellentiorem viā ⁊ hoc pͥmo patet in dono linguaꝝ qꝛ ſi līguis hominū ſcꝫ oīum loquar id eſt ſi habuero donuꝫ gratie ꝑ qd̓loqui poſſim linguis oīum hoīum ⁊ ad maiorem abundātiam ſubdit. Et angeloꝝ. caritatem autē nō habeā factusſum velut es ſonās aut cimbalum tinniens. recta cōparatione vtitur. Aīa em̄ ꝑ caritatem viuit que viuit deo qͥ eſtanime vita ſcd̓m illud deutro. 30. Ip̄e eſt vita tua. Vnde⁊ pͥᵉ. Io. 3. dicitur. Trāſlati ſumꝰ de morte ad vitaꝫ quoniā diligimꝰ fratres. qui nō diligit manet in morte. Recte ergo cōparat loquelā caritate carenteꝫ ſono rei mortueſcꝫ eris aut cimbali. qꝛ licet claruꝫ ſonuꝫ reddat nō tamēeſt viuus ſed mortuus. Ita etiā loquutio homīs caritatecarentis. ꝙͣtumcūqꝫ ſit diſerta tamē habet̉ ꝓ mortua. qͥanō proficit ad meritum vite eterne. Eſt autē differentia inter es ſonans ⁊ cimbalū tinniens qꝛ es cū ſit planū ex percuſſione ſimplicē ſonum emittit. Cimbalū autē cuꝫ ſit cōcauum ex vna ꝑcuſſione ſonū multiplicat. qd̓ pertinet adtīnitum. Eri ergo cōparantur qui veritatē ſimpliciter pronunciant: cimbalo vero qui veritatē multiplicant ⁊ ꝓnūciant multas rōnes ⁊ ſimilitudines apponēdo. ⁊ cōcluſiones plurimas eliciendo: que tamē oīa ſine caritate habentur vt mortua. ¶ Conſiderandū eſt autē qui lingua angelorum dicant̉. Nam cū lingua ſit membrū corporeuꝫ ⁊ adeius vſum ꝑtineat donū linguaꝝ qd̓ interdū lingua dicitur. vt patebit infra. 14. neutrū videtur angelis cōpeterequi mēbra nō habēt. Pōt ergo dici ꝙ per angelos intelligūtur homīēs angeloꝝ officiū habentes qui ſcꝫ alijs hominibꝰ diuina ānunciāt ẜm illd̓ Malach. 2. Labia ſacerdotis cuſtodiūt ſcientiā ⁊ legē reqͥrunt ex ore eiꝰ qꝛ angelus dn̄i exercituum eſt. Sub hoc ergo ſenſu dicit̉. Si linguis hoīm loquar ⁊ angeloꝝ id eſt nō ſolū minoꝝ ſed etiam maioꝝ qui alios docēt. Pōt etiā intelligi de ip̄is īcor