Explanatio ſancti Thome

ctus ẜm illud eph. 4. Unū corpus et vnꝰ ſpūs. Sed ꝑ ꝟtutem ſpūſſancti duplex bn̄ficium ꝯſeqͥmur. Primo quidem qꝛ ꝑ ip̄m regeneramur ẜm illud Io. 3. Niſi qͥs renatus fuerit ex aqua ⁊ ſpūſancto. Ande dicit. Etem̄ in vnoſpū ſcꝫ per ꝟtuteꝫ vniꝰ ſpūſſancti. Om̄s nos qͥ ſumꝰ mēbra xp̄i ſumus brptizati in vnū corpus id eſt in vnitatemeccleſie q̄ eſt corpꝰ xp̄i ẜm illud eph. pͥmo. Ip̄m dedit caput ſuꝑ oēm eccleſiā que eſt corpus eiꝰ. Et gal̓. 3. Om̄esqui in xp̄o baptizati eſtis xp̄m induiſtis. Scd̓o ꝑ ſpūꝫ ſāctum reficimur ad ſalutē. Vnde ſubdit. Et om̄s potati ſumus in vno ſpū id eſt ꝑ ꝟtutem vniꝰ ſpūſſancti. Pōt autem hic potus intelligi dupliciter. Uno mō de interno refrigerio qd̓ ſpūſſanctꝰ cordi hūano p̄bet extinguēdo ſitimcarualium deſiderioꝝ ⁊ ꝯcupiſcentiaꝝ. Und̓ ecc. 15. Aqͣſalutaris ſapiētie potauit eū. Et Io. 7. Flumīa d̓ ventreeius fluēt aque viue. Alioº pōt intelligi de potu ſacramētali qͥ ꝑ ſpūm ſacrat̉. sͣ. 10. Om̄s eundē potuꝫ ſpūalem biberunt. Interponit̉ autē duplex ratio diuerſitatis. Unaex ꝑte ritus cū dicit. Siue iudei ſiue gentiles ⁊c. Alia exꝑte cōditionis cū dicit Siue ẜui ſiue liberi. Nulla em̄ huiuſmōi di uerſitas impedit vnitatē corꝑis xp̄i. Un̄ gal̓. 3.dicit̉. Nō eſt iudeꝰ neqꝫ grecus. non eſt ẜuus neqꝫ liber.vnuꝫ em̄ eſtis in xp̄o ih̓u. ¶ Deinde cū dicit. Nā ⁊ corpꝰexplicat ſimilitudinē in ſpeali. Et pͥmo deſcribit ꝯditionēcorꝑis naturalis ⁊ mēbroꝝ ip̄ius. Scd̓o adaptat ad corpus miſticuꝫ xp̄i ibi. Vos autē eſtis ⁊c. Circa pͥmuꝫ duofacit. Primo deſcribit integritatē corꝑis naturalis. Secūdo habitudinē mēbroꝝ ad inuicē ibi. Nō pōt autē oculus dicere ⁊cͣ. Circa pͥmum tria facit. Prīo ꝓponit qd̓ intendit. Scd̓o maīfeſtat expli cādo ibi. Si dixerit pes ⁊c.Tertio ꝓbat ducēdo ad incōueniens ibi. Si totū corpusoculus ⁊c. Dicit ergo pͥmo. Dictū eſt ꝙ om̄s nos in vnuꝫcorpꝰ miſticū baptizati ſumꝰ: qd̓ rep̄ſentat ſimilitudo corporis naturalis. Nā corpꝰ naturale hoīs nō eſt vnū membrum ſed multa. qꝛ ſcꝫ eiꝰ ꝑfectio nō ſaluat̉ in vno mē broſed integrat̉ ex multis q̄ neceſſe hn̄t deẜuire diuerſis potentijs ⁊ actibꝰ aīe. Un̄ ⁊ Ro. 2. dicit̉. Sicut in vno corpore multa mēbra hēmus oīa autē membra corꝑis nō eūdem actuꝫ hn̄t. ita multi vnū corpꝰ ſumus in xp̄o. ¶ Deīde cum dicit. Si dixerit pes ⁊c. manifeſtat qd̓ dixerat exemplificādo in mēbris quibuſdā. Et pͥmo in membris deſeyuientibus motui ⁊ ponit duo mēbra. pedeꝫ tanꝙͣ ignobilius mēbrum eo ꝙ calcat terrā ⁊ portat totiꝰ corꝑis pōdus. manuꝫ autē tanꝙͣ mēbrum nobilius eo ꝙ ipſa eſt organum organoꝝ. Et hoc eſt qd̓ dicit. Si dixerit pes nonſum de corpore quoniā nō ſum manꝰ: nō ideo nō eſt d̓ corpore? Quaſi dicat. ꝑfectio corporis nō tota cōſiſtit in vnomembro ꝙͣuis nobiliori. ſed ad eius ꝑfectionem reqͥrunt̉etiā ignobiliora. per mēbra autē deſeruientia motui deſignātur in eccleſia homīes dediti vite actiue. ita ꝙ pedesſunt ſubditi de qͥbus dicit̉. Eze. pͥmo. Pedes eoꝝ pedesrecti. ꝑ manus autē figurātur p̄lati ꝑ quos alij diſponuntur. Vnde ⁊ cant. 5. dicit̉. Manus illiꝰ tornatiles aureeplene hiacinctis. Sūt autē in eccleſia neceſſarie nō ſoluꝫmanus id eſt p̄lati. ſed etiā pedes id eſt ſubditi. Unde ꝓuer. 14. dicit̉. In ml̓titudine populi dignitas regis. Secundo exēplificat de mēbris ſeruientibus virtuti app̄henſiue ⁊ ponit oculum qui deſeruit viſui. et aurē que deſeruit auditui. Nam iſti duo ſenſus precipue deſeruiunt humane ſapiētie. viſus qͥdem ꝙͣtuꝫ ad inuentionē. eo ꝙ plures rerum differētias oſtendit. auditus autē ꝙͣtum ad diſciplinam que ſit ꝑ ſermonē. Hoꝝ tamē ſenſuū dignior eſtviſus ꝙͣ auditus. qꝛ et ſpūalior eſt et plura demoſtrat acper hoc oculus eſt dignior aure. Dicit ergo. Et ſi dixeritauris que eſt ignobilius membruꝫ. nō ſum de corpore qͥacō oculus qui eſt mēbrum nobilius. nō ideo nō eſt de cor-

pore ⁊c. Per membra ergo deſeruientia virtuti app̄henſiue deſignātur in eccleſia illi qui ſtudent vite cōtemplatiue. Inter quos ſunt ſicut oculi doctores qui ꝑ ſeip̄os veritatem inſpiciūt. Unde dicit̉ cant. 5. Oculi eiꝰ ſicut cōlumbe ſuꝑ riuos aquaꝝ que reſident iuxta fiuenta pleniſſima Per aures autē ſignificātur diſcipuli qͥ a magiſtrisveritatem audiēdo recipiūt. Vnde ⁊ dn̄s Mat. 13. dicit.Qui aures habet audiēdi audiat. Sūt em̄ in eccleſia neceſſarij nō ſolum doctores ſed etiā diſcipuli. Unde ⁊ Iob29. dicit̉. Aurisˡ audiēs beatificauit me. ¶ Deinde cū dicit. Et totum corpꝰ ⁊c. ꝓbat ducēdo ad incōueniens duplex. quoꝝ pͥmū eſt ſubtractio neceſſarioꝝ a corpore. ẜmeſt remotio integritatis corporis ibi Ꝙ ſi eſſent oīma ⁊c.Circa pͥmum duo facit. Primo ponit incōueniens quodſequitur dicēs. Si totuꝫ corpus eſſet oculus qd̓ eſt membrum nobiliꝰ. vbi eſſet auditꝰ id eſt inſtrumētum audiendi quaſi dicat ſi in eccleſia eſſent om̄s magiſtri. Unde dicitur. Iac. 3. Nolite plures magiſtri fieri fratres mei. Etiterum ſi totū corpꝰ eſſet auditus id eſt inſt̓rumētuꝫ audiendi. vbi eſſet odoratꝰ ⁊c. Per quē poſſunt in eccleſia intelligi illi qui ⁊ ſi nō ſint capaces verboꝝ ſapiētie. ꝑcipiunt tamē quedā eiꝰ indicia a remotis quaſi odorē. Unde⁊ cant. pͥº dicit̉. In odorē vnguentoꝝ tuoꝝ currimꝰ. Secundo aſſerit ꝯtrariā veritatē ſcꝫ ꝙ nec viſus nec audituscorporis debet deeſſe dicēs. Nūc aūt deꝰ poſuit id eſt ordinate diſpoſuit mēbra diuerſa Nā ⁊ ſi mēbroꝝ diſtinctōſit opus nature: hoc tamē agit natura vt inſtrumētum diuine ꝓuidentie. Et ideo primā cām diſpoſitionis mēbrorum aſſignans ſubdit. Unūquodqꝫ eoꝝ in corꝑe quaſi dicat. Nō ſic poſuit mēbra diuerſa vt vnūquodqꝫ eoꝝ ſcd̓mſe ſeꝑatim exiſteret. ſed vt oīa cōuenirent in vno corporeEt ſicut voluit. Nā pͥma cauſa inſtitutionis rerū eſt volūtas diuina ſcd̓m illud. psͣ. Omīa quecūqꝫ voluit fecit. ſicautē ⁊ in eccleſia diſpoſuit diuerſa officia ⁊ diuerſos ſtatꝰſcd̓m ſuā voluntatē. Unde ⁊ ephe. pͥº. dicit̉. Predeſtinati ſcd̓m ꝓpoſituꝫ eius qui operat̉ oīa ſcd̓m cōſiliuꝫ voluntatis ſue. ¶ Deinde cū dicit. Ꝙ ſi eſſet ⁊c. Ducit ad alid̓incōueniens qd̓ eſt defectꝰ integritatis corporis. Und̓ pͥmo ponit hoc incōueniens dicēs. ꝙ ſi eſſent omīa vnū mēbrum: vbi eſſet corpꝰ id eſt vbi eſſꝫ integritas corporalis:quaſi dicat nō eſſet. Ita ſi om̄s in eccleſia vniꝰ cōditionis⁊ gradus eſſent tolleret̉ ꝑfectio ⁊ decor eccleſie q̄ in. psͣ.deſcribitur Circūamicta varietate. Scd̓o aſſerit veritatēꝯtrariā dicens. Nūc aūt multa quidē ſunt mēbra ſed vnūcorpus qd̓ ex oībus integrat̉. Sic eccleſia ex diuerſis ordinibus ꝯſtituitur. Vnde ⁊ cant. 6. deſcribit̉ Terribilisvt caſtroꝝ acies ordinata. ¶ Deinde cū dicit. Nō poteſtautē oculus ⁊c. ponit cōparationē mēbrorum ad inuicemEt primo ꝙͣtum ad neceſſitatē. Scd̓o ꝙͣtum ad cultū mēbris adhibitum ibi. Et que putamꝰ ⁊c. Tertio ꝙͣtum admutuā ſolicitudinem ibi. Sed in idip̄m ⁊c. Circa pͥmumduo facit. Primo ꝓponit omīa mēbra corporis eſſe neceſſaria: ꝙͣuis quedā ſint ignobiliora. Scd̓o ponit neceſſitatis cōparationem ibi. Sed multomagis ⁊c. Oſtendit autem pͥmo rōnem neceſſitatis mēbrorum ſcd̓m duplice differentiā. Primo qͥdem ſcd̓m differentiaꝫ mēbroꝝ deſeruientium motui. Vnde dicit. Nō poteſt autē oculus qui d̓ſeruit cognitioni et ſignificat ꝯtemplatiuos dicere manuique deẜuit motui ⁊ ſignificat actiuos oꝑa tua nō indigeoIndigent em̄ cōtemplatiui ꝑ opera actiuorum ſuſtentariUnde ⁊ Luc. 10. dicit̉. Ꝙ cum maria ſecus pedes domini ſederet audiens verba eius: martha ſatagebat circa frequens miniſteriū. Scd̓o on̄dit idem ẜm dr̄ntiā p̄latoꝝ qͥſignificātur per caput ⁊ ſubditoꝝ qͥ ſignificant per pedes.Et hoc eſt ꝙ ſubdit. Aut iterū caput .i. p̄latus ẜm illud.pͥ. 2. 15. Caput in tribubꝰ iſrael factꝰ es. Non pōt dicere