Expla natio ſancti Thome

bentur nō tamē procedunt a diuerſis actoribus ſicut ponebant gentiles qui ſapīaꝫ attribuebāt minerue. locutionem mercurio: ⁊ ſic de alijs. Ad qd̓ excludendū ſubditIdē autē ſpūs .ſ. ſanctꝰ qui ē actor oīm gratiaꝝ. Ephe.4. Unū corpus ⁊ vnus ſpūs. Et Sap̄. 7. Eſt ſpūs vnꝰ⁊ multiplex: Unꝰ ī ſubſtātia multiplex in gratijs. ¶ Deinde ponit diſtinctiones miniſtrationū dicēs: Et diuiſiones miniſtrationū ſunt .i. diuerſa miniſteria ⁊ officia requiruntur ad gubernationē eccl̓ie. Prelati enī eccleſieminiſtri dicunt ſupra. 4. Sic nos exiſtimet homo vt miniſtros chriſti: ꝑtinet aūt ad decorē ⁊ ꝑfectionē eccleſie:vt in ea diuerſa miniſteria ſint que ſignificant̉ ꝑ ordinesminiſtrantiū qd̓ mirabat̉ regina ſab̓a in domo ſalomoīs:vt legit̉. 3. Regꝭ. 10. Oēs tn̄ vni dn̄o ſeruiūt. Un̄ ſubdit̉Idē aūt dn̄s. ſupra. 8. Nobis vnus dominꝰ ieſus xp̄usꝑ quē omnia. ¶ Deinde ponit diſtinctionē oꝑationū dicens. Et diuiſiones oꝑationū ſunt quibꝰ aliqͥs in ſeipſobonū oꝑatur: ſicut ꝑ miniſtrationes ad ꝓximū. p̄s. Exibit hō ad opus ſuū. ſcꝫ ſibi ꝓpriū. Eccl̓. 33. Immutauitid eſt diſtinxit vias .i. oꝑationes eoꝝ q̄ tn̄ oēs ꝓcedūt abvno pͥncipio. Un̄ ſubdit. Idē vero deꝰ qui oꝑatur oīa.ſicut prīa cā creans oēs oꝑatiōes. Ne tn̄ alie cauſe videant eē ſuꝑflue: ſubdit. In oībus qꝛ in cauſis ſecundarijsprīa cā oꝑat̉. Eſa. 26. Oīa oꝑa noſtra oꝑatus es in nobis. Et notandū ꝙ apl̓s valde cōgrue gr̄as attribuit ſpiritui qui ē amor qꝛ ex amore ꝓcedit ꝙ aliquid gr̄atꝭ derminiſteria dn̄o cui miniſtrat̉: oꝑatiōes deo ſicut prīe cauſe mouenti. Et ꝙ dicit ſpiritus pōt referri ad ꝑſonā ſpiritus ſancti. Ꝙ dicit dn̄s ad perſonā filij. ꝙ dicit deꝰad perſonā patris. Vel hec tria poſſunt attribui ſpūiſancto qui eſt dominus deus.Lectio ſecunda.Nicuiqꝫ aūt dai manifeſtatio ſpūsad vtilitatē. Alij quidē per ſpm̄ datur ſermo ſapientie: alij autē ſermoſcientie ẜm eundem ſpm̄. Alteri fides in eodē ſpiritu. Alij gr̄a ſanitatū in vno ſpiritu.Alij oꝑatio virtutū: alij ꝓphetia: alij diſcretio ſpirituū: alij genera linguarū: alij interp̄tatio ſermonū. Hec autē oīa oꝑatur vnusatqꝫ idem ſpiritus: diuidēs ſingulis proutvult.Poſita in generali diſtinctione gr̄arū ⁊ miniſtrationuꝫ⁊ oꝑationū: hic manifeſtat ea que dixerat in ſpēali: ⁊ primo quātū ad diuiſionē gratiarū. Scd̓o quātū ad diuiſionē miniſtrationū ibi. Et quoſdā quidē poſuit deus. ⁊cͣ.Circa primū duo facit. Prīo ponit diſtinctionē gr̄aruꝫin ſpēali. Scd̓o adhibet ſil̓itudinē ibi. Sicut em̄ corpꝰ.⁊cͣ. Circa primū tria facit. Prīo ponit gr̄aꝝ cōditioneꝫgratis dataꝝ. Scd̓o ponit eaꝝ diſtinctionē ibi. Alij qͥdem dat ⁊cͣ. Tertio deſcribit eaꝝ actionē ibi. Hec autēoīa ⁊cͣ. Dicit ergo prīo. dictū ē ꝙ ſunt diuiſiōes gr̄aruꝫUnicuiqꝫ aūt dat̉ in quo deſignat̉ eaꝝ ſubiectū. Sic̄ em̄nullū mēbrū ē in corꝑe qd̓ nō ꝑticipet aliquo mō ſenſuꝫvel motū a capite: ita nullus ē ī eccl̓ia qͥ nō aliqͥd de gratijs ſpūſſancti ꝑticipet. ẜm illlud Mat. 25. Dedit vnicuiqꝫ ẜm ꝓpriā virtutē. Et Ephe. 4. Unicuiqꝫ noſtruꝫdata eſt gr̄a. Manifeſtatio ſpūs in quo deſignat̉ officiuꝫgratie gratis date. Pertinet em̄ ad gratiā gratum facientē ꝙ ꝑ eā ſpūſſanctꝰ inhabitet: qd̓ quidē nō ꝑtinet adgratiā gratis datā: ſed ſolū vt ꝑ eā ſpūs ſanctꝰ manifeſtetur ſicut interior motus cordis ꝑ vocē. Un̄ Io. 3. d̓r. Vocē eius audis. Et in p̄s. d̓r. Notū fecit dn̄s ſalutare ſuū.

Manifeſtat̉ aūt ꝑ hmōi gratias ſpiritus ſanctus dupl̓r.Uno mō vt inhabitans eccl̓iam ⁊ docens ⁊ ſanctificāseā: puta cū aliquis peccator quē nō inhabitat ſpūs ſanctus faciat miracula ad oſtēdēdū ꝙ fides eccl̓ie quā ipſep̄dicat ſit vera. Vnde dicit̉ Heb. 2. Conteſtante deo ſignis ⁊ prodigijs ⁊ varijs ſpūſſancti diſtributiōibꝰ Aliomodo manifeſtat̉ per huiuſmodi gratia ſpiritus ſancti:vt inhabitans eū cui tales gratie concedunt̉. Unde dicitur Act̉. 6. ꝙ ſtephanus plenus gr̄a faciebat ꝓdigia⁊ ſigna multa quē ſpū ſcō plenū elegerūt: ſic aūt nō cōcedunt̉ hmōi gratie niſi ſanctis. Et ne hmōi manifeſtatiovana videat. ſubdit: Ad vtilitatē ſcꝫ cōeꝫ. In quo deſignat̉ finis haꝝ: ⁊ hoc vel dū ꝓbat̉ vera doctrina eccl̓ie:⁊ ſic fideles cōfirmant̉ ⁊ infideles cōuertunt. Vel dū ſāctitas alicuiꝰ ꝓponit̉ alijs in exemplū. Un̄ ⁊ infra. 14.Ad edificationē eccl̓ie q̄rite vt habūdetis. Et ſupra. x.Nō q̄rens qd̓ mihi vtile ē ſed qd̓ multis vt ſalui fiant.¶ Deinde cū dicit. Alij quidē ⁊cͣ. ponit diſtīctionē gratiaꝝ q̄ quidē vt dictū ē dant̉ ad vtilitatē cōem. Et iō oꝫeaꝝ diſtinctionē acciꝑe ẜm ꝙ ꝑ vnū pōt alioꝝ ſalus procurari. Qd̓ quidē hō nō pōt facere interiꝰ oꝑando: hocem̄ ſolius dei ē: ſꝫ ſolū exteriꝰ ꝑſuadendo. Ad qd̓ qͥdemtria requirunt. Prīo quidē facultas ꝑſuadendi. Scd̓ofacultas ꝑſuaſionē cōfirmādi. Tertio ꝑſuaſionē intelligibiliter ꝓponendi. Ad facultatē aūt ꝑſuadendi requiritur ꝙ hō habeat ꝑitiā cōcluſionū ⁊ certitudinē principioꝝ circa ea in quibꝰ debemꝰ ꝑſuadere. Concluſionesaūt in his q̄ ꝑtinēt ad ſalutē quedā ſunt principales ſcꝫres diuine. ⁊ ad hoc ꝑtinet ſapīa q̄ ē cognitio diuinarūrerū: vt augꝭ. dicit. 13. de trinitate: ⁊ ꝙͣtū ad hoc d̓r Alijquidē dat̉ ꝑ ſpūm ſcꝫ ſcm̄ ſermo ſapīe vt poſſit ꝑſuadereea q̄ ad cognitionē diuinoꝝ ꝑtinēt. Lucꝭ. 21. Ego dabo vobis os ⁊ ſapīam cui nō poterūt reſiſtere ⁊ cōtradicere oēs aduerſarij veſtri ſupra. 2. Gapīam. loqͥmur int̓ꝑfectos. Secūdarie cōcluſiōes ſūt q̄ ꝑtinent ad noticiaꝫcreaturaꝝ quaꝝ cognitio d̓r ſcīa ẜm aug. ibidē. Et ꝙͣtuꝫad hoc ſubdit. Alij aūt ſcꝫ dat ſermo ſcīe ẜm eūdē ſpūmvt ſcꝫ ꝑ creaturas ea q̄ ſunt dei manifeſtare poſſit. Huicem̄ ſcīe attribuit illud quo pia fides defendit ⁊ roborat̉nō aūt qͥcqͥd curioſitatis in humanis ſciētijs inuenitur:vt aug. ibidē dicit Sap̄. 10. Dedit illi ſcīam ſcōꝝ. Eſa.33. Diuītie ſalutis ſapīa ⁊ ſcīa. Et tn̄ notandū ꝙ ſapīa ⁊ſcīa inter ſeptē dona ſpūſſancti cōputant̉: ſicut habeturEſa. II. Un̄ apl̓s ſignāter inter gratias gratis datas nōponit ſapīam ⁊ ſcīam ſꝫ ſermonē ſapīe ⁊ ſcīe qͥ ꝑtinēt adhoc vt hō alijs ꝑſuadere valeat ꝑ ſermonē ea q̄ ſunt ſapiētie ⁊ ſcīe. Principia aūt doctrine ſalutis ſūt articulifidei: ⁊ iō ꝙͣtū ad hoc ſubdit̉. Alteri ſcꝫ dat̉ fides ī eodeꝫſpū: nō aūt hic accipit̉ ꝓ fidei virtute qꝛ hoc cōe ē oībusmēbris xp̄i. ẜm illud Heb̓. 11. Sine fide impoſſibile eſtplacere deo. Sꝫ accipit̉ ꝓ ſermone fidei ꝓut ſcꝫ hō pōtrecte ꝓponere ea q̄ fidei ſūt: vl̓ ꝓ certitudine fidei quamaliquis habet excellēter: ẜm illud Mat. 15. Mulier magna ē fides tua. Ea vero q̄ ꝑtinēt ad ſalutarē doctrinamnō pn̄t cōfirmari ſeu ꝓbari rōne qꝛ rōnem humanā excedunt: ẜm illud Eccl̓. 3. Plurima ſupra ſenſuꝫ hominis.oſtenſa ſūt tibi. Confirmant̉ ſeu ꝓbant̉ ſigno diuino.Unde ⁊ moyſes mittendus ad ppl̓ꝫ iſrl̓ ſignū accepit adeo ꝑ qd̓ confirmaret ea que ex ꝑte dei dicebat: vt patetExodi. 4. Sicut ⁊ ſigno regio cōfirmatur ꝙ aliquid ſitde mandato regis. Signum auteꝫ dei ſumitur vno quidem modo ab eo quod ſolus deus facere poteſt. Sicutſunt miracula que apoſtolus hic in duo diſtinguit. Naprimo dicit alij ſcilicet datur gratia ſanitatum: id ē perquā aliquis poſſit ſanare infirmitatem. in vno ſcilicet eteodem ſpiritu. Iere. 17. Sana me domine et ſanabor.